H Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέλεξε 77 ευρωπαϊκά έργα τεχνολογιών μηδενικών καθαρών εκπομπών, τα οποία θα λάβουν χρηματοδοτική στήριξη ύψους 3,4 δισ. ευρώ στο πλαίσιο πρόσκλησης του Ταμείου Καινοτομίας, η οποία δρομολογήθηκε τον Δεκέμβριο του 2025. Επενδύοντας εκ νέου τα έσοδα από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ της ΕΕ) σε καινοτόμες τεχνολογίες απανθρακοποίησης, τα έργα αυτά θα ενισχύσουν τη βιομηχανική ηγετική θέση και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης στους εν λόγω τομείς, συμβάλλοντας παράλληλα στην καθαρή μετάβαση, την ενεργειακή ανεξαρτησία και την ασφάλεια.
Τρία από αυτά είναι στην Ελλάδα. Γενικότερα, κατανέμονται σε 23 χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα τομέων, εφαρμογών και τεχνολογιών σε διάφορες κλίμακες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται: ενεργοβόρες βιομηχανίες, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και καινοτόμες λύσεις αποθήκευσης ενέργειας, παραγωγή τεχνολογιών καθαρής ενέργειας, κινητικότητα μηδενικών καθαρών εκπομπών, επεξεργασία και ανακύκλωση κρίσιμων πρώτων υλών, προηγμένα εναλλακτικά καύσιμα, καθώς και βιομηχανική διαχείριση του άνθρακα. Για πρώτη φορά, ο κατάλογος περιλαμβάνει ένα έργο που αφορά μικρό αρθρωτό πυρηνικό αντιδραστήρα, καθώς και ένα έργο άμεσης δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα από την ατμόσφαιρα (DACCS).
Περιλαμβάνονται επίσης 6 έργα που αφορούν κρίσιμες πρώτες ύλες (CRM), τα οποία ευθυγραμμίζονται με τις προτεραιότητες πολιτικής της Πράξης για τη Βιομηχανία Μηδενικών Καθαρών Εκπομπών (NZIA) και του Σχεδίου Δράσης RESourceEU, ενισχύοντας τις αλυσίδες εφοδιασμού για εφαρμογές καθαρών τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων των μόνιμων μαγνητών σπάνιων γαιών και των μπαταριών.
Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα 77 αυτά έργα έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν σημαντικά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, αποτρέποντας την έκλυση ποσότητας που ισοδυναμεί με περίπου 290 εκατομμύρια τόνους κατά την πρώτη δεκαετία λειτουργίας τους. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί, κατά προσέγγιση, σε μείωση ενός τόνου CO₂ ανά δευτερόλεπτο για διάστημα δέκα ετών. Η μείωση αυτή, σε συνδυασμό με τις ευρύτερες επιδράσεις των εν λόγω καινοτομιών σε άλλους τομείς, θα συμβάλει καθοριστικά στην επίτευξη του στόχου της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.
Ποια ελληνικά έργα συμπεριλαμβάνονται στα 77 επιλεγέντα:
Το project ORION, που περιγράφεται ως «βιομηχανική Ηλεκτροδότηση της Παραγωγής Φρυγμένου Αργίλου για την Αντικατάσταση του Κλίνκερ στην Ευρωπαϊκή Βιομηχανία Τσιμέντου». Η εταιρία που θα το εφαρμόσει είναι η ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ (HERACLES GENERAL CEMENT CO).
Σύμφωνα με την Κομισιόν, το έργο ORION στοχεύει στην ενσωμάτωση μιας πλήρως ηλεκτροδοτούμενης γραμμής παραγωγής φρυγμένου αργίλου σε υφιστάμενο εργοστάσιο τσιμέντου στην Ελλάδα, με δυναμικότητα άνω των 150 χιλιάδων τόνων υψηλής ποιότητας φρυγμένου αργίλου ετησίως, ως υποκατάστατο του κλίνκερ.
Το έργο συνδυάζει μια διαδικασία υψηλών θερμοκρασιών με χρήση ηλεκτρικής ενέργειας -για την παραγωγή φρυγμένου αργίλου χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος- με ένα υβριδικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, το οποίο περιλαμβάνει φωτοβολταϊκά (PV) και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας (BESS), διασφαλίζοντας τη σταθερή λειτουργία.
Το έργο ORION αντικαθιστά το κλίνκερ με φρυγμένο άργιλο σε ποσοστό 50%, ενισχύοντας την απανθρακοποίηση και την ανταγωνιστικότητα του εργοστασίου τσιμέντου, ενώ παράλληλα προσφέρει μια λύση χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος -εφαρμόσιμη και σε άλλες εγκαταστάσεις- για τον ευρωπαϊκό κλάδο τσιμέντου και άλλες βιομηχανίες υψηλής ενεργειακής έντασης.
Δεύτερο έργο είναι το Talos, «τεχνολογία για Προηγμένη Οργανική Αποθήκευση Μεγάλης Διάρκειας» και συγκεκριμένα αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας εντός της ημέρας. Το έργο έχει προτείνει η ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΩΝ ΠΗΓΩΝ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ και αφορά την Κρήτη.
Όπως αναφέρουν οι ειδικοί, το έργο TALOS αφορά την κατασκευή ενός μικροδικτύου ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μεγάλης κλίμακας στην Κρήτη (Ελλάδα), το οποίο συνδυάζει αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα με μια μπαταρία στερεάς ροής (solid-flow battery) χωρητικότητας 400 MWh. Με τον τρόπο αυτό, επιτυγχάνεται μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που σχετίζονται με την ηλεκτροπαραγωγή στο νησί κατά 931 χιλιάδες τόνους ισοδυνάμου CO2 σε βάθος δεκαετίας.
Το ολοκληρωμένο σύστημα αποθήκευσης ενέργειας σε μπαταρίες (BESS) και το μικροδίκτυο θα παρέχουν τη δυνατότητα μετατόπισης της ενέργειας σε βάθος ωρών, καθώς και κρίσιμες υπηρεσίες για τη σταθερότητα του ηλεκτρικού δικτύου του νησιού. Το σύστημα BESS έχει δυνατότητα φόρτισης ή εκφόρτισης έως και 40 MW, με συνολική χωρητικότητα αποθήκευσης 400 MWh· αυτό σημαίνει ότι μπορεί να παρέχει ηλεκτρική ενέργεια συνεχόμενα για περίπου 10 ώρες, λειτουργώντας στην πλήρη ισχύ των 40 MW.
Αντικαθιστώντας την ηλεκτροπαραγωγή από ντίζελ, το TALOS θα ενισχύσει την ενεργειακή ανεξαρτησία της Κρήτης, θα δημιουργήσει τοπικές θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και θα επιτρέψει την εξαγωγή του πλεονάσματος ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές προς το εθνικό και το ευρωπαϊκό δίκτυο, ενισχύοντας έτσι την περιφερειακή ανταγωνιστικότητα.
Τέλος, το AEGEANFLOAT, Πιλοτικό Έργο Πλωτών Αιολικών Πάρκων ανήκει στην TERNA ENERGY AE.
Το έργο AEGEANFLOAT αφορά την ανάπτυξη ενός πλωτού υπεράκτιου αιολικού πάρκου ισχύος 45 MW στο Αιγαίο Πέλαγος. Το έργο περιλαμβάνει, σε πιλοτική κλίμακα: τον χαρακτηρισμό της τοποθεσίας, τον σχεδιασμό πλωτών εξεδρών από σκυρόδεμα, την εγκατάσταση, τη διασύνδεση με το δίκτυο και τη λειτουργία τριών ανεμογεννητριών ισχύος 15 MW έκαστη.
Οι πλωτές εξέδρες από σκυρόδεμα, τεχνολογίας Swinging Around Twin Hulls (SATH), σε συνδυασμό με ένα σύστημα αγκυροβόλησης σε ένα σημείο (single-point mooring), προσφέρουν αυξημένη ευστάθεια, βέλτιστη ευθυγράμμιση με τον άνεμο και τα κύματα, καθώς και μειωμένα δομικά φορτία για ανεμογεννήτριες σε βαθιά ύδατα, όπου οι τεχνολογίες σταθερής έδρασης δεν είναι βιώσιμες.
Οι δράσεις του έργου θα συμβάλουν στη μείωση του κινδύνου (de-risking) της τεχνολογίας πλωτών υπεράκτιων αιολικών πάρκων σε προ-εμπορική κλίμακα, ενώ παράλληλα θα συλλέξουν τεχνικά, περιβαλλοντικά και οικονομικά δεδομένα.
Τα στοιχεία αυτά μπορούν να επιταχύνουν τις διαδικασίες αδειοδότησης, να ενισχύσουν την ευρωπαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα και να στηρίξουν την ενεργειακή ασφάλεια και την κλιματική ουδετερότητα στη Μεσόγειο.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr