Το 2010 ιδρύει στο Παρίσι την ομάδα σύγχρονου χορού Synthesis 748 Dance Co. Το 2017 βάση της ομάδας γίνεται η Αθήνα και μέχρι σήμερα ακολουθεί μια διεθνή διαδρομή με στάσεις στην Ευρώπη, στη Νότια Αμερική, στον Λίβανο, στη Νότια Κορέα. Η ουτοπία, το ασυνείδητο, το φαντασιακό είναι ο τόπος μέσα στον οποίο ο χορογράφος και χορευτής Σπύρος Κουβαράς δημιουργεί, καθώς όπως λέει: «Δεν μπορώ και δεν με ενδιαφέρει καθόλου καλλιτεχνικά να κυοφορήσω τη θλίψη».
Από τα rave parties των 90s-00s, μέσα στα οποία άνθισε η αγάπη του για τον χορό, μέχρι τον κόσμο του Ιερώνυμου Μπος, που καθόρισε την τέχνη του από πολύ νωρίς, κάπως έτσι φτάνει να εμπνέεται από τον εμβληματικό πίνακα του Ολλανδού ζωγράφου και να δημιουργεί τον δικό του «Κήπο των επίγειων απολαύσεων».
Λίγο πριν ξεκινήσει αυτός ο «χορός επιβίωσης», όπως τον ονομάζει, ο Σπύρος Κουβαράς μιλάει στο ελc για τη νέα του δημιουργία που έρχεται για έξι μόνο παραστάσεις στη Σκηνή Ωμέγα του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, το αφόρητο «κοινωνικοπολιτικό τώρα», για απολαύσεις και αμαρτίες.
Θυμάσαι την πρώτη φορά που ήρθες σε επαφή με το εμβληματικό αυτό έργο του Ιερώνυμου Μπος, το οποίο σε ενέπνευσε για τη νέα σου δημιουργία;
Ναι φυσικά, ήταν στο μάθημα Ιστορία της Τέχνης, στην σχολή ΑΚΤΟ όταν σπούδαζα γραφιστική και εφαρμοσμένες τέχνες. Μιλάμε για μια περίοδο όπου καθετί που απέκλινε του ρεαλισμού και ανοιγόταν στο φαντασιακό και στο ασυνείδητο, μου ασκούσε ιδιαίτερη γοητεία. Ο πλούτος του έργου του Μπος, έκτοτε, ενεργοποίησε μια σειρά αλυσιδωτών καλλιτεχνικών αναζητήσεων για μένα και αποτέλεσε σημείο αναφοράς της μετέπειτα πορείας μου μέσα από την χορογραφία.
©Γιώργος Μπακάλης
Ποια συναισθήματα και ποιες σκέψεις έχεις συνδέσει με αυτόν τον πίνακα; Τι πυροδότησε την ανάγκη σου να το διοχετεύσεις στην τέχνη σου;
Εστιάζω στο μεσαίο πάνελ του έργου του Μπος. Επικεντρώνομαι δηλαδή σ’ αυτά που με κάνουν να παραμένω άνθρωπος απέναντι στην βαρβαρότητα. Αυτή ήταν και η ανάγκη μου να καταπιαστώ με αυτό το έργο τώρα, η επιθυμία μου δηλαδή να υπάρξω σε έναν ορίζοντα σημασιών, σε μια μικροκοινότητα που χαράσσει το δικό της, ουτοπικό, μονοπάτι σε καιρούς ζοφερούς. Δεν έχει να κάνει απλώς με την ευχαρίστηση, την ηδονή ή την απόλαυση, είναι πολύ πιο βαθύ. Έχει να κάνει με το να ζεις. Με την ακόρεστη επιθυμία να ζήσεις. Η χορογραφία μου είναι θα έλεγα ένας «χορός επιβίωσης», για έναν κόσμο που συνεχίζει να ονειρεύεται (για) τον κόσμο του.
