Το κεφάλαιο με τις προβλέψεις για την Ελλάδα που περιλαμβάνεται στην έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για τις παγκόσμιες οικονομικές προοπτικές συνιστά πραγματικό κόλαφο για την ελληνική κυβέρνηση. Οι προβλέψεις του Ταμείου για θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας, όπως η αύξηση του ΑΕΠ, ο πληθωρισμός, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου και το ισοζύγιο πληρωμών, «διαψεύδουν» τις αντίστοιχες προβλέψεις του προσχεδίου κρατικού προϋπολογισμού για το 2027 που η κυβέρνηση κατέθεσε στη Βουλή την προηγούμενη Δευτέρα.
Μάλιστα, η «διάψευση» είναι εκκωφαντική, καθώς οι διαφορές στις προβλέψεις μεταξύ ΔΝΤ και ελληνικής κυβέρνησης είναι για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια τόσο μεγάλες.
Δεν πρόκειται όμως μόνο για το ΔΝΤ, καθώς καταγράφονται ακόμη δύο σημαντικές διαψεύσεις, από την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) και από τον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό 2026-2029 που η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη απέστειλε στην Κομισιόν τον περασμένο Νοέμβριο!
Υπ’ αυτούς τους όρους, εγείρεται πλέον ευθέως ζήτημα αξιοπιστίας του προσχεδίου προϋπολογισμού και κατ’ επέκταση, εφόσον κινηθεί στο ίδιο πλαίσιο, και του ίδιου του προϋπολογισμού του 2027!
Στο επίκεντρο η ανάπτυξη
Αυτό που αμφισβητείται πλέον ανοιχτά είναι το κυβερνητικό αφήγημα πως οι ρυθμοί ανάπτυξης και αύξησης του ΑΕΠ θα συνεχιστούν και το 2027. Το ζήτημα είναι πολύ σοβαρό, καθώς το 2026 τελειώνουν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και μένει να αποδειχθεί κατά πόσο η αξιοποίησή τους δημιούργησε τις βάσεις μιας «αυτοδύναμης» αναπτυξιακής δυναμικής χωρίς την εξωτερική μόχλευση των έκτακτων πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης ή η ελληνική οικονομία θα εισέλθει σε κύκλο επενδυτικής αναιμίας και οικονομικής επιβράδυνσης.
Στο θεμελιώδες αυτό ζήτημα, η κυβέρνηση με το προσχέδιο κατέθεσε προβλέψεις παράδοξα αισιόδοξες: ότι το 2026 ο ρυθμός αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ θα είναι 2% (με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης), ενώ το 2027 θα αυξηθεί σε 2,3% (χωρίς πλέον πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης)!
Για να στοιχειοθετήσει αυτόν τον ισχυρισμό, η κυβέρνηση προέβλεψε ότι οι επενδύσεις το 2026 θα φτάσουν το 19,2% του ΑΕΠ, ενώ το 2027 θα αυξηθούν σε 20,2% του ΑΕΠ και έτσι θα συνεισφέρουν 1,5 ποσοστιαία μονάδα στον ετήσιο ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ! Σε πλήρη συμφωνία με τα προηγούμενα, προέβλεψε επίσης ότι ο ακαθάριστος σχηματισμός παγίου κεφαλαίου θα αυξηθεί με ρυθμό 7,7% το 2026 και, ακόμη περισσότερο, με 7,9% το 2027.
Ομως, αυτός ο αναπτυξιακός καλλωπισμός καταρρέει, καθώς έχουμε τα εξής δεδομένα:
Ο κυβερνητικός Πολυετής Δημοσιονομικός Προγραμματισμός 2026-2029, που σημειωτέον καταρτίστηκε προ ενεργειακής κρίσης και διεθνούς κρίσης στην αγορά των ομολόγων, προέβλεπε αύξηση του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου 10,2% το 2026 και καταρρέει στο 4,1% το 2027. Είναι απορίας άξιον πώς η κυβέρνηση εμπνεύστηκε από τις κρίσεις στην ενέργεια και στα ομόλογα ενίσχυση της αναπτυξιακής δυναμικής το 2027…
Το ΔΝΤ στη χθεσινή του έκθεση προβλέπει πτώση των ρυθμών ανάπτυξης σε 1,8% το 2026 και επίσης 1,8% το 2027, υπολογίζοντας τις επιπτώσεις από την εξάντληση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και την ένταση της διεθνούς κρίσης στην ενέργεια και στα ομόλογα.
Η ίδια η κυβέρνηση με τον Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό προέβλεπε ρυθμό αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ 2,4% το 2026 και 1,7% το 2027 (και 1,6%-1,3% για το 2028-2029). Αν κάτι άλλαξε από τότε (Νοέμβριος του 2025), αυτό είναι η ένταση της διεθνούς κρίσης.
Τέλος, το ίδιο το προσχέδιο του 2027 διαψεύδει τον… εαυτό του: ενώ βλέπει αύξηση των επενδύσεων, καταγράφει ότι το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων θα μειωθεί από 16.592 εκατ. ευρώ το 2026 σε 9.950 εκατ. ευρώ το 2027.
Παγκόσμια… ντροπή στο ισοζύγιο
Από άποψη ουσιαστική αλλά και συμβολική, το μεγαλύτερο ράπισμα των προβλέψεων του ΔΝΤ αφορά το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών (ισοζύγιο πληρωμών). Το Ταμείο προβλέπει ότι με έλλειμμα ισοζυγίου ως ποσοστό του ΑΕΠ 6,6%, η Ελλάδα κατατάσσεται στην 172η θέση παγκοσμίως ανάμεσα σε 190 κράτη.
Προσπερνά μόνο το Σουρινάμ, το Τιμόρ-Λέστε, τη Δομινίκα, τη Γρενάδα, τη Μολδαβία, το Μαυροβούνιο, τις Μαλδίβες, τον Αγιο Βικέντιο και Γρεναδίνες, το Μπουτάν, το Σεντ Κιτς και Νέβις, το Κιριμπάτι, το Παλάου, το Φίτζι, την Αντίγκουα και Μπαρμπούντα, την Ουκρανία, το Κόσοβο, τις Μπαχάμες, την Καμπότζη, τη Βουλγαρία, την Κύπρο και τη Ρουμανία – μια ντροπιαστική αρνητική… διάκριση για τη χώρα, που διαψεύδει με βαθύτερο τρόπο το αναπτυξιακό αφήγημα της κυβέρνησης.
Καύσιμα, πληθωρισμός
Οι προβλέψεις για τις διεθνείς τιμές των καυσίμων και τον πληθωρισμό προφανώς σχετίζονται άμεσα, καθώς υψηλότερες διεθνείς τιμές καυσίμων συνεπάγονται υψηλότερο πληθωρισμό και εξασθένηση της εξωτερικής ζήτησης.
Εδώ οι αποκλίσεις στις προβλέψεις είναι επίσης πολύ ουσιαστικές:
Οσον αφορά τις διεθνείς τιμές καυσίμων, το Ταμείο προβλέπει τιμή brent 95,7 δολάρια το βαρέλι το 2026 και 87,4 δολάρια το βαρέλι το 2027, ενώ η κυβέρνηση στο προσχέδιο «βλέπει» τιμή brent 91,2 και 78,2 δολάρια το βαρέλι. Με λίγα λόγια, η κυβέρνηση προβλέπει θεαματική αποκλιμάκωση των τιμών ήδη από το τελευταίο δίμηνο του 2026 (ώστε να προκύψει μέση τιμή 91,2 δολάρια για το 2026) και μικρή «ουρά» στις αρχές του 2027. Το ΔΝΤ, αντίθετα, προβλέπει διατήρηση των υψηλών τιμών το 2026 και «παράταση» του προβλήματος και το 2027 – σε συμφωνία με τις εκτιμήσεις και προβλέψεις του Διεθνούς Οργανισμού ενέργειας και στελεχών του ενεργειακού τομέα.
Κατά συνέπεια, οι προβλέψεις του ΔΝΤ για τον πληθωρισμό στην Ελλάδα (εθνικός Δείκτης Τιμών Καταναλωτή) είναι ότι αυτός θα κυμανθεί σε υψηλά επίπεδα τόσο το 2026 (4,2%) όσο και το 2027 (3,6%). Η πρόβλεψη αυτή συνάδει με τις εκτιμήσεις της αγοράς, αλλά και στελεχών κεντρικών τραπεζών περιλαμβανομένου του Γιάννη Στουρνάρα, που βλέπουν αυξήσεις επιτοκίων από την ΕΚΤ και στο τέλος του 2026 αλλά και το 2027.