Μέτρα στήριξης για όσους δοκιμάζονται από τις επαναλαμβανόμενες καταστροφές ζήτησε ο βουλευτής Δωδεκανήσου της ΝΔ, Βασίλης Υψηλάντης σε ό, τι αφορά στα ευάλωτα νοικοκυριά, που έχουν δάνεια στη Ρόδο με αφορμή τη συζήτηση για τους πλειστηριασμούς στη Βουλή. Όλα τα στοιχεία δείχνουν πως περίπου 400 τόνοι νερού ανά στρέμμα έπεσαν στο νησί μέσα σε τρεις ημέρες με αποτέλεσμα να πλημμυρίσουν εκ νέου καταστροφές, λίγες μόλις ημέρες μετά την προηγούμενη τεράστια καταστροφή λόγω των βροχοπτώσεων, στις οποίες ανασύρθηκε κι ένας άνθρωπος νεκρός.
Η πρωτοφανής κακοκαιρία «Agneta» προκάλεσε νέες εκτεταμένες καταστροφές στη Ρόδο, με δρόμους να μετατρέπονται σε χειμάρρους και οχήματα να παρασύρονται από τα νερά, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο τις περιοχές που είχαν ήδη πληγεί από προηγούμενες πλημμύρες. Με αφορμή τη νέα δοκιμασία του νησιού, ο βουλευτής Δωδεκανήσου της Νέας Δημοκρατίας, Βασίλης Υψηλάντης, ζήτησε από το βήμα της Βουλής την προστασία των ευάλωτων δανειοληπτών της Ρόδου, επισημαίνοντας την ανάγκη στήριξης των πολιτών που καλούνται να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές συνέπειες των επαναλαμβανόμενων καταστροφών.
Περίπου 400 τόνοι νερού ανά στρέμμα, σύμφωνα με τη dimokratiki.gr, έπεσαν στη Ρόδο μέσα σε μόλις τρεις ημέρες, από το Σάββατο 31 Οκτωβρίου έως το βράδυ της Δευτέρας 2 Νοεμβρίου, κατά τη διάρκεια της σφοδρής κακοκαιρίας «Agneta». Πρόκειται για ποσότητα που αντιστοιχεί σε βροχόπτωση έξι μηνών, όπως εξήγησε ο μετεωρολόγος Σεραφείμ Χριστοδούλου, μιλώντας στον Τέρη Χατζηιωάννου και στον Ρ/Σ Κόσμος. Όπως επισήμανε, η ένταση και η ραγδαιότητα των φαινομένων μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα ήταν εξαιρετικά μεγάλες.
Η γεωμορφολογία του νησιού, οι μικρές λεκάνες απορροής και η αδυναμία διοχέτευσης τόσο μεγάλων όγκων νερού σε ελάχιστο χρόνο δημιούργησαν συνθήκες εκδήλωσης αιφνίδιων και καταστροφικών πλημμυρών. Το φαινόμενο των flash floods, όπως εξήγησε ο καθηγητής Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών Ευθύμιος Λέκκας, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ιδιαιτερότητες του νησιού, αναδεικνύοντας τις μεγάλες προκλήσεις για τον αντιπλημμυρικό σχεδιασμό και την προστασία οικισμών όπως ο Αρχάγγελος και τα Αφάντου.
Οι ισχυρές βροχοπτώσεις της Δευτέρας 2 Νοεμβρίου 2026
Σύμφωνα με το meteo.gr, κατά τις βροχές και τις καταιγίδες της Δευτέρας 2 Νοεμβρίου, σημαντικά ύψη βροχής καταγράφηκαν στα Δωδεκάνησα, στην Ικαρία και στον νομό Ροδόπης, ενώ μεγάλος αριθμός ηλεκτρικών εκκενώσεων ανιχνεύθηκε σε όλη τη χώρα. Με βάση τις μετρήσεις του δικτύου αυτόματων μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών/meteo.gr, τα μεγαλύτερα ύψη βροχής έως τις 18:00 καταγράφηκαν στους Φούρνους Ικαρίας, με περίπου 118 χιλιοστά, στο Φανάρι Ροδόπης, με περίπου 114 χιλιοστά, και στη Σάμο, με περίπου 100 χιλιοστά. Η Λίνδος και ο Έμπωνας στη Ρόδο συμπληρώνουν τη χωρική εικόνα των βροχοπτώσεων.
Όπως υποστήριξε ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς με αφορμή το κύμα κακοκαιρίας που έπληξε πολλές περιοχές της χώρας, «στην αξιολόγηση μιας κακοκαιρίας δεν αρκεί να γνωρίζουμε πού θα σημειωθεί το μεγαλύτερο ύψος βροχής. Σημασία έχει πόσο νερό δέχεται συνολικά κάθε λεκάνη απορροής, σε πόσο χρόνο και σε ποια έκταση».