©Γιώργος Μπακάλης
©Γιώργος Μπακάλης
Για τι «διψούν» αυτοί οι «κινητικοί κήποι» που θα δούμε επί σκηνής;
Διψούν για έναν κόσμο ευαισθησίας, για έναν κόσμο όπου το συναισθηματικό, ψυχικό και σωματικό μοίρασμα αποκτά ουσιαστική σημασία και ξανοίγεται σε κόσμους ονειρικούς και μη. Τα σώματα της παράστασης έχουν μια αλληγορική διάσταση, άλλοτε άνθρωποι, άλλοτε ζώα, άλλοτε μυθικά πλάσματα. Είναι μικροί σπόροι γονιμότητας που «ποτίζουν» με την σάρκα τους την στειρότητα του «πραγματικού», προσδοκώντας σε μια αργοπορημένη αναγέννηση. Η παράσταση η ίδια, μέσα από το νεοτελετουργικό στοιχείο που την χαρακτηρίζει, αναζητά διαβατήριες πύλες προς όλα αυτά που μας ενώνουν και μας φέρνουν πιο κοντά.
©Γιώργος Μπακάλης
©Γιώργος Μπακάλης
©Γιώργος Μπακάλης
Πιστεύεις ότι ζούμε σε μια κοινωνία που είναι φτιαγμένη να μετρά περισσότερο τις απολαύσεις της ή τις αμαρτίες της;
Ξεκάθαρα το δεύτερο. Ζούμε σε μια βαθιά συντηρητική και θρησκοληπτική κοινωνία όπου σε μαθαίνει από μικρό παιδί να μισείς το σώμα σου και ενοχοποιεί σχεδόν κάθε στιγμή ηδονής και χαράς. Υπάρχει ένα αδηφάγο κοινωνικό και οικονομικό σύστημα κρατών και θρησκειών που, μεταξύ άλλων, το τρέφει όλο αυτό, τρέμοντας στην ιδέα ότι ο άνθρωπος μπορεί να λειτουργήσει αυτόνομα με όρους προσωπικής, αξιακής, ηθικής. Για αυτό και κάθε απόπειρα πνευματικής ή σωματικής ελευθεριακότητας καταστέλλεται. Η έννοια της αμαρτίας συνδέεται άλλωστε ευρύτερα, επί σειρά χιλιάδων ετών, με διάφορες μορφές υποταγής του ανθρώπινου πνεύματος και σώματος.
Με φόντο το δυστοπικό τώρα έχεις πιάσει τον εαυτό σου να καταπνίγει ή να ενοχοποιεί τις απολαύσεις και τις επιθυμίες σου; Μοιράσου μια τέτοια στιγμή μαζί μας.
Το αφόρητο «κοινωνικοπολιτικό τώρα» μου γεννά διαρκώς επιθυμίες και ανάγκες ανυπακοής. Και αυτές άλλοτε περνούν μέσα από την εφήμερη απόλαυση άλλοτε όχι. Όποια μορφή και να έχουν όμως, όχι δεν ενοχοποιούνται. Δεν πιστεύω ούτε στην ενοχή ούτε στην μετάνοια. Επειδή ωστόσο έχω την χαρά και την τύχη να μπορώ, μέσω της χορογραφίας, να μοιραστώ τους προβληματισμούς μου με μια σειρά συνανθρώπους μου, έχω βρεθεί στιγμιαία σε καλλιτεχνικές μικροαναστολές. Εννοώ λόγω της θλίψης, που με πιάνει όταν βλέπω τη βαναυσότητα που μας περιβάλλει, στιγμιαία να αναρωτιέμαι αν αξίζει και τι. Δεν μπορώ όμως και δεν με ενδιαφέρει καθόλου καλλιτεχνικά να κυοφορήσω τη θλίψη. Για αυτό έχω αποφασίσει, για τώρα τουλάχιστον, για κάθε «σώμα που πέφτει» να προτείνω μια αγκαλιά, για κάθε δάκρυ που κυλά, να προτείνω ένα χάδι. Και να συμπλέω μόνο με ανθρώπους που νοιάζονται ουσιαστικά για τον κόσμο μας.
Καλλιτεχνικά έχεις βρεθεί ποτέ σε τέλμα; Πώς ξαναβρίσκεις το «πολυπόθητο νόημα»/ την χαρά στην τέχνη σου;
Σε τέλμα όχι ακριβώς, έχω βρεθεί όμως στο έρεβος όταν έφυγε από την ζωή ο αδερφός μου και συνθέτης της ομάδας, Γιώργος. Μέσα από πολύ πόνο, αν υποθέσουμε ότι βρήκα ένα νόημα που με βοήθησε να ξανασταθώ στα πόδια μου, ήταν που έφτιαξα το έργο “NATURA MORTA (a dance less)”, 8 μόλις μήνες μετά τον απροσδόκητο χαμό του. Και βρήκα ίσως νόημα γιατί ήταν ένα έργο ολότελα βιωματικό που μιλούσε για την απώλεια και το πένθος. Ένα έργο με την τελευταία μουσική σύνθεση του Γιώργου να ντύνει την παράσταση. Ήταν η πιο δύσκολη περίοδος της ζωής μου αλλά μέσα από όλη αυτή την διαδρομή κατάλαβα πόσο πολύ θα ήθελε και ο ίδιος να συνεχίσω να ζω και να είμαι δημιουργικός τόσο εγώ όσο και η ομάδα. Η μουσική του θα μπορούσα να πω, έγινε αναπνοή και νόημα μαζί.
Έχεις δηλώσει ότι μία από τις βασικές επιρροές για την ενασχόλησή σου με τον χορό ήρθε από τα rave parties των 90s -00s. Τι συστατικά έχουν οι αναμνήσεις που έχεις από τότε; Είναι μια πλευρά του χορού που συνεχίζεις να απολαμβάνεις μέχρι σήμερα και αν ναι, έχει την ίδια γεύση;
Τα συστατικά του να αναζητάς εναλλακτικότητες μέσα από την συλλογική εμπειρία. Του να μοιράζεσαι αγάπη, να μοιράζεσαι τη σύνδεσή σου με την φύση και τον κοινοτικό τρόπο ζωής. Πηγαίνω πια σποραδικά και επιλεκτικά, όμως «οι άνθρωποι των δασών» παραμένουν αδέρφια μου με κάποιον τρόπο. Τα rave gatherings είναι μια γνήσια πλευρά χορευτικής μέθεξης, μακριά από την καλλιτεχνική φόρμα μιας παράστασης χορού, ένα σύγχρονο πανηγύρι εφήμερης χαράς. Μικροί «Κήποι των Απολαύσεων» που ανθίζουν όπου γης, γιορτάζοντας το δικαίωμα στην συνύπαρξη με καθαρούς συμβιωτικούς όρους.
Η ουτοπία και η φαντασία είναι υλικά από τα οποία αντλείς διαρκώς για τα έργα σου; Πώς θα έμοιαζε ο χορός για σένα χωρίς αυτά;
Θα έμοιαζε με μια τέχνη του state of doing και όχι του state of being. Σαν ένα στείρο χορογραφικό sequence στο οποίο απλώς μετράς βήματα πάνω στην μουσική. Η χορογραφική μου γλώσσα, ακριβώς λοιπόν επειδή συχνά περνά μέσα από το φαντασιακό, βάζει τους χορευτές/τριες σε μια κατάσταση όπου καλούνται να αντλήσουν από το δικό τους ασυνείδητο και από τις δικές τους μνήμες. Οι δουλειές μου «αγκαλιάζουν» την ουτοπία γιατί «δυσκολεύομαι να τα βρω» με την σκληράδα του κόσμου μας. Και όντας βαθιά ουμανιστής έχω ανάγκη να συνεχίσω να οραματίζομαι νέους τόπους και νέες μορφές συλλογικότητας μέσω κοινών εμπειριών.
Info
«Ο κήπος των επίγειων απολαύσεων» | 15-21 Απριλίου – Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (Σκηνή Ωμέγα)
The post Σπύρος Κουβαράς: «Οι δουλειές μου “αγκαλιάζουν” την ουτοπία γιατί “δυσκολεύομαι να τα βρω” με την σκληράδα του κόσμου μας» appeared first on ελculture – Θέατρο, Μουσική, Τέχνη & Πολιτισμός.
Διαβάστε περισσότερα