Τελευταία νέα
Σδούκου: Παρόντες με επιχειρήματα στην εξεταστική για τα «κόκκινα» δάνεια – Η κόντρα ΣΥΡΙΖΑ, ΕΛΑΣ, ΠΑΣΟΚ δεν μας αφορά Νοσοκομεία «Γεννηματάς» και «Σισμανόγλειο»: Κλειστά χειρουργεία, ράντσα και ένας γιατρός για 50 ασθενείς Ουκρανικό: Αρνητικός ο Πούτιν σε παύση πυρός μετά το χτύπημα στην Κριμαία – «Θα απαντήσουμε στις επιθέσεις» Πώς απαντά η ΕΛ.Α.Σ στην εξεταστική για κόκκινα δάνεια και funds- Ερωτήματα-βολές στον ΣΥΡΙΖΑ Alco: 23,7% η ΝΔ στην πρόθεση ψήφου, ΕΛΑΣ 13,5%, ΠΑΣΟΚ 11,3%-Το 68% ζητά πολιτική αλλαγή Δήμος Αθηναίων: Πάνω από 3.000 παραβάσεις για ηλεκτρικά πατίνια το 2026  Δημοσκόπηση Alco: Χαμηλές πτήσεις της ΝΔ στο 23,7% -Πολιτική αλλαγή ζητά το 68% Δημοσκόπηση Alco: Ανοδος ΕΛ.Α.Σ. και ΝΔ, πτώση του ΠΑΣΟΚ Πάνας: Το παρασκήνιο της παραίτησης-Μεμονωμένη κίνηση η θρυαλλίδα αποχωρήσεων με φόντο τον Τσίπρα; Φιντάν: Αποφασιστική στάση απέναντι σε βήματα που βλάπτουν τα συμφέροντά μας σε “Δυτική Θράκη” και Δωδεκάνησα Σύγκρουση Δούκα-Μπακογιάννη: “Προκαλούν ερωτήματα τα 2,8 εκατ. ευρώ”- “Είναι επικίνδυνος” Δημοσκόπηση Alco: ΝΔ 23,7%, ΕΛΑΣ 13,5%, ΠΑΣΟΚ 11,3% – Το 68% ζητά πολιτική αλλαγή
Efsyn.gr

Τι είναι ο ρωσικός «χαρτοφύλακας των πυρηνικών» που εντοπίστηκε στην Σύνοδο Κορυφής στη Σενζέν;

Καθώς οι ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών, της Κίνας και της Ρωσίας έφταναν την Πέμπτη στη νότια κινεζική πόλη Σενζέν, για τις τριμερείς συνομιλίες που πραγματοποιούνται στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), ένας άνδρας με ρωσική στρατιωτική στολή εντοπίστηκε να μεταφέρει έναν μυστηριώδη μαύρο χαρτοφύλακα.
Καθώς η κάμερα της ρωσικής κρατικής τηλεόρασης εστίαζε στον αξιωματικό του Πολεμικού Ναυτικού που συνόδευε τον πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ο δημοσιογράφος Γεβγκένι Ποπόφ έδειξε τον χαρτοφύλακα, λέγοντας στους τηλεθεατές: «Αυτός είναι ο χαρτοφύλακας των πυρηνικών». Ο αξιωματικός χαμογέλασε και επιβεβαίωσε ότι επρόκειτο πράγματι για τη βαλίτσα που παρέχει στον Ρώσο πρόεδρο άμεση πρόσβαση στο πυρηνικό οπλοστάσιο της χώρας του, η οποία είναι γνωστή ως «Τσεγκέτ» (Cheget). «Απίστευτο», σχολίασε ο Ποπόφ.

Όπως μετέδωσε το Al Jazeera, και ο πρόεδρος των ΗΠΑ διαθέτει αντίστοιχη βαλίτσα, γνωστή ως «πυρηνική ποδοσφαιρική μπάλα» (nuclear football), η οποία τον συνοδεύει στις μετακινήσεις του, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει εντοπιστεί στη Σενζέν. Δεν είναι σαφές εάν ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ μετακινείται με αντίστοιχο χαρτοφύλακα.
