Τις αναλυτικές παρατηρήσεις και προτάσεις του Δήμου Χίου επί του σχεδίου του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα και της αντίστοιχης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων κατέθεσε ως αναφορά προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας ο βουλευτής Χίου της Νέας Δημοκρατίας και κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος, Νότης Μηταράκης.#money-grid-35365{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li.last{margin-right:0;}#money-grid-35365>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-35365>li{width:100%;}}
Η γνωμοδότηση του Δήμου Χίου, με ημερομηνία 8 Αυγούστου 2026, ακολουθεί το σύντομο υπόμνημα παρατηρήσεων που είχε υποβάλει στις 10 Ιουλίου 2026 στη δημόσια πλατφόρμα διαβούλευσης του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Στον πυρήνα των προτάσεων βρίσκεται η αναβάθμιση της στρατηγικής θέσης της Χίου και συνολικά του Βορείου Αιγαίου, η αλλαγή της κατάταξης των νησιών από την Κατηγορία Ε του σχεδίου, η δημιουργία οργανωμένων υποδοχέων μεταποίησης, εφοδιαστικής και καινοτομίας και η αναγνώριση του διασυνοριακού ρόλου των λιμένων τους.
Ο Δήμος ζητεί, ειδικότερα, να ληφθεί υπόψη ο γεωστρατηγικός ρόλος του Βορείου Αιγαίου και της Χίου, να καταταχθεί η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου στην Κατηγορία Γ, δηλαδή στη μέση προτεραιότητα εξυγίανσης των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων, και να αλλάξει ο χαρακτηρισμός του Επιχειρηματικού Πάρκου Χίου ως προς τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα.
Ζητεί ακόμη μετασχηματισμό του αναπτυξιακού υποδείγματος των νησιών, σύμφωνα με την Εθνική Στρατηγική Πολιτικής για την Κυκλική Ανάπτυξη, καθώς και πρόβλεψη για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την καινοτομία στο Βόρειο Αιγαίο.
Στο πεδίο των οργανωμένων υποδοχέων προτείνεται η δημιουργία στη Χίο Επιχειρηματικών Πάρκων, Πάρκων Καινοτομίας, Τεχνολογικών Πάρκων, Logistics Parks και Marine Innovation Parks. Παράλληλα, ζητείται η ανάπτυξη υποδομών εξυπηρέτησης του διαμετακομιστικού εμπορίου από την Τουρκία μέσω Χίου, Λέσβου και Σάμου και η ένταξη των τριών νησιών στην Κατηγορία Γ.
Η θαλάσσια και λιμενική διατροπικότητα προτείνεται να αναγνωριστεί ρητά ως λειτουργική υποδομή ισοδύναμη με τις χερσαίες και σιδηροδρομικές συνδέσεις. Στο πλαίσιο αυτό, ζητείται η ανάπτυξη υποδομών διασύνδεσης και πρόσβασης των οργανωμένων χώρων προς τις λιμενικές εγκαταστάσεις και τους εμπορικούς λιμένες, με ειδική αναφορά στον λιμένα Μεστών, αλλά και καλύτερη ακτοπλοϊκή συγκοινωνία για τα νησιά που εξυπηρετούν ανάγκες διαμετακομιστικού εμπορίου.
Στα κριτήρια αξιολόγησης των Επιχειρηματικών Πάρκων ο Δήμος προτείνει την προσθήκη ειδικής παραμέτρου για τις νησιωτικές και παραμεθόριες Περιφερειακές Ενότητες και τη δημιουργία οργανωμένων υποδοχέων μεταποίησης. Ζητεί επίσης να συνεκτιμώνται η παρουσία πανεπιστημιακών ιδρυμάτων και ερευνητικών φορέων, τα οικοσυστήματα καινοτομίας, οι εξαγωγικοί κλάδοι και οι υποδομές μεταφοράς.
Ιδιαίτερη πρόταση αφορά την αναγνώριση της ναυτιλίας ως τομέα υψηλής τεχνογνωσίας, έντασης γνώσης, εργατικού δυναμικού και κεφαλαίου στη Χίο.
Στο σκέλος των τοπικών ρυθμίσεων και της προστασίας του περιβάλλοντος, ο Δήμος ζητεί να ακυρωθεί η πρόβλεψη καθετοποίησης της επεξεργασίας ορυκτών και κρίσιμων μετάλλων στον μεταλλευτικό χώρο Κεράμου-Αγιασμάτων της Χίου. Εκφράζει ακόμη τη διαφωνία του με τον χαρακτηρισμό ζώνης τριτογενούς τομέα εκτός τουρισμού στη Δημοτική Ενότητα Αγίου Μηνά, επειδή, όπως αναφέρει, η συγκεκριμένη περιοχή και ιδιαίτερα το παράκτιο μέτωπό της αποτελούν ζώνη τουριστικής ανάπτυξης και δημιουργείται σύγκρουση χρήσεων.
Ζητεί επίσης να προστεθούν στον χάρτη Β του παραρτήματος της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων η Περιοχή Ανάπτυξης Χονδρεμπορίου του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου Χίου και μία μικρή Περιοχή Ανάπτυξης Εφοδιαστικής Αλυσίδας στην περιοχή των Λιμνιών Αμανής.
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται ακόμη η δυνατότητα ανάδρασης των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων προς τον υπερκείμενο σχεδιασμό του Ειδικού Χωροταξικού και η δυνατότητα εγκατάστασης ήπιων δραστηριοτήτων έρευνας, τεχνολογίας, ψηφιακών υπηρεσιών και εργαστηρίων χαμηλής περιβαλλοντικής όχλησης σε προστατευόμενες περιοχές, μόνο εφόσον είναι συμβατές με τις ειδικότερες ρυθμίσεις προστασίας, τους στόχους διατήρησης και την περιβαλλοντική νομοθεσία.
Ο Δήμος επικαλείται την ευρωπαϊκή στρατηγική για τον νησιωτικό χώρο του 2026 και ειδικότερα την ανακοίνωση COM(2026) 520 final της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε συνέχεια του άρθρου 174 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία προβλέπει μια προσέγγιση ευαίσθητη στις ιδιαιτερότητες των νησιών κατά τον εθνικό σχεδιασμό και την άσκηση δημόσιων πολιτικών.
Αναφέρεται επίσης στον στόχο του σχεδίου ΚΥΑ για ισότιμη και δίκαιη χωρική κατανομή των δραστηριοτήτων βιομηχανίας και εφοδιαστικής, ώστε ολόκληρος ο εθνικός χώρος να αξιοποιήσει τις δυνατότητές του, με ιδιαίτερη ενίσχυση των περιοχών οι οποίες αντιμετωπίζουν την προοπτική αναδιάταξης του παραγωγικού δυναμικού τους, νέες γεωπολιτικές συνθήκες ή αδυναμία απορρόφησης διαθέσιμων πόρων.
Σύμφωνα με τον Δήμο, η Χίος είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη μητροπολιτική και βιομηχανική περιοχή της Σμύρνης. Στη γνωμοδότηση αναφέρεται ότι το 2020 εισήλθαν στο νησί από τον Τσεσμέ 518 φορτηγά, ενώ το 2024 ο αριθμός έφθασε τα 1.129. Οι έξοδοι φορτηγών το 2024 ανήλθαν σε 330. Στο κείμενο η μεταβολή της εισερχόμενης κίνησης αποδίδεται άλλοτε ως αύξηση άνω του 100% και άλλοτε ως αύξηση 144,32%.
Παρατίθενται, επίσης, στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι επιβάτες από 9.744 το 2020 ανήλθαν συνολικά σε 191.018 το 2024. Τα δεδομένα αυτά χρησιμοποιούνται από τον Δήμο για να στηρίξει το αίτημα αναγνώρισης της Χίου ως διασυνοριακής πύλης εμπορευματικών και επιβατικών ροών.
Η γνωμοδότηση παραπέμπει ακόμη στο Γενικό Πλαίσιο Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης του 2008, στο οποίο το Βόρειο Αιγαίο καταγράφεται ως κύρια αναπτυξιακή ενότητα με δευτερεύοντες εθνικούς πόλους και προβλέπονται συνεργασίες των συνοριακών περιοχών με γειτονικές χώρες στους τομείς της επιχειρηματικότητας, του τουρισμού, των υποδομών και των δικτύων πληροφόρησης, επικοινωνίας και ενέργειας.
Για την υφιστάμενη παραγωγική βάση της Χίου αναφέρονται επιχειρήσεις μεταποίησης τροφίμων, επεξεργασίας μαρμάρου και τοπικής πέτρας, το εργοστάσιο της Ένωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου, βιοτεχνίες ξυλείας και μετάλλων και μεταφορικές επιχειρήσεις.
Στο πλαίσιο του Περιφερειακού Χωροταξικού Πλαισίου Βορείου Αιγαίου σημειώνεται ότι στα Μαστιχοχώρια, κοντά στο Πυργί ή στον λιμένα Μεστών, μπορεί να αναπτυχθεί οργανωμένος υποδοχέας για την τυποποίηση και την καθετοποίηση της παραγωγής μαστίχας, κρασιού, μελιού, ελαιολάδου, κτηνοτροφικών προϊόντων, προϊόντων κεραμοποιίας και δομικών υλικών.
Ως απαραίτητη χαρακτηρίζεται και η συγκέντρωση άλλων δραστηριοτήτων του δευτερογενούς τομέα σε εκτός σχεδίου περιοχή, η οποία δεν θα βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση από την πόλη της Χίου, θα διαθέτει ικανοποιητική οδική πρόσβαση και επαρκή έκταση και θα μπορεί να μετεξελιχθεί σε Βιοτεχνικό Πάρκο.
Για τον τριτογενή τομέα καταγράφονται η ανάπτυξη του θερμαλισμού στην περιοχή των ιαματικών πηγών των Αγιασμάτων και η ένταξη σημείων γεωλογικού ενδιαφέροντος, όπως το σπήλαιο του Αγίου Γάλακτος, ο Ψαρώνας και οι περιοχές Κορακάρη και Κεραμείων, σε τουριστικά δίκτυα.
Ο Δήμος συνδέει τις προτάσεις του με τον Στρατηγικό Σχεδιασμό Χίου, τη Στρατηγική Έξυπνης Εξειδίκευσης και τους στόχους για αύξηση της παραγωγικότητας και της εξωστρέφειας, στενότερη σύνδεση της παραγωγής με την τεχνολογία και την καινοτομία και συνεργασία της ερευνητικής κοινότητας με τις επιχειρήσεις.
Στις σχετικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται η έρευνα και τεχνολογική ανάπτυξη, η καινοτομία και επιχειρηματικότητα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η δημιουργία ερευνητικών κέντρων και προγραμμάτων σε τομείς αιχμής, η ανάπτυξη λύσεων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών, η προώθηση των αποτελεσμάτων της έρευνας στις επιχειρήσεις, οι συστάδες ανάπτυξης, η βιομηχανική μετάβαση, η ηλεκτρονική υγεία, οι έξυπνες πόλεις και οι ψηφιακές δεξιότητες.
Για τις νησιωτικές και παραμεθόριες Περιφερειακές Ενότητες προτείνεται η δημιουργία οργανωμένων υποδοχέων ανεξάρτητα από το σημερινό μέγεθος της βιομηχανικής δραστηριότητας, με στόχο την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης, τη μείωση του κόστους εγκατάστασης, την προσέλκυση επενδύσεων, την ανθεκτικότητα των εφοδιαστικών αλυσίδων και τη συγκράτηση του πληθυσμού.