Ιδιαίτερη σημασία έχουν, επομένως, οι χάρτες υδρολογικής επικινδυνότητας, καθώς αποτυπώνουν την κατανομή των βροχοπτώσεων στις επιμέρους λεκάνες απορροής. Ο πλημμυρικός κίνδυνος δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το συνολικό ύψος της βροχής, αλλά και από την ένταση και τη χρονική κατανομή της, τον βαθμό κορεσμού του εδάφους, τη μορφολογία της περιοχής και την κατάσταση των υδατορεμάτων και των υποδομών. Ακόμη και σε περιοχές όπου τα προβλεπόμενα ύψη βροχής δεν φαίνονται ιδιαίτερα μεγάλα, απαιτείται αυξημένη προσοχή, ιδίως όταν έχουν ήδη επιβαρυνθεί από προηγούμενα φαινόμενα.
Μικρές λεκάνες απορροής, μεγάλες πλημμύρες σε ελάχιστο χρόνο
Η Ρόδος διαθέτει ιδιαίτερη γεωμορφολογία, η οποία, όπως λένε οι επιστήμονες, σε συνδυασμό με τις μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες, ευνοεί την εκδήλωση τοπικών, αιφνίδιων και ιδιαίτερα καταστροφικών πλημμυρών. Τα φαινόμενα αυτά μπορούν να εκδηλωθούν μέσα σε ελάχιστο χρόνο, να πλήξουν με σφοδρότητα συγκεκριμένες περιοχές και να αφήσουν σχεδόν ανεπηρέαστες άλλες, ακόμη και σε απόσταση λίγων χιλιομέτρων.
Την κρίσιμη αυτή ιδιαιτερότητα ανέδειξε ο καθηγητής Ευθύμιος Λέκκας, μιλώντας στην εκπομπή «Πρωινό Xpress» της Ρένας Παυλάκη, με αφορμή τη νέα κακοκαιρία που έπληξε τον Αρχάγγελο, προκαλώντας εκτεταμένα πλημμυρικά φαινόμενα και μεγάλες καταστροφές. Όπως εξήγησε, η Ρόδος συγκεντρώνει γεωλογικά, γεωμορφολογικά και υδρολογικά χαρακτηριστικά που καθιστούν ιδιαίτερα σύνθετη τόσο την πρόγνωση αυτών των φαινομένων όσο και τον σχεδιασμό αποτελεσματικών αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, βασικό χαρακτηριστικό του νησιού είναι η ύπαρξη πολλών μικρών λεκανών απορροής, έκτασης περίπου 30, 40 ή 50 τετραγωνικών χιλιομέτρων. Εξαίρεση αποτελούν ορισμένες μεγαλύτερες λεκάνες, όπως εκείνη της περιοχής των Αφάντου. Ακόμη και η παρουσία ανθρακικών πετρωμάτων, τα οποία έχουν σε κάποιο βαθμό τη δυνατότητα απορρόφησης του νερού, δεν αρκεί για να αποτρέψει τις πλημμύρες όταν η βροχόπτωση είναι εξαιρετικά έντονη. «Έχουμε να κάνουμε με τυπικές πλημμύρες flash flood δηλαδή ξαφνικές πλημμύρες», είπε «Μικρός χρόνος, αλλά πολύ ραγδαία η βροχή», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο μηχανισμός εκδήλωσης αυτών των φαινομένων συνδέεται άμεσα με τη μικρή έκταση των λεκανών και το περιορισμένο μήκος των ρεμάτων. Όταν τεράστιες ποσότητες νερού πέφτουν σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, το έδαφος αδυνατεί να τις απορροφήσει, ενώ τα μικρά υδάτινα ρέματα δεν προλαβαίνουν να διοχετεύσουν τις παροχές προς τους κεντρικούς αποδέκτες και τελικά στη θάλασσα. Έτσι, μεγάλοι όγκοι νερού συγκεντρώνονται και κινούνται με ταχύτητα, εισβάλλοντας σε κατοικημένες περιοχές και μετατρέποντας δρόμους σε ορμητικούς χειμάρρους. Στην περίπτωση του Αρχαγγέλου, ο καθηγητής σημείωσε ότι υπάρχουν πρόσθετες ιδιαιτερότητες, λόγω και της ύπαρξης της πεδιάδας σε υψόμετρο περίπου 150 μέτρων. Ο Αρχάγγελος και τ’ Αφάντου της Ρόδου αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα περιοχών όπου η ένταση των φυσικών φαινομένων συναντά τη συγκέντρωση ανθρώπινων δραστηριοτήτων, καθιστώντας επιτακτική την ανάγκη για αποτελεσματικό αντιπλημμυρικό σχεδιασμό και ουσιαστική προστασία των κατοίκων.
Διαβάστε περισσότερα