Σε παλαιότερες εποχές, ένα από τα must της πολιτικής θεωρίας ήταν ότι η πολιτική είναι στο «τιμόνι» ενώ η οικονομία είναι σε τελευταία ανάλυση καθοριστική. Αυτό ήθελε να πει ότι η πολιτική, ως σφαίρα του δημόσιου συμφέροντος, μπορεί να καθορίζει τις βασικές επιλογές μέσα από θεσμούς αντιπροσωπευτικής ή και άμεσης δημοκρατίας, χωρίς βεβαίως να αγνοεί τα οικονομικά δεδομένα.
Υστερα από δεκαετίες νεοφιλελευθερισμού και ιδιαίτερα μετά την κρίση του 2008, οι ρόλοι αντιστράφηκαν: πλέον, οι οικονομικοί καταναγκασμοί (θεωρείται σωστό να) υπαγορεύουν άμεσα τις πολιτικές αποφάσεις. Σε τι συνίστανται οι οικονομικοί καταναγκασμοί; Στην ετυμηγορία των Αγορών – με άλφα κεφαλαίο, για να δηλώνεται ότι αποτελούν οιονεί υποκείμενο της Ιστορίας, ένα είδος επί Γης θεού στη φάση του «τέλους της Ιστορίας».
Οι αγορές, δίκην βιβλικού θεϊκού οφθαλμού «ος τα πάνθ’ ορά», όχι μόνο θέτουν τα όρια της «επιτρεπτής» οικονομικής πολιτικής, αλλά την υπαγορεύουν άμεσα. Για όσους έχουν μείνει με τις παλιές αυταπάτες, ελλοχεύει η σκληρή τιμωρία μιας οικονομικής και κοινωνικής καταστροφής. Αυτό σημαίνει ότι οι αγορές, διά των ποικίλων εκπροσώπων τους, κάνουν πολιτική. Ενας τρόπος να κάνουν πολιτική είναι να τιμολογούν το «πολιτικό ρίσκο», δηλαδή να βαθμολογούν την πολιτική κατάσταση μιας χώρας, του πολιτικού της συστήματος, της κυβέρνησής της.
Τις κυβερνήσεις όμως τις αναδεικνύουν οι λαοί μέσα από εκλογές – με την εξαίρεση δικτατορικών ή αυταρχικών καθεστώτων. Αυτό σημαίνει ότι οι αγορές βαθμολογούν τις αποφάσεις των λαών και τα αποτελέσματα των εκλογών. Ολο και συχνότερα μάλιστα, αξιολογούν αυτές τις αποφάσεις σαν λανθασμένες – και η επίθεση στα περιουσιακά στοιχεία της χώρας με τον λαό που κάνει λάθη παίρνει τη μορφή σκληρού σωφρονισμού.
Ετσι, οι αγορές αποφαίνονται ότι η ένταση των μαζικών λαϊκών κινητοποιήσεων στη Γαλλία σημαίνει ότι δεν υπάρχουν πλέον εγγυήσεις για «ορθή οικονομική πολιτική». Οι αγορές όμως δεν έχουν δημοκρατικές πολιτικές ευαισθησίες. Πανηγυρίζουν όταν νικούν στις εκλογές οι Μιλέι και Μπολσονάρο, επιβραβεύουν την Τζόρτζια Μελόνι, θεωρούν ανυπόληπτο τον Μακρόν επειδή επιχείρησε τόσες φορές να επιβάλει σκληρή λιτότητα στη Γαλλία και αποδείχθηκε «αδύναμος». Και είναι βέβαιο ότι θα υποδεχθούν με πανηγυρισμούς και τη Λεπέν στα Ηλύσια Πεδία αν κερδίσει τις εκλογές Απρίλιο-Μάιο του 2027.
Η δημοκρατία και οι επιταγές των αγορών φαίνεται όχι απλώς να αποκλίνουν αλλά να κινούνται σε αντίθετες πορείες. Σε μια Ευρώπη με θεαματική στροφή στη στρατιωτικοποίηση και την πολεμοκαπηλία, η «συμμαχία» αγορών και Ακρας Δεξιάς συνιστά τρομακτικό κίνδυνο.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr