Δέκα χρόνια μετά την κυκλοφορία του “The Blue Hour”, ο Federico Albanese επιστρέφει στην Αθήνα για να γιορτάσει τα γενέθλια ενός από τα πιο χαρακτηριστικά άλμπουμ του.
Το Σάββατο 21 Νοεμβρίου, στον Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός», ο Ιταλός πιανίστας και συνθέτης ξαναπιάνει το νήμα ενός έργου εμπνευσμένου από τη φευγαλέα μετάβαση της μέρας στη νύχτα, συνδυάζοντας το πιάνο με ηλεκτρονικές υφές και κινηματογραφική ατμόσφαιρα. Η επέτειος συνοδεύεται από ειδική έκδοση σε βινύλιο και το EP «The Blue Hour Revisited». Με αφορμή τη συναυλία, συζητάμε μαζί του για την αβεβαιότητα του δημιουργού, τις ιστορίες που ανακαλύπτουν οι ακροατές στη μουσική του και την ανάγκη να διατηρεί κάτι από την ελευθερία του εφήβου που κάποτε ονειρευόταν να παίξει σε μια πανκ μπάντα.
– Μεγαλώσατε ανάμεσα στην κλασική μουσική της Σκάλας του Μιλάνου και στους ροκ δίσκους του πατέρα σας. Τι σας διαμόρφωσε περισσότερο; Ή είναι σαν να σας ζητάμε να διαλέξετε αγαπημένο γονιό;
Νομίζω ότι και τα δύο ήταν εξίσου σημαντικά, αλλά με πολύ διαφορετικό τρόπο. Η κλασική μουσική μού έδωσε μια αντίληψη της δομής, της αρμονίας και των δυνατοτήτων ενός οργάνου όπως το πιάνο. Η ροκ μού προσέφερε κάτι άλλο: μια πιο ενστικτώδη και άμεση σχέση με τη μουσική. Ποτέ δεν ένιωσα πραγματικά την ανάγκη να διαλέξω ανάμεσα στα δύο. Πιστεύω ότι μεγάλο μέρος της μουσικής μου ταυτότητας προκύπτει ακριβώς από το γεγονός ότι βρισκόμουν πάντα κάπου ανάμεσά τους.
– Ως έφηβος ονειρευόσασταν να παίξετε σε μια πανκ μπάντα, αντί να γίνετε πιανίστας. Τι θα εξέπληττε περισσότερο τον δεκατετράχρονο εαυτό σας στη σημερινή ζωή σας;
Μάλλον το ότι κατέληξα να περνάω τόσο πολύ χρόνο μόνος μου με ένα πιάνο! Στα δεκατέσσερά μου με γοήτευε πολύ περισσότερο η ενέργεια μιας μπάντας, η ιδέα να κάνω θόρυβο μαζί με άλλους. Δεν νομίζω ότι θα μπορούσα να με φανταστώ να κάνω αυτό που κάνω σήμερα. Πιστεύω, όμως, ότι κάτι από εκείνη τη στάση παραμένει. Μπορεί η μουσική να έγινε πιο ήσυχη, αλλά η επιθυμία να κάνω τα πράγματα με τον δικό μου τρόπο δεν έχει αλλάξει ιδιαίτερα.
– Επιστρέφοντας στο «The Blue Hour» δέκα χρόνια αργότερα, ακούτε περισσότερο αυτόν που ήσασταν ή αυτόν που έχετε γίνει;
Σίγουρα περισσότερο αυτόν που ήμουν. Αυτή η μουσική ανήκει σε μια συγκεκριμένη στιγμή της ζωής μου και μπορώ ακόμη να αναγνωρίσω τον άνθρωπο που τη δημιούργησε. Το ενδιαφέρον, όμως, είναι ότι δεν την ακούω πια με τον ίδιο τρόπο. Δέκα χρόνια εμπειριών, αλλαγών και δημιουργίας άλλης μουσικής επηρεάζουν αναπόφευκτα τον τρόπο με τον οποίο ακούς το ίδιο σου το έργο. Οπότε, κατά κάποιον τρόπο, είναι μια συνομιλία ανάμεσα σε αυτόν που ήμουν τότε και σε αυτόν που είμαι τώρα.
– Σας έχει αφηγηθεί ποτέ κάποιος ακροατής μια προσωπική ιστορία συνδεδεμένη με μια σύνθεσή σας, που να σας έκανε να νιώσετε ότι η μουσική δεν σας ανήκει πια εξ ολοκλήρου;
Ναι, και νομίζω ότι αυτή είναι μια από τις πιο όμορφες πλευρές της δημιουργίας μουσικής. Μερικές φορές οι άνθρωποι μου λένε ότι κάποιο κομμάτι τούς συντρόφευσε σε μια σημαντική στιγμή της ζωής τους. Συχνά, μάλιστα, η δική τους ερμηνεία έχει ελάχιστη σχέση με όσα είχα εγώ στο μυαλό μου όταν το συνέθετα. Αυτό μου αρέσει. Από τη στιγμή που κυκλοφορεί η μουσική, δεν μπορείς πραγματικά να ελέγξεις τι σημαίνει για κάποιον άλλον, και δεν πιστεύω ότι θα έπρεπε. Κατά μία έννοια, παύει να είναι αποκλειστικά δική σου μόλις αρχίσει να την ακούει κάποιος άλλος.
– Αν το «The Blue Hour» ήταν ταινία, τι είδους ταινία θα ήταν; Και θα είχε ευτυχισμένο τέλος;
Μάλλον μια ταινία στην οποία δεν συμβαίνουν και πολλά, τουλάχιστον επιφανειακά. Θα την ενδιέφεραν περισσότερο η ατμόσφαιρα, οι μικρές λεπτομέρειες και όσα μένουν ανείπωτα. Δεν είμαι βέβαιος ότι θα είχε ένα συμβατικό τέλος, ευτυχισμένο ή λυπητερό. Ίσως κάτι κάπως αμφίσημο, που θα σου άφηνε μια αίσθηση αντί για μια ξεκάθαρη απάντηση. Άλλωστε, αυτές είναι συχνά και οι ταινίες που βρίσκω πιο ενδιαφέρουσες.
– Η μετακόμιση από το Βερολίνο στην ιταλική εξοχή ενέπνευσε το «Blackbirds and the Sun of October». Πώς ξεπεράσατε τη… δημιουργική παράλυση που μπορεί μερικές φορές να προκαλέσει η ομορφιά; Και τι προσέφερε αυτό το νέο τοπίο στη μουσική σας;
Η ομορφιά δεν διευκολύνει απαραίτητα τη δημιουργία. Μερικές φορές συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο, ιδίως όταν βρίσκεσαι ξαφνικά μέσα στη σιωπή και στη φύση, έχοντας περάσει χρόνια σε μια πόλη όπως το Βερολίνο. Χρειάστηκα χρόνο για να προσαρμοστώ σε έναν διαφορετικό ρυθμό και δεν ήθελα να πιέσω τον εαυτό μου να μεταφράσει αμέσως αυτή την εμπειρία σε μουσική. Νομίζω πως το σημαντικό ήταν απλώς να επιτρέψω στον εαυτό μου να επιβραδύνει, να παρατηρήσει και να ακούσει. Σταδιακά, το τοπίο έγινε μέρος της καθημερινότητάς μου και έπαψε να είναι κάτι που κοιτούσα διαρκώς απ’ έξω. Και πιστεύω ότι έτσι πέρασε φυσικά στη μουσική. Έγινε το ίδιο η έμπνευση.
– Σε αρκετά κομμάτια του «Blackbirds and the Sun of October» κρατήσατε την πρώτη λήψη. Ήταν ένστικτο ή ένας έξυπνος τρόπος να γλιτώσετε άλλες είκοσι προσπάθειες;
Μακάρι να ήμουν τόσο έξυπνος! Όχι, νομίζω πως μερικές φορές η πρώτη λήψη έχει απλώς κάτι που είναι πολύ δύσκολο να αναπαραχθεί. Υπάρχει ένας αυθορμητισμός, μια ειλικρίνεια στην εκτέλεση, που μπορεί να χαθούν όταν αρχίζεις να σκέφτεσαι υπερβολικά πώς θα τα κάνεις όλα σωστά. Φυσικά, δεν είναι καλή κάθε πρώτη λήψη. Και μπορώ κάλλιστα να περάσω ώρες, μέρες ή μήνες δουλεύοντας κάτι που πιθανότατα ακουγόταν καλύτερα στην αρχή. Ας το πούμε έτσι: μαθαίνω διαρκώς πότε και πώς να αφήνω τα πράγματα να πάρουν τον δρόμο τους.
– Όταν γράφετε μουσική για τον κινηματογράφο, η ύπαρξη μιας ήδη διαμορφωμένης ιστορίας απελευθερώνει τη φαντασία σας ή την περιορίζει;
Συμβαίνουν και τα δύο. Το να δουλεύεις σε μια ταινία σημαίνει ότι μπαίνεις στον κόσμο κάποιου άλλου. Αυτό μπορεί να είναι πολύ γόνιμο, επειδή έρχεσαι αντιμέτωπος με συναισθήματα, χαρακτήρες και καταστάσεις που δεν θα εξερευνούσες απαραίτητα στη δική σου μουσική.
Φυσικά υπάρχουν περιορισμοί, αλλά δεν τους βλέπω πάντα ως κάτι αρνητικό. Μερικές φορές ένα πολύ συγκεκριμένο πλαίσιο σε αναγκάζει να βρεις λύσεις που διαφορετικά δεν θα είχες σκεφτεί. Η πρόκληση είναι να προσφέρεις κάτι ουσιαστικό στην ιστορία, χωρίς η μουσική να γίνεται υπερβολικά προφανής ή παρεμβατική.
– Ποιους τρεις μουσικούς, από οποιαδήποτε εποχή, θα καλούσατε σε δείπνο μόνο και μόνο για να συζητήσετε; Και ποιος θα ήταν ο πιο δύσκολος καλεσμένος;
Τον Τομ Βερλέν, τον Ντέιβιντ Μπόουι και τον κύριο ντε Σεντ-Κολόμπ. Τρεις πολύ διαφορετικές προσωπικότητες, αλλά όλοι τους άνθρωποι που, ο καθένας με τον τρόπο του, άλλαξαν τον τρόπο με τον οποίο σκεφτόμαστε τη μουσική και τον ήχο. Φαντάζομαι ότι θα ήταν μια πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση, αν και δεν έχω ιδέα αν θα τα έβρισκαν μεταξύ τους. Όσο για τον πιο δύσκολο καλεσμένο, μάλλον ο Σεντ-Κολόμπ. Ίσως, όμως, να είχε και τα πιο ενδιαφέροντα πράγματα να πει.
– Στον Φιλολογικό Σύλλογο «Παρνασσός», στις 21 Νοεμβρίου, θα προτιμούσατε το κοινό να βιώσει τη μουσική σας σε απόλυτη σιωπή ή να την αφήσει να το οδηγήσει κάπου απρόσμενα; Και, δέκα χρόνια μετά το «The Blue Hour», ποιο δημιουργικό ρίσκο θα θέλατε να πάρετε στη συνέχεια;
Δεν νομίζω ότι αυτά τα δύο αλληλοαποκλείονται. Η σιωπή και η προσοχή μπορούν ακριβώς να επιτρέψουν στη μουσική να σε οδηγήσει κάπου απρόσμενα. Αυτό που πραγματικά ελπίζω είναι να βιώσει ο καθένας τη συναυλία με τον δικό του τρόπο, χωρίς να νιώθει ότι οφείλει να ανακαλύψει στη μουσική κάποιο συγκεκριμένο συναίσθημα ή νόημα. Όσο για το μέλλον, νομίζω πως η πρόκληση είναι να συνεχίσω να αμφισβητώ την ίδια μου τη μουσική γλώσσα. Θα ήθελα να συνεχίσω να εξερευνώ πράγματα που με κάνουν να αισθάνομαι κάπως άβολα ή μου είναι άγνωστα, ίσως έναν νέο τρόπο προσέγγισης της σύνθεσης. Πιστεύω ότι έχει σημασία να διατηρείς την περιέργειά σου, ίσως ακόμη και λίγη αβεβαιότητα για το επόμενο βήμα σου. Πάντως, ένας ακόμη δίσκος ετοιμάζεται και θα κυκλοφορήσει του χρόνου!
info
Σάββατο 21 Νοεμβρίου 2026 | Ώρα έναρξης: 20:30
Φιλολογικός Σύλλογος «Παρνασσός» | Πλατεία Αγίου Γεωργίου Καρύτση 8, Αθήνα
Προπώληση: TicketServices — online εισιτήρια