Ο Δήμος υποστηρίζει ότι, χωρίς τη συγκεκριμένη προσθήκη, νησιά όπως η Χίος, η Λέσβος και η Σάμος κινδυνεύουν να αποκλειστούν από τη δυνατότητα ανάπτυξης οργανωμένων υποδοχέων, επειδή σήμερα εμφανίζουν περιορισμένη βιομηχανική δραστηριότητα.
Για την εφοδιαστική αλυσίδα προτείνεται να λαμβάνονται υπόψη τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και των τελωνείων για τη μεταβολή της διακίνησης εμπορευμάτων κατά την τελευταία πενταετία και δεκαετία, καθώς και οι ανάγκες εφοδιασμού του τουρισμού κρουαζιέρας, των μαρινών, των σκαφών αναψυχής και των διερχόμενων πλοίων.
Ζητείται να προβλέπονται στα νησιά που βρίσκονται απέναντι από μεγάλα αστικά και βιομηχανικά κέντρα της Τουρκίας χώροι εξυπηρέτησης διεθνών μεταφορών και διαμετακομιστικού εμπορίου, με σύνδεση προς λιμενικές εγκαταστάσεις όπως εκείνες των Μεστών.
Ο Δήμος ζητεί ακόμη την ένταξη της Χίου, της Λέσβου και της Σάμου στην Κατηγορία Γ λόγω της έκτασης και του πληθυσμού τους, περιλαμβανομένου του εποχικού πληθυσμού, του ρόλου τους στο διαμετακομιστικό εμπόριο από την Τουρκία, της δυνατότητας ανεφοδιασμού διερχόμενων εμπορικών πλοίων και της θέσης τους στη ζώνη θαλάσσιου τουρισμού του κεντρικού Αιγαίου.
Η παρουσία τμημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου και ερευνητικών κέντρων στα τρία νησιά χρησιμοποιείται ως πρόσθετη τεκμηρίωση για την ανάπτυξη σύγχρονων τεχνολογιών πληροφορίας, επικοινωνίας και μεγαδεδομένων. Στη Χίο προγραμματίζονται υποδομές ερευνητικών κέντρων και κέντρο καινοτομίας και επιχειρηματικότητας, ενώ στη Σάμο λειτουργεί τμήμα με αντικείμενο την πληροφορική.
Για τις προστατευόμενες περιοχές Natura 2000 προτείνεται να επιτρέπονται εργαστήρια επεξεργασίας προϊόντων του πρωτογενούς τομέα, κατά προτίμηση σε οργανωμένους υποδοχείς και με όρους περιβαλλοντικής προστασίας, καθώς και κέντρα καινοτομίας και αξιοποίησης υψηλής τεχνολογίας. Ως παραδείγματα αναφέρονται το κρασί και τα αμπέλια στη Σάμο, η ελαιοκαλλιέργεια στη Λέσβο και η ναυτιλία και οι ιχθυοκαλλιέργειες στη βόρεια Χίο.
Για τις επενδύσεις υψηλής τεχνολογίας ζητείται να αναγνωριστεί η ναυτική και ναυτιλιακή τεχνογνωσία ως παράγοντας έντασης γνώσης και χωρικού πλεονεκτήματος. Προτείνεται η δημιουργία κέντρων έρευνας, τεχνογνωσίας και καινοτομίας και πάρκων ναυτιλιακών υπηρεσιών σε περιοχές με ναυτική παράδοση, κεφάλαιο, ναυτική εκπαίδευση και εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό, όπως η Χίος και οι Οινούσσες.
Προτείνεται ακόμη να διευρυνθεί η δυνατότητα εγκατάστασης μονάδων επεξεργασίας προϊόντων του πρωτογενούς τομέα εντός Γεωργικής Γης Υψηλής Παραγωγικότητας, Ζωνών Οικιστικού Ελέγχου και προστατευόμενων περιοχών, με αναφορά στο ισχύον πλαίσιο για την εξυπηρέτηση του οινοτουρισμού και τους χώρους εστίασης εντός οινοποιητικών ή οινοπαραγωγικών εγκαταστάσεων.
