–Πρόληψη στα λόγια, θεσμικές αδυναμίες στην πράξη
Του
ΣΑΚΗ ΑΡΝΑΟΥΤΟΓΛΟΥ
Ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ
Η Γνώμη της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΟΚΕ) για το νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας αποκαλύπτει με σαφήνεια αυτό που η κυβέρνηση επιχειρεί να κρύψει πίσω από μεγάλους τίτλους και βαρύγδουπες διακηρύξεις: Παραμένει ένα συγκεντρωτικό, βιαστικό και ελλιπές μοντέλο Πολιτικής Προστασίας, χωρίς συνεκτικό στρατηγικό σχεδιασμό και χωρίς σεβασμό στους θεσμικούς και επιστημονικούς πυλώνες του συστήματος.
Η ΟΚΕ επιβεβαιώνει ότι η κυβέρνηση αναγνωρίζει το πρόβλημα των ολοένα συχνότερων και εντονότερων φυσικών καταστροφών, καταγράφει όμως ότι η απάντηση που δίνεται δεν είναι ούτε ολοκληρωμένη ούτε επαρκής. Παρά τις εξαγγελίες για πρόληψη, επιστημονική τεκμηρίωση και σύγχρονα εργαλεία, το νομοσχέδιο δεν αντιμετωπίζει τις βαθιές και διαχρονικές αδυναμίες του συστήματος Πολιτικής Προστασίας.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η κριτική για τη διαδικασία. Η δημόσια διαβούλευση περιορίστηκε σε μόλις 15 ημέρες, χωρίς καμία τεκμηρίωση κατεπείγοντος. Η ΟΚΕ επισημαίνει ξεκάθαρα ότι ο χρόνος αυτός δεν επαρκεί για σοβαρή θεσμική επεξεργασία και ουσιαστική συμμετοχή κοινωνικών, επιστημονικών και αυτοδιοικητικών φορέων. Η κυβέρνηση επέλεξε τη νομοθέτηση-εξπρές αντί του ουσιαστικού διαλόγου.
Το ίδιο έλλειμμα διαλόγου και θεσμικής σοβαρότητας καταγγέλλεται με ένταση και από την επιστημονική κοινότητα. Ο Σύλλογος Μετεωρολόγων Υπαλλήλων της ΕΜΥ και δεκάδες επιστήμονες προειδοποιούν ότι το νομοσχέδιο οδηγεί σε θεσμικό και επιχειρησιακό κατακερματισμό της μετεωρολογικής πληροφορίας, απειλώντας την αξιοπιστία της πρόγνωσης και, τελικά, τη δημόσια ασφάλεια.
Η πρόβλεψη για τη δημιουργία νέας Μονάδας Επιχειρησιακής Μετεωρολογίας, σε συνδυασμό με την ακύρωση της υπαγωγής του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και της ενιαίας μεταφοράς της ΕΜΥ στο ΥΚΚΠΠ, δημιουργεί νέες δομές με ασαφείς αρμοδιότητες, σε πλήρη αντίθεση με το πνεύμα της επιστημονικής τεκμηρίωσης που επικαλείται η κυβέρνηση.
Παράλληλα, η επιτροπή καταγράφει έντονη υπερσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων στο κεντρικό κράτος και σαφή υποβάθμιση του ρόλου της τοπικής αυτοδιοίκησης. Δήμοι και περιφέρειες, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της πρόληψης και της διαχείρισης καταστροφών, αντιμετωπίζονται ως απλοί εκτελεστικοί μηχανισμοί, χωρίς ουσιαστικό λόγο στον σχεδιασμό.
Στο ίδιο πνεύμα, η ΕΜΥ προειδοποιεί ότι η περαιτέρω αποδυνάμωσή της –ιδίως μέσω αποσπάσεων προσωπικού από έναν ήδη υποστελεχωμένο φορέα– θέτει σε άμεσο κίνδυνο την ασφάλεια πτήσεων, ναυσιπλοΐας, κρίσιμων υποδομών και πολιτών. Η υπηρεσία λειτουργεί σήμερα με περίπου 50% στελέχωση στους μετεωρολόγους. Παρ’ όλα αυτά, το νομοσχέδιο όχι μόνο δεν προβλέπει ουσιαστική ενίσχυση, αλλά ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω αποδυνάμωση.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με τη Γνώμη της ΟΚΕ, και το γεγονός ότι το νομοσχέδιο δεν διασφαλίζει ουσιαστική βελτίωση στη φάση μετά την καταστροφή. Η αποκατάσταση ζημιών, η ταχύτητα αποζημιώσεων και η επιστροφή των πληγέντων στην κανονικότητα παραμένουν αδύναμοι κρίκοι, παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις.
Παρά τον καταιγισμό νέων επιτροπών, μηχανισμών και βάσεων δεδομένων, τόσο η ΟΚΕ όσο και οι επιστημονικοί φορείς υπογραμμίζουν ότι εξακολουθεί να απουσιάζει ένας ενιαίος, συνεκτικός και μακροπρόθεσμος εθνικός στρατηγικός σχεδιασμός Πολιτικής Προστασίας. Ο κίνδυνος είναι προφανής: Ένα επιτελικό κράτος γεμάτο δομές στα χαρτιά, αλλά με αποδυναμωμένους τους κρίσιμους θεσμούς που καλούνται να σηκώσουν το βάρος της πρόληψης και της απόκρισης στο πεδίο.
Το μήνυμα είναι σαφές και ανησυχητικό. Χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης, χωρίς σοβαρή διαβούλευση και χωρίς θεσμική θωράκιση και ενίσχυση της ΕΜΥ και των επιστημονικών πυλώνων του συστήματος, η Πολιτική Προστασία θα παραμείνει ευάλωτη και οι πολίτες εκτεθειμένοι.
Η κλιματική κρίση δεν αντιμετωπίζεται με επικοινωνιακές μεταρρυθμίσεις. Αντιμετωπίζεται με σχέδιο, θεσμική σοβαρότητα, επιστημονική τεκμηρίωση και πολιτική ευθύνη.
ΤΟ ΠΑΡΟΝ
The post Σ. Αρναούτογλου στο “Π”: ΟΚΕ και ΕΜΥ θέτουν σοβαρά ερωτήματα για το νομοσχέδιο Πολιτικής Προστασίας appeared first on ΤΟ ΠΑΡΟΝ.
Διαβάστε περισσότερα