Του Δρ. Ιωάννη Γκιτσάκη (*)
Η αναγκαιότητα άρσης των υπέρμετρων περιορισμών του ισχύοντος κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό είναι σήμερα πλήρως τεκμηριωμένη. Προσωπικά έχω γράψει πάνω από είκοσι άρθρα γνώμης για το συγκεκριμένο ζήτημα, με πιο πρόσφατο αυτό για το άρθρο 52 του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Έχω επίσης καταθέσει, υπό την ιδιότητα του νομικού συμβούλου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. Με Οδηγό (Π.Ο.Ε.Ε.Μ.Ο.), μια σειρά από πολυσέλιδα και πλήρως τεκμηριωμένα νομικά υπομνήματα σε όλα τα αρμόδια Υπουργεία. Ενώ είχα την ευκαιρία να αναπτύξω το συγκεκριμένο ζήτημα και ενώπιον της Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου του Ελληνικού Κοινοβουλίου, κατά τη συζήτηση του ως άνω σχεδίου νόμου.#money-grid-35365{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li.last{margin-right:0;}#money-grid-35365>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-35365>li{width:100%;}}
Η τεκμηρίωση αυτή υιοθετείται σήμερα και από πολλούς δημόσιους και ιδιωτικούς (μη κερδοσκοπικούς) φορείς. Πρόσφατα είδαν το φως της δημοσιότητας τέσσερις αναλυτικές και πλήρως εμπεριστατωμένες μελέτες του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ), της Επιτροπής Ανταγωνισμού (ΕΑ), του Ιδρύματος Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) και του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ), οι οποίες τεκμηριώνουν, με στοιχεία και επιχειρήματα, τόσο νομικά όσο και ουσιαστικά, την αναγκαιότητα άρσης των σημερινών υπέρμετρων περιορισμών στα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό. Κοινή συνισταμένη όλων των παραπάνω μελετών είναι η πρόταση κατάργησης (ή μείωσης) της ελάχιστης διάρκειας μίσθωσης των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, του ελάχιστου μισθώματος, του ελάχιστου χρόνου προκράτησης και της υποχρέωσης επιστροφής στην έδρα.
Το επόμενο στάδιο τεκμηρίωσης ήταν η συγκριτική επισκόπηση της νομοθεσίας για την παροχή μεταφορικών υπηρεσιών με Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό στα υπόλοιπα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η σχετική έρευνα τεκμηρίωσε πλήρως αυτό που αναφερόταν ήδη στην αιτιολογική έκθεση του ν. 4093/2012. Ότι, δηλαδή, «σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξαιρουμένης της Ελλάδος επιτρέπεται χωρίς χρονικούς ή άλλους περιορισμούς η μίσθωση αυτοκινήτων με οδηγό».
Πράγματι, ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης και ελάχιστο μίσθωμα στα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό, ως γενικός κανόνας, δεν υπάρχει σε κανένα άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πλην της Ελλάδας. Ειδικότερα, στα περισσότερα κράτη δεν υπάρχει κανένας απολύτως γενικός περιορισμός ως προς την ελάχιστη διάρκεια της μίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτου με οδηγό και ως προς το ελάχιστο μίσθωμα. Ενώ και στα κράτη στα οποία υπάρχουν τέτοιες προβλέψεις (κυρίως σε Ισπανία και Ιταλία και δευτερευόντως σε Γαλλία), αυτές δεν ισχύουν καθολικά σε όλη την επικράτεια, αλλά συνήθως αποτελούν τοπικές κανονιστικές ρυθμίσεις, δηλαδή κυρίως σε επίπεδο Δήμων.
Είναι δε χαρακτηριστική η αναφορά προγράμματος τεχνητής νοημοσύνης (AI) από το οποίο ζητήθηκε η επιβεβαίωση των παραπάνω στοιχείων:
Έχοντας εξαντλήσει την έρευνα του θέματος σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναρωτήθηκα τι να ισχύει άραγε σε κάποια (θεωρούμενη ως) τριτοκοσμική χώρα. Η πρώτη χώρα που σκέφτηκα ήταν η Ουγκάντα. Έθεσα, λοιπόν, στο ChatGPT ένα απλό ερώτημα: Εάν το κανονιστικό πλαίσιο παροχής της υπηρεσίας εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό στην Ουγκάντα προβλέπει ελάχιστο χρόνο μίσθωσης, ελάχιστο μίσθωμα και ελάχιστο χρόνο προκράκτησης.
Η απάντηση ήταν ανέλπιστη και αφοπλιστική: Το κανονιστικό πλαίσιο εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό στην Ουγκάντα δεν προβλέπει ελάχιστο χρόνο μίσθωσης, ελάχιστο μίσθωμα και ελάχιστο χρόνο προκράτησης.
Το ChatGPT δημιούργησε μάλιστα και σχετικό infographic, στo οποίo αυτό που προκαλεί τη μεγαλύτερη εντύπωση είναι η αναφορά ότι η Ουγκάντα έχει «πιο ελεύθερη αγορά» από την Ελλάδα (τουλάχιστον στο εξεταζόμενο ζήτημα του κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό). Όσο παράδοξο και αν ακούγεται αυτό.
Μετά την Ουγκάντα σκέφτηκα να αναζητήσω τι ισχύει και σε κάποια άλλη (θεωρούμενη ως) τριτοκοσμική χώρα. Η δεύτερη χώρα που μου ήρθε στο μυαλό ήταν το Πακιστάν. Έθεσα, λοιπόν, ξανά στο ChatGPT το ίδιο ερώτημα. Η απάντηση ήταν και πάλι αφοπλιστική: Το κανονιστικό πλαίσιο εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό στην Πακιστάν δεν προβλέπει ελάχιστο χρόνο μίσθωσης, ελάχιστο μίσθωμα και ελάχιστο χρόνο προκράτησης.
Ενώ δημιούργησε και το αντίστοιχο infographic, στο οποίο ξεχωρίζει και πάλι η αναφορά, ότι και το Πακιστάν έχει «πιο ελεύθερη αγορά» από την Ελλάδα (τουλάχιστον στο ζήτημα του κανονιστικού πλαισίου των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό).
Οι αναφορές αυτές, μπορεί να ηχούν παράδοξες για την πλειοψηφία των αναγνωστών, όχι όμως και για εμένα. Άλλωστε, έχω υποστηρίξει δημοσίως, ότι στο ζήτημα του κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, η Ελλάδα έχει το πιο «σοβιετικό» κανονιστικό πλαίσιο σε όλη την Ευρώπη και ενδεχομένως και στον κόσμο (όπου παρέχεται η συγκεκριμένη υπηρεσία). Μπήκα, μάλιστα, στον πειρασμό να ρωτήσω το ChatGPT για το τι ισχύει στη Βόρεια Κορέα. Η απάντηση ενδεχομένως και να μην ήταν η αναμενόμενη, αν αναλογιστούμε ότι η Βόρεια Κορέα διαθέτει ιδιωτικό πανεπιστήμιο, ενώ η Ελλάδα όχι (ακόμα).
Στο ερώτημα, λοιπόν, γιατί στη χώρα μας ισχύουν ακόμα τέτοιοι «σοβιετικού τύπου» περιορισμοί στη λειτουργία των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, η απάντηση είναι πολύ απλή: Διότι κάθε προσπάθεια μεταρρύθμισης του κανονιστικού πλαισίου λειτουργίας των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, όπως αυτή που προωθεί σήμερα το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, προσκρούει στις έντονες αντιδράσεις των συνδικαλιστικών φορέων των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί).
Στις αντιδράσεις αυτές σήμερα φαίνεται να πρωτοστατούν δύο Σωματεία: Το ΣΑΤΑ στην Αττική και ο Σύλλογος Ιδιοκτητών Ταξί Ηρακλείου στην Κρήτη. Αμφότερα υποστηρίζουν ότι το άρθρο 52 του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών (ήδη άρθρο 52 του ν. 5290/2026) θα πλήξει ανεπανόρθωτα την οικονομική βιωσιμότητα των ταξί. Ενώ το σωματείο ταξί Ηρακλείου υποστηρίζει και ότι τα ταξί (μαζί με τα υπόλοιπα δημόσια μέσα μεταφοράς) μπορούν να εξυπηρετήσουν πλήρως τις μεταφορικές ανάγκες των κατοίκων και των τουριστών του νησιού της Κρήτης.
Έχουν πράγματι βάση οι παραπάνω ισχυρισμοί των δύο σωματείων ταξί; Την απάντηση τη δίνει η μελέτη του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, για τη «Διερεύνηση της κοινωνικο-οικονομικής επιρροής των υπηρεσιών διαμοιρασμού διαδρομών “Ridesharing” στην Αθήνα».
Ξεκινώντας, λοιπόν, από τον πρώτο ισχυρισμό, ότι η άρση των περιορισμών στα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό θα πλήξει την οικονομική βιωσιμότητα των ταξί, η μελέτη του ΕΜΠ τεκμηριώνει, ότι «Οι υπηρεσίες διαμοιρασμού διαδρομών προσελκύουν επιβάτες κυρίως από τα ΙΧ επιβατικά οχήματα, και ελάχιστους από τα ταξί».
Συγκεκριμένα, η μελέτη του ΕΜΠ προσδιορίζει τον αντίκτυπο στα ταξί, από την άρση των περιορισμών στα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό, σε ποσοστό μόλις 0,7% – 0,8%, καταρρίπτοντας πλήρως τον ισχυρισμό του ΣΑΤΑ για την απειλή της βιωσιμότητας των ταξί στην Αττική.
Όσον αφορά δε στον ισχυρισμό του σωματείου ταξί Ηρακλείου, ότι τα ταξί μπορούν να εξυπηρετήσουν πλήρως τις μεταφορικές ανάγκες των κατοίκων και των τουριστών της Κρήτης, από τα στοιχεία της μελέτης του ΕΜΠ προκύπτει το συμπέρασμα, ότι «Η Κρήτη παρουσιάζει τη χαμηλότερη αναλογία διαθέσιμων ταξί ανά μετακινούμενο, καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, σε σύγκριση με άλλα νησιά αλλά και με τον εθνικό μέσο όρο».
Από το συμπέρασμα αυτό της μελέτης του ΕΜΠ για την Κρήτη, προκύπτει ξεκάθαρα, ότι τα διαθέσιμα ταξί της Κρήτης δεν επαρκούν για να καλύψουν τις μεταφορικές ανάγκες των κατοίκων του νησιού, πολλώ δε μάλλον, τις μεταφορικές ανάγκες 10 εκατομμυρίων τουριστών που επισκέπτονται κάθε χρόνο την Κρήτη για διακοπές.
Επιβεβαιώνοντας έτσι αυτό που υποστηρίζουν τα τελευταία χρόνια τα δύο Σωματεία των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό στην Κρήτη, ότι, δηλαδή, οι (διαρκώς αυξανόμενες) μεταφορικές ανάγκες των τουριστών οριακά καλύπτονται σήμερα από όλα τα δραστηριοποιούμενα μεταφορικά μέσα στο νησί (δημόσιας και ιδιωτικής χρήσης). Καθώς και το γεγονός ότι, ειδικά στην Κρήτη (αλλά και σε όλα τα δημοφιλή νησιά της χώρας μας), η τουριστική «πίτα» φτάνει (και περισσεύει) για όλους. Κάτι που ενισχύει το αίτημα των δύο Σωματείων και της Π.Ο.Ε.Ε.Μ.Ο. για εξίσωση της Κρήτης με τα υπόλοιπα νησιά, όσον αφορά στο κανονιστικό πλαίσιο λειτουργίας των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό.
Οι εμπεριστατωμένες μελέτες των τεσσάρων δημόσιων και ιδιωτικών φορέων στις οποίες αναφέρθηκα παραπάνω, καταλήγουν στο συμπέρασμα, ότι οι υπέρμετροι περιοριστικοί κανόνες που ισχύουν σήμερα για τα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό θα πρέπει να αρθούν. Και όντως θα αρθούν σύντομα. Είτε βιαίως είτε συντεταγμένα. Πράγματι, οι τέσσερις αυτές μελέτες, αλλά και η Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σχετικά με την εύρυθμη λειτουργία και τη βιωσιμότητα των τοπικών επιβατικών μεταφορών κατά παραγγελία (ταξί και οχήματα ιδιωτικής μίσθωσης), ανοίγουν διάπλατα το δρόμο για την προσφυγή όλων των ενδιαφερόμενων φορέων και επιχειρήσεων, τόσο στο Συμβούλιο Επικρατείας, όσο και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΔΑ), με αίτημα την πλήρη άρση των σημερινών υπέρμετρων περιορισμών στα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό. Αυτό προκύπτει άλλωστε και από τις επισημάνσεις της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής για το άρθρο 52, στη σχετική Έκθεσή της για το επίμαχο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
Η (αναμενόμενη) έκδοση θετικών αποφάσεων, θα οδηγήσει στο βίαιο άνοιγμα της αγοράς των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, χωρίς κανέναν περιορισμό, κάτι που αναμένεται να πλήξει σοβαρά τα Ε.Δ.Χ. οχήματα (ταξί), τουλάχιστον κατά το αρχικό στάδιο αυτορύθμισης της αγοράς και μέχρι αυτή να ισορροπήσει και πάλι, προσαρμοζόμενη στις νέες συνθήκες.
Είναι, λοιπόν, προς το συμφέρον και των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί), η άρση των περιορισμών στα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό να γίνει σταδιακά και συντεταγμένα και όχι βίαια και άναρχα. Και με τρόπο που θα διασφαλίζει την ομαλή λειτουργία και το μεταφορικό έργο όλων των εμπλεκόμενων «παικτών» της αγοράς: Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί) και πλατφορμών.
Ακολουθεί η διατύπωση μιας συνολικής πρότασης για τη σταδιακή άρση των περιορισμών στα Ε.Ι.Χ. αυτοκίνητα με οδηγό, η οποία θεωρώ ότι είναι ρεαλιστική, δίκαιη και ισορροπημένη, διασφαλίζοντας έτσι την ομαλή λειτουργία της αγοράς και το μεταφορικό έργο όλων των εμπλεκόμενων φορέων:
Νησιά
Ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης 30 λεπτά
Ελάχιστο μίσθωμα 36 €
Προκράτηση 30 λεπτά
Κρήτη
Εξίσωση με το ισχύον καθεστώς στα υπόλοιπα νησιά, με καθιέρωση μεταβατικής περιόδου έως την έναρξη λειτουργίας του νέου Διεθνούς Αερολιμένα Ηρακλείου στο Καστέλλι (2028), κατά τη διάρκεια της οποίας θα ισχύουν:
Ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης 1 ώρα
Ελάχιστο μίσθωμα 45 €
Προκράτηση 30 λεπτά
Ηπειρωτική Ελλάδα (πλην Αττικής)
Ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης 1 ώρα
Ελάχιστο μίσθωμα 45 €
Προκράτηση 30 λεπτά
Αττική
Ελάχιστη διάρκεια μίσθωσης 2 ώρες
Ελάχιστο μίσθωμα 54 € (έως 65 €)
Προκράτηση 30 λεπτά
Η ανωτέρω πρόταση διασφαλίζει τη δίκαιη και ισορροπημένη ρύθμιση της αγοράς των μεταφορικών υπηρεσιών στη χώρα μας, τη σταδιακή άρση των περιορισμών στη λειτουργία των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό και την ομαλή προσαρμογή και λειτουργία όλων των εμπλεκόμενων φορέων μεταφορικού έργου (Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό, ταξί και πλατφορμών). Είναι, λοιπόν, προς το συμφέρον όλων των φορέων και ειδικά των Ε.Δ.Χ. οχημάτων (ταξί), να την αποδεχτούν και να την υποστηρίξουν, ούτως ώστε να δημιουργηθεί ένα δίκαιο και ισορροπημένο κανονιστικό πλαίσιο λειτουργίας των Ε.Ι.Χ. αυτοκινήτων με οδηγό στη χώρα μας, το οποίο να ανταποκρίνεται στα πραγματικά δεδομένα και τις ανάγκες της τουριστικής αγοράς στην Ελλάδα. Διότι, είναι προφανές, ότι η χώρα με το 5ο ισχυρότερο brand name στον παγκόσμιο τουρισμό δεν μπορεί απλά να ελπίζει ότι κάποια μέρα θα καταφέρει να γίνει … Ουγκάντα.
(*) Ο Δρ. Ιωάννης Γκιτσάκης είναι Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω στη Θεσσαλονίκη, με ειδίκευση στις Δημόσιες Συμβάσεις και στις Συμβάσεις Παραχώρησης και ΣΔΙΤ, Διδάκτωρ Διοικητικού Δικαίου και Νομικός Σύμβουλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εκμίσθωσης Ε.Ι.Χ. Με Οδηγό (Π.Ο.Ε.Ε.Μ.Ο.)
#money-grid-34887{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li.last{margin-right:0;}#money-grid-34887>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-34887>li{width:100%;}}The post Τουριστικές μεταφορές: Ελλάδα vs Ουγκάντα, σημειώσατε 2 appeared first on ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ money-tourism.gr.
Διαβάστε περισσότερα