Πρόκειται, λοιπόν, για βαλίτσες που λειτουργούν απλώς ως σύμβολα επίδειξης ισχύος ή παρέχουν πράγματι στους ηγέτες τη δυνατότητα να διατάξουν πυρηνικό πλήγμα ανά πάσα στιγμή;
Τι είναι ο χαρτοφύλακας των πυρηνικών;
Πρόκειται για έναν ειδικά διαμορφωμένο χαρτοφύλακα, ο οποίος συνδέεται με το στρατιωτικό σύστημα διοίκησης και μέσω του οποίου ένας ηγέτης μπορεί να διατάξει πυρηνική επίθεση.
Τα αμερικανικά και τα ρωσικά (τότε σοβιετικά) συστήματα αναπτύχθηκαν κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, όταν οι ηγέτες των δύο υπερδυνάμεων αντιμετώπιζαν το ενδεχόμενο να χρειαστεί να λάβουν αποφάσεις για την εξαπόλυση πυρηνικών πληγμάτων με ελάχιστο χρόνο προειδοποίησης.
Ωστόσο, η εικόνα ενός δαχτύλου που αιωρείται πάνω από ένα κόκκινο κουμπί απέχει αρκετά από την πραγματικότητα. Για την εκτέλεση της εντολής ενός ηγέτη απαιτείται η συνδρομή στρατιωτικού προσωπικού και ενός πολύ ευρύτερου συστήματος επικοινωνιών.
Ποιες είναι οι διαφορές μεταξύ της αμερικανικής «ποδοσφαιρικής μπάλας» και της ρωσικής Τσεγκέτ;
Οι ρίζες του αμερικανικού χαρτοφύλακα των πυρηνικών, γνωστού ως «nuclear football», ανάγονται σε περίοδο προγενέστερη της κρίσης των πυραύλων της Κούβας, το 1962. Οι ιστορικοί εντοπίζουν την προέλευσή του στην προεδρία του Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, ενώ αποχαρακτηρισμένο υπόμνημα καταδεικνύει ότι ο Αϊζενχάουερ ενημέρωσε τον Τζον Φ. Κένεντι για τη συγκεκριμένη συσκευή την παραμονή της ανάληψης των καθηκόντων του, τον Ιανουάριο του 1961.
Ο Αμερικανός πρόεδρος φέρει επίσης μια κάρτα με το παρατσούκλι «μπισκότο» (biscuit), η οποία περιλαμβάνει κωδικούς που χρησιμοποιούνται για την επιβεβαίωση της ταυτότητάς του κατά την έκδοση εντολής για πυρηνικό πλήγμα. Ο αντιπρόεδρος έχει στη διάθεσή του έναν εφεδρικό χαρτοφύλακα πυρηνικών (backup football), καθώς και κωδικούς πιστοποίησης, σε περίπτωση που χρειαστεί να αναλάβει την προεδρική εξουσία.
Σύμφωνα με την Υπηρεσία Ερευνών του Κογκρέσου (Congressional Research Service), μόνο ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει την εξουσία να εγκρίνει τη χρήση πυρηνικών όπλων, αν και μπορεί να ζητήσει τη συμβουλή ανώτατων στρατιωτικών αξιωματούχων.
Η ρωσική εκδοχή του χαρτοφύλακα, η Τσεγκέτ, πήρε το όνομά της από ένα βουνό στον Καύκασο. Εντάχθηκε σε υπηρεσία στη Σοβιετική Ένωση το 1983, ενώ, σύμφωνα με την παράδοση, ένας αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού μεταφέρει τον χαρτοφύλακα για λογαριασμό του προέδρου. Το 2015, το Κέντρο Γέλτσιν στο Αικατερίνμπουργκ έθεσε σε έκθεση τον χαρτοφύλακα που χρησιμοποιούσε ο Μπορίς Γέλτσιν, ο πρώτος πρόεδρος της Ρωσίας μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.
Η σημερινή Τσεγκέτ συνδέει τον πρόεδρο με το κεντρικό στρατιωτικό επιτελείο διοίκησης της Ρωσίας και μπορεί να μεταδώσει εντολή για τη χρήση πυρηνικών όπλων, αλλά δεν μπορεί να τα εκτοξεύσει. Εκτιμάται ότι η Ρωσία διαθέτει τρεις τέτοιους χαρτοφύλακες, οι οποίοι έχουν κατανεμηθεί στον πρόεδρο, τον υπουργό Άμυνας και τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου.
Σύμφωνα με το δημοσιευμένο πυρηνικό δόγμα της Ρωσίας, την απόφαση για τη χρήση πυρηνικών όπλων λαμβάνει ο πρόεδρος. Η Τσεγκέτ επικοινωνεί μέσω του ρωσικού δικτύου διοίκησης και ελέγχου «Καζμπέκ» (Kazbek), το οποίο υποστηρίζει ένα ξεχωριστό σύστημα επικοινωνιών με την ονομασία «Καύκασος» (Kavkaz). Οι δημόσιες αναφορές διαφέρουν ως προς τον αριθμό των χαρτοφυλάκων που απαιτούνται για την επικύρωση μιας προεδρικής εντολής.
Γιατί οι ηγέτες μετακινούνται έχοντας μαζί τους τους χαρτοφύλακες πυρηνικών;
Θεωρητικά, μια πυρηνική επίθεση θα μπορούσε να εκδηλωθεί ενώ ο πρόεδρος βρίσκεται σε αεροπλάνο, συμμετέχει σε μια σύνοδο κορυφής ή κοιμάται σε ένα ξενοδοχείο.
Οι χαρτοφύλακες πυρηνικών επιτρέπουν, επομένως, την εξαπόλυση επιθέσεων ή αντεπιθέσεων ανά πάσα στιγμή, ανεξάρτητα από το πού βρίσκεται ο ηγέτης. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την αποτρεπτική ισχύ: την πεποίθηση, δηλαδή, ότι ένας αντίπαλος ενδέχεται να αποφύγει μια επίθεση, εάν θεωρεί ότι η άλλη πλευρά διατηρεί τη δυνατότητα να ανταποδώσει το πλήγμα.
Όπως έγραψε ο οικονομολόγος και στρατηγικός αναλυτής Τόμας Σέλινγκ στο βιβλίο του «Arms and Influence», που κυκλοφόρησε το 1966: «Η δύναμη να προκαλείς πόνο αποτελεί διαπραγματευτική ισχύ».
Τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης είχαν επίσης παρουσιάσει τον Πούτιν να συνοδεύεται από αξιωματικούς του Πολεμικού Ναυτικού που μετέφεραν χαρτοφύλακες κατά την επίσκεψή του στο Πεκίνο το 2023. Σε μια σύνοδο κορυφής, η παρουσία της Τσεγκέτ μπορεί να λειτουργήσει ως ορατή υπενθύμιση του ρωσικού πυρηνικού οπλοστασίου. Το βίντεο από τη Σενζέν επιβεβαιώνει ότι ο χαρτοφύλακας βρίσκεται εκεί, λειτουργώντας παράλληλα ως ισχυρή υπενθύμιση ότι η Ρωσία διαθέτει πυρηνικά όπλα.
«Το γεγονός ότι τα τηλεοπτικά δίκτυα που υποστηρίζονται από το Κρεμλίνο επέλεξαν να προβάλουν αυτές τις εικόνες μάς λέει πολλά», δήλωσε στο Al Jazeera ο Σάιμον Μέιμπον, καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Λάνκαστερ.
«Πρόκειται για καθαρό πολιτικό θέατρο και μια συμβολική επίδειξη από έναν άνθρωπο που έχει επίγνωση ότι η θέση της χώρας του στον κόσμο δεν είναι πλέον αυτή που ήταν κάποτε».
«Σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες ή την Κίνα, η Ρωσία δεν διαθέτει πλέον τη στρατιωτική ή οικονομική ισχύ που είχε στο παρελθόν. Πρόκειται για μια προσπάθεια να επιδείξει, μέσα από μια συμβολική παράσταση, ότι εξακολουθεί να ανήκει σε αυτό το υψηλό τραπέζι των ισχυρών».
Διαθέτουν και άλλες χώρες χαρτοφύλακες πυρηνικών;
Το Διεθνές Ινστιτούτο Ερευνών για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI) καταμετρά εννέα κράτη που διαθέτουν πυρηνικά όπλα. Οι χαρτοφύλακες πυρηνικώντων ΗΠΑ και της Ρωσίας είναι εκείνοι για τους οποίους υπάρχουν οι περισσότερες διαθέσιμες πληροφορίες. Στις υπόλοιπες χώρες, οι κυβερνήσεις έχουν αποκαλύψει γενικά περισσότερα στοιχεία για το ποιος έχει την εξουσία να εγκρίνει τη χρήση πυρηνικών όπλων παρά για τον εξοπλισμό που συνοδεύει τους ηγέτες τους στις μετακινήσεις τους.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μόνο ο πρωθυπουργός έχει την εξουσία να εγκρίνει τη χρήση πυρηνικών όπλων, σύμφωνα με τη Βιβλιοθήκη της Βουλής των Κοινοτήτων. Κάθε νέος πρωθυπουργός συντάσσει επίσης τέσσερις χειρόγραφες «επιστολές ύστατης καταφυγής» (letters of last resort), μία για τον κυβερνήτη καθενός από τα πυρηνοκίνητα υποβρύχια που φέρουν πυρηνικά όπλα. Στις επιστολές αυτές περιγράφονται οι ενέργειες που πρέπει να ακολουθηθούν σε περίπτωση που μια πυρηνική επίθεση καταστρέψει την κυβέρνηση.
Στη Γαλλία, η σχετική εξουσία ανήκει στον πρόεδρο. Η γαλλική εφημερίδα Le Monde είχε μεταδώσει ότι ο Νικολά Σαρκοζί παρέδωσε τους πυρηνικούς κωδικούς στον Φρανσουά Ολάντ κατά την αποχώρησή του από την προεδρία, το 2012.
Η Κίνα διατηρεί πολιτική «μη πρώτης χρήσης» (no first use), που σημαίνει ότι το Πεκίνο δηλώνει πως θα χρησιμοποιήσει πυρηνικά όπλα μόνο ως απάντηση σε πυρηνική επίθεση από άλλη χώρα. Παραμένει αδιευκρίνιστο εάν ο πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ μετακινείται με ειδικό χαρτοφύλακα πυρηνικών.
Η κυβέρνηση της Ινδίας αναφέρει ότι μόνο το Πολιτικό Συμβούλιο της Αρχής Πυρηνικής Διοίκησης της χώρας, του οποίου προεδρεύει ο πρωθυπουργός, μπορεί να εγκρίνει τη χρήση πυρηνικών όπλων. Δεν είναι, ωστόσο, σαφές εάν το συμβούλιο διαθέτει αντίστοιχο εξοπλισμό.
Το Πακιστάν και η Βόρεια Κορέα διαθέτουν επίσης πυρηνικά όπλα, ενώ εκτιμάται ευρέως ότι και το Ισραήλ έχει στην κατοχή του τέτοια όπλα. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκείς και αξιόπιστες δημόσιες πληροφορίες που να επιτρέπουν να γνωρίζουμε εάν οι ηγέτες τους μετακινούνται με αντίστοιχους χαρτοφύλακες πυρηνικών.

Διαβάστε περισσότερα

Διαβάστε επίσης...