Είχα τη χαρά να ανακαλύψω τη συγγραφέα και πολυσχιδή καλλιτέχνιδα Μιράντα Τζουλάι πριν ακόμα μεταφραστεί κάποιο βιβλίο της στα ελληνικά, όταν, μετά από κάποιες συστάσεις, διάβασα τη συλλογή διηγημάτων της No one belongs here more than you. Θυμάμαι μάλιστα ότι είχα τόσο εντυπωσιαστεί από το λοξό και ευφυές βλέμμα της Τζουλάι, που μετέφρασα τότε δυο-τρία από εκείνα τα διηγήματα με την ελπίδα να βρουν εκδότη. Αν και δεν πέτυχα τον σκοπό μου, χάρηκα όταν λίγο αργότερα είδα να κυκλοφορεί το πρώτο της μεταφρασμένο στα ελληνικά μυθιστόρημα Ο πρώτος κακός (μτφρ. Χαρ. Γιαννακοπούλου, εκδ. Παπαδόπουλος).
Το μυθιστόρημα Στα τέσσερα είναι το δεύτερο που κυκλοφορεί στη χώρα μας, αυτή τη φορά από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Μια γυναίκα στα σαράντα πέντε της, αρκετά αναγνωρισμένη καλλιτέχνιδα, αποφασίζει να κάνει οδικώς ένα ταξίδι από το Λος Αντζελες, την πόλη όπου ζει με τον σύζυγο και το παιδί της, στη Νέα Υόρκη για επαγγελματικούς λόγους. «Γιατί να πάω στη Νέα Υόρκη με το αεροπλάνο ενώ μπορούσα να πάω με το αυτοκίνητο και να γίνω η ήρεμη, προσγειωμένη γυναίκα που πάντα ονειρευόμουν; Αυτό το ταξίδι θα μπορούσε να είναι ένα σημείο καμπής στη ζωή μου. Αν ήταν να ζήσω μέχρι τα ενενήντα, τώρα βρισκόμουν στη μέση της. Ή αλλιώς, αν οι ζωές ήταν τελικά δύο, τώρα βρισκόμουν στην αρχή της δεύτερης. Φαντάστηκα ένα ταξίδι που θα έμοιαζε με ινδιάνικη ιεροτελεστία μετάβασης, όπου θα συναντούσα μια σπηλιά, έναν γκρεμό, έναν κρύσταλλο, μπορεί κι έναν λαβύρινθο κι ένα δαχτυλίδι».
Μιράντα Τζουλάι Ι Στα τέσσερα Ι Mυθιστόρημα Ι Μετάφραση: Νατάσα Σιδέρη Ι Σελ. 464 Ι Αλεξάνδρεια, 2025
Λίγο αφότου η αφηγήτρια έχει ξεκινήσει το ταξίδι, σταματά σε ένα βενζινάδικο κι εκεί συναντά έναν νεαρό άντρα που της καθαρίζει τα τζάμια του αυτοκινήτου. Τον ξανασυναντά στη συνέχεια σε ένα εστιατόριο λίγο πιο κάτω και μετά τα σχέδια ανατρέπονται για λόγους που δεν είναι αρχικά φανεροί στον αναγνώστη αλλά εν μέρει ούτε και στην αφηγήτρια, η οποία, τελώντας υπό την επήρεια μιας αδιευκρίνιστης αλλά ισχυρής παρόρμησης, καταλύει σε ένα άθλιο μοτέλ για όλο το διάστημα που θα κρατούσε το οδικό ταξίδι. Τις πρώτες μέρες μάλιστα επιδίδεται σε μια φρενιτιώδη και άκρως δαπανηρή ανακαίνιση του δωματίου στο οποίο διαμένει. Αντιλαμβανόμαστε εν καιρώ ότι το μετατρέπει σε ερωτική φωλιά για εκείνην και τον νεαρό άντρα που έχει ερωτευτεί.
Το εν λόγω ταξίδι γίνεται πράγματι ένα σημείο καμπής, μια καταβύθιση που θα φέρει στην επιφάνεια καταποντισμένα κομμάτια αναμνήσεων και τραυμάτων, ένα έναυσμα για αλυσιδωτές εξελίξεις που θα δοκιμάσουν την αντοχή των δεσμών της αφηγήτριας με την πραγματικότητα της ζωής της όπως είχε διαμορφωθεί μέχρι τώρα, θα την εμβαπτίσουν σε μια νέα επαφή με το σώμα της που αλλάζει, με τον χρόνο που κυλά ανεπιστρεπτί, με τη φύση της επιθυμίας και τα όρια στα οποία μπορεί να φτάσει κανείς αναζητώντας το αντικείμενο ή το φάντασμα του πόθου του. Ωστόσο, η πλοκή, αν και σίγουρα εκκεντρική και πρωτότυπη, δεν αποτελεί παρά την αφορμή για τη συγγραφέα να μεταφέρει τον αναγνώστη μέσα στους δαιδάλους του εσωτερικού κόσμου της αφηγήτριας, ακολουθώντας την στις προσπάθειές της να βρει την έξοδο από τον λαβύρινθο.
Η Μιράντα Τζουλάι προσεγγίζει θέματα σύγχρονα όπως η ρευστότητα του φύλου αλλά και της επιθυμίας, καταπιάνεται αναλυτικά με το θέμα-ταμπού της γυναικείας σεξουαλικότητας κατά την εμμηνόπαυση και επιχειρεί να φωτίσει με φρέσκο βλέμμα διαχρονικά ζητήματα όπως των συζυγικών σχέσεων, της απιστίας, του χωρισμού, χωρίς να υποκύπτει ούτε στιγμή σε στερεότυπα ή εύκολες μυθοπλαστικές λύσεις. Με όπλα το χιούμορ, τον αυτοσαρκασμό, τη διαυγή, τολμηρή ματιά και την ευρύτερη καλλιτεχνική σκευή της, μας παραδίδει ένα μυθιστόρημα φρέσκο, στοχαστικό, ευφορικό που γνωρίζει ήδη διεθνή επιτυχία. Η μετάφραση της Νατάσας Σιδέρη καταφέρνει να αποδώσει τη λάμψη της γραφής της Τζουλάι σε όλες τις υφολογικές διακυμάνσεις της.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr