Λίγες μόλις ώρες πριν γίνουν γνωστά τα τελικά αποτελέσματα των εκλογών στο Ισραήλ, ορισμένα πράγματα ήταν ήδη ξεκάθαρα: Ο ακροδεξιός συνασπισμός του Μπενιαμίν Νετανιάχου είχε χάσει τη λαϊκή εντολή, ενώ η αντιπολίτευση διέθετε μια ισχυρή πλειοψηφία.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Guardian, το μεγαλύτερο μέρος της εβραϊκής αντιπολίτευσης στο Ισραήλ απέκλεισε το ενδεχόμενο διακυβέρνησης από κοινού με κόμματα που εκπροσωπούν τους Παλαιστινίους. Αυτό συνέβη στο πλαίσιο μιας ρατσιστικής προεκλογικής εκστρατείας, κατά την οποία ο Νετανιάχου παρουσίασε τους Παλαιστίνιους πολίτες ως «εχθρό εντός του κράτους».
Αυτός ο αυτοεπιβληθείς αποκλεισμός μιας ευρύτερης συμμαχίας της αντιπολίτευσης – εφόσον διατηρηθεί – προσφέρει στον Νετανιάχου την προοπτική να μετατρέψει την ήττα του σε μια ακόμη θητεία. Ή, τουλάχιστον, σε μια παρατεταμένη θητεία ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός, με πιθανή την προκήρυξη νέων εκλογών.
Αυτό το τεχνητό εμπόδιο στην απομάκρυνση του Νετανιάχου από την εξουσία βρέθηκε στο επίκεντρο της προσοχής των ισραηλινών μέσων ενημέρωσης και των αναλυτών. «Καμία ξεκάθαρη κυβέρνηση», ανέφερε η εφημερίδα Israel Hayom. «Ο δρόμος για μια κυβέρνηση ενότητας έχει ανοίξει», σημειωνόταν σε άρθρο του Channel 12.
Ο Γιαΐρ Γκολάν, ηγέτης του κεντροαριστερού κόμματος «Δημοκρατικοί», άσκησε κριτική σε αυτή την προσέγγιση. «Ο Νετανιάχου έχασε. Ξέρω να μετράω», δήλωσε, ζητώντας τον σχηματισμό κυβέρνησης με τη συμμετοχή Παλαιστινίων, οι οποίοι αποτελούν περίπου το 20% του πληθυσμού του Ισραήλ.
«Δεν πρέπει πλέον να αποδεχόμαστε τον ρατσιστικό διαχωρισμό του Νετανιάχου μεταξύ εβραϊκών και αραβικών ψήφων», τόνισε. «Διαθέτουμε πλειοψηφία. Έχουμε ευθύνη. Και έχουμε την ευκαιρία να σχηματίσουμε μια κυβέρνηση αλλαγής, σε συνεργασία με τους Άραβες πολίτες του Ισραήλ».
Το δίλημμα της αντιπολίτευσης
Άλλοι Ισραηλινοί ήταν ακόμη πιο ευθείς. «Αν σταματήσετε να είστε ρατσιστές, θα σας συμβούν δύο καταπληκτικά πράγματα», έγραψε ο μουσικός Γιάλι Σομπόλ σε ανάρτησή του στο Facebook. «Πρώτον, θα πάψετε να είστε ρατσιστές. Δεύτερον, θα ανακαλύψετε ότι έχετε κερδίσει».
Ενώ τα κόμματα υπό παλαιστινιακή ηγεσία δεν αυτοπροσδιορίζονται ως σιωνιστικά, το ίδιο ισχύει και για ορισμένες υπερορθόδοξες ομάδες, οι οποίες αποτελούν βασικό πυλώνα του τρέχοντος κυβερνητικού συνασπισμού του Νετανιάχου.
Σύμφωνα με τον Εράν Χαλπερίν, ερευνητή στον τομέα της πολιτικής ψυχολογίας, μια έρευνα που διεξήχθη κατά το κλείσιμο της κάλπης την ημέρα των εκλογών έδειξε ότι μια σαφής πλειοψηφία των ψηφοφόρων της αντιπολίτευσης τασσόταν υπέρ του σχηματισμού κυβέρνησης με το κόμμα Ράαμ (υπό παλαιστινιακή ηγεσία), προκειμένου να εκδιωχθεί ο Νετανιάχου από την εξουσία.
Ωστόσο, την Τετάρτη οι ηγέτες της αντιπολίτευσης τήρησαν σιγή ιχθύος, καθώς προσπαθούσαν, όπως φαίνεται, να ισορροπήσουν ανάμεσα στην επιθυμία τους να απομακρύνουν τον Νετανιάχου και στις δεσμεύσεις τους να μην συνεργαστούν με Παλαιστινίους.
Ο πρώην στρατηγός Γκάντι Άιζενκοτ, επικεφαλής του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης, δεν απέκλεισε ρητά το ενδεχόμενο διακυβέρνησης με Παλαιστινίους, έθεσε όμως όρους που καθιστούν πολιτικά αδύνατη τη συμμετοχή τους σε έναν κυβερνητικό συνασπισμό.
Οι θέσεις των Παλαιστινίων
Οι Παλαιστίνιοι έχουν εκφραστεί με μεγαλύτερη σαφήνεια σχετικά με τις προτεραιότητές τους. «Είμαστε έτοιμοι να ανοίξουμε τον δρόμο για την απομάκρυνση της κυβέρνησης Νετανιάχου», δήλωσε την Τετάρτη ο Γιουσέφ Τζαμπαρίν, ηγετικό στέλεχος της «Κοινής Λίστας», του μεγαλύτερου εκ των παλαιστινιακών σχηματισμών. «Η αλλαγή έρχεται μέσα από την εβραϊκο-αραβική συνεργασία».
Το ισλαμιστικό κόμμα Ράαμ (Ra’am) τοποθέτησε έναν Εβραίο, πρώην αρχηγό της αστυνομίας, στη δεύτερη θέση του ψηφοδελτίου του, στέλνοντας ένα μήνυμα για τη δέσμευσή του να συνεργαστεί με τους Εβραίους Ισραηλινούς.
Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν από τρεις δεκαετίες, ο Γιτζάκ Ράμπιν βασίστηκε στην υποστήριξη των Παλαιστινίων για μια κυβέρνηση μειοψηφίας, επιδιώκοντας τον τερματισμό της ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης μέσω διαπραγματεύσεων, και αυτό είναι κάτι που σπάνια αναφέρεται στη σύγχρονη ισραηλινή πολιτική συζήτηση.
Ο Νετανιάχου έθεσε τον ρατσισμό στο επίκεντρο της προεκλογικής του εκστρατείας, ακολουθώντας μια στρατηγική που, σύμφωνα με τους επικριτές του, αποσκοπούσε τόσο στην ενίσχυση της εκλογικής του βάσης όσο και στη δημιουργία εμποδίων για την αντιπολίτευση κατά τις μετεκλογικές διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Ένα σύνθημα που εμφανιζόταν σε πολλές από τις προεκλογικές του αφίσες, «Η Δεξιά ή η Παλαιστίνη», παρουσίαζε το 20% του πληθυσμού ως εχθρό εντός των συνόρων του Ισραήλ.
Τη βραδιά των εκλογών, υποβάθμισε την απώλεια περίπου 10 εδρών από τον συνασπισμό των 64 εδρών που είχε σχηματίσει το 2022 – γεγονός που, κατά γενική ομολογία, συνιστά αυστηρή αποδοκιμασία από τους ψηφοφόρους – και υποστήριξε ότι το όραμά του για το Ισραήλ δικαιώθηκε στην κάλπη.
«Υπαρξιακές» εκλογές
Η Κνεσέτ, στο σύνολό της, έχει μετατοπιστεί περαιτέρω προς τα δεξιά, όπως άλλωστε και οι νέοι Ισραηλινοί. Μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, ο Νετανιάχου απηύθυνε ανοιχτή πρόσκληση, καλώντας τους πολιτικούς του αντιπάλους να θέσουν την αντίθεσή τους προς τα παλαιστινιακά κόμματα πάνω από την αντίθεσή τους προς το πρόσωπό του.
«Το δεξιό μπλοκ διαθέτει σαφή και αποφασιστική πλειοψηφία στο σιωνιστικό κοινό», δήλωσε. «Πρέπει να σχηματίσουμε μια ισχυρή εθνική-δεξιά κυβέρνηση».
Πολλοί στο Ισραήλ χαρακτήρισαν αυτές τις εκλογές ως «υπαρξιακές», καθώς αγωνίζονταν να ανακόψουν τη διάβρωση της δημοκρατίας εντός των συνόρων του Ισραήλ (όπως αυτά είχαν διαμορφωθεί πριν από το 1967) και να επιτύχουν τη σύσταση κρατικής εξεταστικής επιτροπής για τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου.
Για τους Παλαιστίνιους πολίτες – οι οποίοι βρίσκονται αντιμέτωποι με την έξαρση της εγκληματικότητας, τις διακρίσεις και τις κατεδαφίσεις κατοικιών εντός του Ισραήλ, ενώ παράλληλα βλέπουν συγγενείς και φίλους τους να υφίστανται εθνοκάθαρση στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη και στον πόλεμο εξόντωσης στη Γάζα – η διαπίστωση αυτή ήταν βαθιά βιωματική, γεγονός που οδήγησε σε προσέλευση – ρεκόρ στις κάλπες.
Το Ισραήλ αυτοπροσδιορίζεται ως εβραϊκό και δημοκρατικό κράτος. Εάν οι εκπρόσωποι των Παλαιστινίων αποκλειστούν από τη διακυβέρνηση λόγω της καταγωγής τους, τότε ο Νετανιάχου θα έχει μετατρέψει αυτή την υπόσχεση σε ένα δίλημμα: ένα μέλλον εβραϊκό ή ένα μέλλον δημοκρατικό.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr