Οι θερμοκρασίες σκαρφαλώνουν, τα ψυγεία δουλεύουν στο «κόκκινο» και οι υγειονομικές αρχές υπενθυμίζουν ότι το καλοκαίρι δεν αυξάνεται μόνο ο κίνδυνος θερμικής καταπόνησης, αλλά και οι τροφιμογενείς λοιμώξεις.
Από το οικογενειακό τραπέζι, το ψήσιμο στην ύπαιθρο και τα πικνίκ μέχρι τους μπουφέδες των ξενοδοχείων και τις καντίνες στις παραλίες η αλυσίδα της ασφάλειας των τροφίμων δοκιμάζεται καθημερινά από τις υψηλές θερμοκρασίες. Πίσω από μια «απλή» γαστρεντερίτιδα μπορεί να κρύβονται βακτήρια ή ιοί, που για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού είναι ικανά να προκαλέσουν ακόμη και σοβαρές επιπλοκές.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) μετρά 866 εκατομμύρια ασθενείς και 1,52 εκατομμύρια θανάτους ετησίως από μη ασφαλή τρόφιμα. Ετσι δεν είναι τυχαίο ότι τόσο ο ΠΟΥ και το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC) όσο και ο δικός μας Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) εκδίδουν κάθε χρόνο ειδικές οδηγίες για την πρόληψη των τροφιμογενών νοσημάτων κατά τη θερινή περίοδο, προειδοποιώντας ότι η άνοδος της θερμοκρασίας ευνοεί τον πολλαπλασιασμό των παθογόνων μικροοργανισμών όταν τα τρόφιμα δεν συντηρούνται σωστά.
Το ελληνικό παράδειγμα
Η επικαιρότητα υπενθύμισε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο ότι οι τροφιμογενείς λοιμώξεις δεν αποτελούν θεωρητικό κίνδυνο. Στη Λαμία τις τελευταίες μέρες καταγράφηκε συρροή κρουσμάτων σαλμονέλωσης με περισσότερους από 30 ασθενείς να προσέρχονται στο Γενικό Νοσοκομείο της πόλης με συμπτώματα οξείας γαστρεντερίτιδας, ενώ στη συνέχεια ο αριθμός των περιστατικών αυξήθηκε. Το νοσοκομείο επιβεβαίωσε εργαστηριακά τη σαλμονέλα και ενημέρωσε άμεσα τον ΕΟΔΥ, ο οποίος, σε συνεργασία με τις υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας, ξεκίνησε επιδημιολογική διερεύνηση και ελέγχους για τον εντοπισμό της πηγής της μόλυνσης. Τα πρώτα στοιχεία έδειξαν ότι οι ασθενείς δεν είχαν όλοι γευματίσει στο ίδιο κατάστημα, γεγονός που ενίσχυσε την υπόθεση κοινής μολυσμένης παρτίδας τροφίμου που διακινήθηκε σε περισσότερες επιχειρήσεις εστίασης, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανακοινωθεί επίσημα η πηγή της επιδημίας.
Καλοκαιρινές συνήθειες
Τα τρόφιμα αλλοιώνονται πιο γρήγορα αν δεν φυλάσσονται στο ψυγείο.
Τα βακτήρια πολλαπλασιάζονται ραγδαία σε θερμοκρασίες μεταξύ 5 και 60°C (41-140°F), η οποία είναι γνωστή ως «ζώνη κινδύνου».
Οι υπαίθριες δραστηριότητες, όπως τα πικνίκ και τα μπάρμπεκιου, συχνά δυσκολεύουν τη διατήρηση των τροφίμων σε ασφαλείς θερμοκρασίες.
Η αύξηση των ταξιδιών και της κολύμβησης μπορεί να εκθέσει τους ανθρώπους σε μολυσμένα τρόφιμα ή νερό.
Συχνές αιτίες
Μεταξύ των πιο συνηθισμένων μικροοργανισμών συγκαταλέγονται:
Σαλμονέλα: συναντάται συχνά σε πουλερικά που δεν έχουν μαγειρευτεί επαρκώς, σε αυγά και σε μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα.
Καμπυλοβακτήριο: συνδέεται συνήθως με ωμό ή μη επαρκώς μαγειρεμένο κοτόπουλο.
Escherichia coli (γνωστό ως E. coli ή κολοβακτηρίδιο): συνδέεται με μη επαρκώς μαγειρεμένο βόειο κρέας, μολυσμένα φρούτα και λαχανικά, καθώς και με το νερό.
Λιστέρια η μονοκυτταρογόνος: απαντάται σε έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα και μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα και είναι ιδιαίτερα επικίνδυνη για τις εγκύους και τα μεγαλύτερα σε ηλικία άτομα.
Νοροϊός: μεταδίδεται μέσω μολυσμένων τροφίμων, νερού ή μολυσμένων ατόμων που χειρίζονται τρόφιμα.
Χρυσίζων σταφυλόκοκκος: παράγει τοξίνες σε τρόφιμα που δεν έχουν αποθηκευτεί σωστά.
Συμπτώματα
Διάρροια (ενίοτε αιματηρή)
Ναυτία και έμετος
Κοιλιακές κράμπες
Πυρετός
Πονοκέφαλος
Αφυδάτωση (ξηροστομία, ζάλη, μειωμένη ούρηση).
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως εντός ωρών έως αρκετών ημερών μετά την έκθεση. Οι περισσότεροι υγιείς ενήλικες αναρρώνουν εντός 1-7 ημερών ανάλογα με την αιτία.
ΠΗΓΕΣ: WHO, CDC, ΕΟΔΥ
Οδηγίες για ασφαλή τρόφιμα
● Διατηρήστε σε κατάλληλη θερμοκρασία (ιδανικά κάτω από 5°C) όλα τα μαγειρεμένα φαγητά. ● Σε περίπτωση που δεν υπάρχει η δυνατότητα χρήσης ψυγείου, καταναλώστε το μαγειρεμένο φαγητό σε λιγότερο από δύο ώρες από την προετοιμασία του. ● Διατηρήστε ξεχωριστά τα μαγειρεμένα από τα ωμά φαγητά, πουλερικά και θαλασσινά. ● Τα φαγητά θα πρέπει να μαγειρεύονται μέχρι μία ώρα μετά την απόψυξη. ● Πλύνετε τα χέρια σας πριν από τον χειρισμό των τροφίμων και μετά την τουαλέτα. ● Πλύνετε και απολυμάνετε επιμελώς όλες τις επιφάνειες και τον εξοπλισμό που χρησιμοποιείτε στην προετοιμασία του φαγητού. ● Προστατέψτε τα τρόφιμα και την περιοχή της κουζίνας από έντομα, κατοικίδια και άλλα ζώα. ● Χρησιμοποιήστε ξεχωριστό εξοπλισμό και σκεύη, όπως μαχαίρια και επιφάνειες κοπής, στον χειρισμό ωμών φαγητών. ● Πλύνετε προσεκτικά φρούτα και λαχανικά, ειδικά σε περίπτωση που θα καταναλωθούν ωμά. ● Μη χρησιμοποιείτε τρόφιμα μετά την ημερομηνία λήξης τους.
Ευπαθείς ομάδες
Οι επιπλοκές είναι πιο πιθανές σε: ● Παιδιά κάτω των 5 ετών ● Ενήλικες άνω των 65 ετών ● Εγκύους ● Ατομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα ● Ατομα με χρόνιες παθήσεις
Διαβάστε περισσότερα