Υπήρξα πάντα λάτρης του φανταστικού στη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο. Είδος πρωτοπόρο και ανατρεπτικό από τη φύση του, που εμφανίστηκε τον 19ο αιώνα, επέτρεψε στους δημιουργούς του να εκφράσουν τους μύχιους φόβους και τις απωθημένες (και απαγορευμένες την εποχή τους) επιθυμίες τους μέσα από ιστορίες που φαινομενικά δεν είχαν σχέση με την πραγματικότητα. Κι ωστόσο την αποκάλυπταν, κρύβοντάς τη συγχρόνως μέσα σε αυτές τις φανταστικές ιστορίες. Η ψυχανάλυση τον 20ό αιώνα πρόσφερε πολλά κλειδιά για την ερμηνεία των ιστοριών.
Ομως αυτό το κατεξοχήν απελευθερωτικό είδος μπορεί να γίνει, κάτω από συγκεκριμένες συγκυρίες, αντιδραστικό. Προς το τέλος της δεκαετίας του 1960 και μέσα στη δεκαετία του 1970 έκανε την εμφάνισή του στον φανταστικό κινηματογράφο ένα ρεύμα ταινιών «καταραμένων παιδιών». Το έτος 1968 υπενθυμίζω τις δυναμικές αμφισβητήσεις για το Βιετνάμ, τις μαζικές κινητοποιήσεις και εξεγέρσεις σε Αμερική και Ευρώπη (γαλλικός Μάης), τη νεολαία που διαδηλώνει παντού. Αυτά τα «καταραμένα παιδιά» δεν αντανακλούν τον φόβο του κυρίαρχου συστήματος απέναντι σε μια νεολαία που αδυνατεί να ελέγξει και που μπορεί να στραφεί, σαν εκείνη του ’68, εναντίον του;
Το πιο θρυλικό επικίνδυνο παιδί υπήρξε η 12χρονη Ρέγκαν, στην ταινία του Γουίλιαμ Φρίντκιν «Ο Εξορκιστής». Ο ίδιος ο Σατανάς, με τη φοβερή ονομασία Παζούζου, προσγειώνεται από την Ανατολή στην Ουάσινγκτον και τρυπώνει στο κορμί της μικρής. Την υποβάλλει σε απίστευτα ανόητες και αηδιαστικές δοκιμασίες και βασανίζει τη μητέρα της που δεν είναι πολύ θρήσκα, έχει τολμήσει να πάρει διαζύγιο, είναι ηθοποιός και παίζει σε ταινία (ενδιάμεσα βλέπουμε και κάποιες διαδηλώσεις!). Ο δύστυχος σκηνοθέτης της ταινίας (αλκοολικός και… ομοφυλόφιλος!) βρίσκει τον θάνατο που του αξίζει (;) πέφτοντας από το παράθυρο.
Ο,τι δεν μπορεί όμως η επιστήμη, το κατορθώνει η θρησκεία. Εξορκισμός χρειάζεται, κι ας εξοντωθεί κι ένας από τους ιερείς, που τον υποδύεται ο υπέροχος Μαξ Φον Σίντοφ (των ταινιών του Μπέργκμαν!). Ναι, ένα μικρό κορίτσι σε πρώιμη ενηλικίωση σπέρνει τον τρόμο και την απέχθεια με ερωτικές και σεξουαλικές συμπεριφορές που, αντίθετα, είναι συνυφασμένες με την ευχαρίστηση και την ηδονή. Υπάρχει και το αντίστοιχο αγοράκι, ο Ντάμιεν, στην «Προφητεία» (1976). Ξένος κι αυτός και ενσάρκωση του Σατανά, στέκεται απειλητικά στο κατώφλι του Λευκού Οίκου!
Ευτυχώς ο ιδιοφυής Πολάνσκι με «Το μωρό της Ρόζμαρι» (1968) σώζει την τιμή των καταραμένων παιδιών. Η ηρωίδα μένει έγκυος υποτίθεται από τον Σατανά. Ομως στο τέλος, σε μια μεγαλειώδη, σχεδόν παρωδιακή σκηνή, αποδεικνύεται ότι ο Διάβολος δεν είναι παρά η μαζική υστερία μιας σέκτας σατανιστών. Μήπως, μετά τις σημερινές μαζικές εξεγέρσεις της νεολαίας σε όλη την Ευρώπη, θα πρέπει να περιμένουμε μια νέα σειρά επικίνδυνων παιδιών;
●Σκηνοθέτης, διευθυντής Film Studies BA MA New York College, Athens, University of Greenwich, UK
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr