Για περισσότερες από τρεις δεκαετίες, η Σουηδία αποτέλεσε μία από τις μεγαλύτερες δυνάμεις του παγκόσμιου τένις. Μπιορν Μποργκ, Ματς Βιλάντερ, Στέφαν Έντμπεργκ και αργότερα Ρόμπιν Σόντερλινγκ αποτέλεσαν τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα μιας εκπληκτικής παραγωγής παικτών, η οποία σήμερα μοιάζει με μακρινή ανάμνηση.
Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος εκείνης της εποχής. Από το 1974, όταν ο Μποργκ κατέκτησε το πρώτο του Roland Garros, μέχρι το 2010, όταν ο Σόντερλινγκ ανέβηκε στο Νο4 της παγκόσμιας κατάταξης, συνολικά 17 Σουηδοί κατάφεραν να μπουν στο Top 10.
Εκτός από τους Μποργκ, Βιλάντερ και Έντμπεργκ, που έφτασαν στο Νο1 του κόσμου, στη δεκάδα βρέθηκαν οι Άντερς Γιάριντ, Γιοακίμ Νίστρεμ, Χένρικ Σούντστρεμ, Κεντ Κάρλσον, Μίκαελ Πέρνφορς, Γιόνας Σβένσον, Μάγκνους Γκούσταφσον, Μάγκνους Λάρσον, Γιόνας Μπιόρκμαν, Τόμας Ένκβιστ, Μάγκνους Νόρμαν, Τόμας Γιόχανσον, Γιοακίμ Γιόχανσον και Ρόμπιν Σόντερλινγκ.
Μια μικρή χώρα που κυριάρχησε στο παγκόσμιο τένις
Για μια χώρα περίπου οκτώ εκατομμυρίων κατοίκων, με πολύ μεγάλους χειμώνες, μικρές ημέρες και θερμοκρασίες για μεγάλο μέρος του έτους κάτω από το μηδέν, τα επιτεύγματα ήταν εντυπωσιακά.
Στα μέσα της δεκαετίας του ’80 η Σουηδία είχε ταυτόχρονα πολλούς παίκτες στην κορυφή της παγκόσμιας κατάταξης. Από το 1975 έως το 1998 κατέκτησε επτά φορές το Davis Cup, ενώ οι Σουηδοί συγκέντρωσαν 25 Grand Slam τίτλους στο μονό των ανδρών: 11 με τον Μποργκ, επτά με τον Βιλάντερ, έξι με τον Έντμπεργκ και έναν με τον Τόμας Γιόχανσον.
Η ιστορία, μάλιστα, είχε ξεκινήσει πριν από τον Μποργκ. Στην προ-οπεν εποχή, οι Ουλφ Σμιτ και Γιαν-Έρικ Λούντκβιστ είχαν ήδη συγκαταλεχθεί μεταξύ των κορυφαίων παικτών του κόσμου. Το σουηδικό τένις, λοιπόν, δεν γεννήθηκε με τον Μποργκ. Με τον Μποργκ, όμως, απογειώθηκε.
Η μεγάλη αυτή εποχή αποτυπώνεται και στο βιβλίο «Game Set Match. Borg, Edberg, Wilander e la Svezia del grande tennis» των Ματ Χολμ και Αλφ Ρόσβαλντ, όπου αναλύεται το σύστημα που άρχισε να διαμορφώνεται από τη δεκαετία του ’50 και αποτέλεσε τη βάση για την έκρηξη που ακολούθησε.
Το «μυστικό» πίσω από τη σουηδική σχολή
Η επιτυχία δεν προέκυψε τυχαία. Ένα εκτεταμένο δίκτυο δημοτικών κλειστών γηπέδων, απολύτως απαραίτητο λόγω του κλίματος, έκανε το τένις προσιτό σε πολύ μεγαλύτερο κομμάτι του πληθυσμού, σε μία περίοδο κατά την οποία σε αρκετές άλλες ευρωπαϊκές χώρες παρέμενε περισσότερο άθλημα της ελίτ.
Το κόστος συμμετοχής στους συλλόγους ήταν χαμηλό, ενώ πάνω σε αυτή τη βάση δημιουργήθηκε μία εξαιρετικά συνεπής προπονητική αλυσίδα. Ο Πέρσι Ρόσμπεργκ, ο άνθρωπος που ανακάλυψε πρώτα τον Μποργκ και αργότερα τον Έντμπεργκ, ο Λέναρτ Μπέργκελιν και ο Γιον-Άντερς Σιόγκρεν αποτέλεσαν μέρος μιας γενιάς προπονητών που συνεργάζονταν στην ανάπτυξη των μεγαλύτερων ταλέντων της χώρας.
Παράλληλα, το Davis Cup λειτουργούσε ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις γενιές. Η εθνική ομάδα αντιμετωπιζόταν περισσότερο ως συλλογικό εγχείρημα παρά ως χώρος προσωπικής προβολής.
Το εντυπωσιακό είναι ότι το συγκεκριμένο σύστημα δεν παρήγαγε έναν και μοναδικό τύπο τενίστα. Από τη μία εμφανίστηκαν παίκτες της βασικής γραμμής και έντονο topspin, όπως οι Μποργκ, Βιλάντερ και Κάρλσον. Από την άλλη, μέσα από την ίδια σχολή αναδείχθηκε ένας από τους κορυφαίους εκπροσώπους του serve-and-volley στην ιστορία, ο Στέφαν Έντμπεργκ.
Η μία γενιά ενέπνεε την επόμενη
Το σύστημα τροφοδοτούνταν και από τη δύναμη της μίμησης. Οι Βιλάντερ, Γιάριντ και Νίστρεμ μεγάλωσαν μέσα στην παγκόσμια «Μποργκ-μανία». Οι Ένκβιστ, Νόρμαν και οι δύο Γιόχανσον αποτέλεσαν τη δεύτερη μεγάλη φουρνιά, έχοντας ως πρότυπα τα κατορθώματα των Βιλάντερ και Έντμπεργκ. Κάθε γενιά δημιουργούσε, ουσιαστικά, τα είδωλα της επόμενης. Κάποια στιγμή, όμως, αυτή η αλυσίδα έσπασε.
Ο Ρόμπιν Σόντερλινγκ αποτέλεσε τον τελευταίο μεγάλο κρίκο. Το 2009 έγινε ο πρώτος άνθρωπος που νίκησε τον Ράφαελ Ναδάλ στο Roland Garros, όμως το 2011, σε ηλικία μόλις 26 ετών, η μονοπυρήνωση τον έθεσε εκτός δράσης. Δεν επέστρεψε ποτέ στην επαγγελματική αγωνιστική δραστηριότητα. Και πίσω του δεν υπήρχε έτοιμη η επόμενη γενιά.
Έντεκα χρόνια για να επιστρέψει Σουηδός στο Top 50
Το μέγεθος της πτώσης αποτυπώνεται ξεκάθαρα στην κατάταξη. Ο Μίκαελ Ίμερ, γιος Αιθιόπων μεταναστών που μεγάλωσε στη Σκάρα, έφτασε στο Νο50 τον Απρίλιο του 2023 και έγινε ο πρώτος Σουηδός που μπήκε στο Top 50 της ATP από τον Μάιο του 2012. Χρειάστηκαν δηλαδή σχεδόν 11 χρόνια. Η πορεία του, ωστόσο, διακόπηκε μετά την τιμωρία του για παραβάσεις που αφορούσαν χαμένους ελέγχους αντιντόπινγκ.
Πλέον, ο μεγαλύτερος αδελφός του, Ελίας Ίμερ, βρίσκεται πολύ μακριά από τις κορυφαίες θέσεις της κατάταξης, ενώ στο επαγγελματικό τένις προσπαθεί να δημιουργήσει τη δική του διαδρομή και ο Λέο Μποργκ, γιος του θρυλικού Μπιορν, αγωνιζόμενος κυρίως σε χαμηλότερες βαθμίδες του Tour.
Το padel, τα κλειστά γήπεδα και η αλλαγή ενός ολόκληρου μοντέλου
Η κατάρρευση της Σουηδίας δεν αποδίδεται σε έναν μόνο παράγοντα. Πολλά από τα δημοτικά κλειστά γήπεδα που αποτελούσαν τη ραχοκοκαλιά του παλιού συστήματος άλλαξαν χρήση, την ώρα που το padel γνώρισε τεράστια ανάπτυξη στη χώρα. Η Σουηδία εξελίχθηκε σε μία από τις σημαντικότερες ευρωπαϊκές αγορές του αθλήματος, με αποτέλεσμα το padel να απορροφήσει εγκαταστάσεις, προπονητές αλλά και μεγάλο αριθμό παιδιών.
Το παράδοξο είναι ότι η τεχνογνωσία του σουηδικού τένις δεν εξαφανίστηκε. Σε μεγάλο βαθμό, εξήχθη. Ο Μάγκνους Νόρμαν καθοδήγησε τον Σταν Βαβρίνκα στην κατάκτηση τριών Grand Slam τίτλων, ενώ η ακαδημία Good to Great Tennis στη Στοκχόλμη φιλοξενεί και αναπτύσσει ταλέντα από το εξωτερικό. Ο Τόμας Ένκβιστ συνεργάζεται με τον Ματέο Μπερετίνι, ενώ ο Τόμας Γιόχανσον βρίσκεται στην ομάδα του Ντανίλ Μεντβέντεφ.
Η Σουηδία εξακολουθεί, επομένως, να παράγει και να διαθέτει υψηλού επιπέδου τενιστική γνώση. Δεν καταφέρνει όμως πλέον να τη μετατρέψει με την ίδια συνέπεια σε κορυφαίους Σουηδούς παίκτες.
Και ενώ στη Σκανδιναβία ο Χόλγκερ Ρούνε προσπαθεί να επιστρέψει μετά τη μακρά αποχή του και ο Κάσπερ Ρουντ παραμένει ανάμεσα στους κορυφαίους του κόσμου, στη Στοκχόλμη η ιστορική Kungliga Tennishallen εξακολουθεί να γεμίζει κάθε Οκτώβριο.
Το σουηδικό κοινό θεωρείται ακόμη ένα από τα πλέον καταρτισμένα της Ευρώπης. Μόνο που, σε αντίθεση με τις χρυσές δεκαετίες των Μποργκ, Βιλάντερ και Έντμπεργκ, εδώ και χρόνια αναγκάζεται να χειροκροτεί κυρίως τους πρωταθλητές των άλλων χωρών.
The post Πώς κατέρρευσε η αυτοκρατορία του σουηδικού τένις appeared first on Tennis24.
Διαβάστε περισσότερα
Tennis24.gr