Για τα παραδοσιακά καρνάγια ζητείται η αναγνώριση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων και η πρόβλεψη επιτρεπόμενης χρήσης και σε άλλες περιοχές.
Στη Χίο προτείνεται η δημιουργία ζωνών οχλουσών δραστηριοτήτων τόσο στο βόρειο όσο και στο νότιο τμήμα του νησιού. Για τα Μαστιχοχώρια ζητείται η διατήρηση και επέκταση της ζώνης οχλουσών δραστηριοτήτων κοντά στον λιμένα Μεστών, ώστε να λειτουργεί ως υπερτοπική δομή συνδεδεμένη με την ανάπτυξη του λιμένα και να συμπεριλάβει γειτονικές επιχειρήσεις.
Αναφορικά με την καθετοποίηση της εξόρυξης και επεξεργασίας κρίσιμων πρώτων υλών στη Χίο, ο Δήμος ζητεί να διαγραφεί η σχετική πρόβλεψη του σχεδίου. Επικαλείται αποφάσεις του Περιφερειακού και του Δημοτικού Συμβουλίου κατά της εξόρυξης και επεξεργασίας αντιμονίου στη βόρεια Χίο και τις αποφάσεις κήρυξης εκτάσεων της Αμανής ως αναδασωτέων έπειτα από πυρκαγιές.
Για την κατάταξη της Χίου, της Λέσβου και της Σάμου στην Κατηγορία Ε, ο Δήμος αναφέρει ότι αυτή σημαίνει πως τα νέα Επιχειρηματικά Πάρκα δεν αποτελούν αναπτυξιακή προτεραιότητα του εθνικού σχεδιασμού, περιορίζεται η δυνατότητα διεκδίκησης χρηματοδοτήσεων, δυσχεραίνεται η προσέλκυση επενδύσεων μεταποίησης και logistics και δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη η νησιωτικότητα και η εδαφική συνοχή.
Η προτεινόμενη ανακατάταξη στην Κατηγορία Γ συνδέεται με τη μεταποίηση μαστίχας, ελαιολάδου, ποτών, τροφίμων, προϊόντων αλιείας και υδατοκαλλιεργειών, καθώς και με τη μείωση των περιβαλλοντικών συγκρούσεων, την αναβάθμιση των υποδομών, την εξωστρέφεια και τη δημιουργία θέσεων εργασίας.
Για τη Χίο επισημαίνεται ότι η σύνδεση με τον Τσεσμέ εξυπηρετεί επιβατική και εμπορευματική κίνηση, με φορτηγά από τη Σμύρνη και τη βιομηχανική ζώνη του Αιγαίου να εισέρχονται στην Ελλάδα μέσω του νησιού και να συνεχίζουν προς τον Πειραιά. Στη γνωμοδότηση αναφέρονται αποστάσεις περίπου 8 ή 9 ναυτικών μιλίων από τον Τσεσμέ, ενώ σε άλλο σημείο γίνεται αναφορά σε απόσταση 3,5 ναυτικών μιλίων από τη χερσόνησο της Ερυθραίας και λιγότερο από 100 χιλιόμετρα από τη μητροπολιτική περιοχή της Σμύρνης.
Το προτεινόμενο Επιχειρηματικό Πάρκο Χίου ζητείται να μπορεί να φιλοξενήσει, πέρα από βιομηχανικές και αποθηκευτικές δραστηριότητες, Πάρκο Καινοτομίας, τεχνολογικές επιχειρήσεις, εγκαταστάσεις έρευνας και ανάπτυξης, θερμοκοιτίδες, υποδομές κυκλικής οικονομίας και εφαρμογές πράσινης και γαλάζιας ανάπτυξης.
Σε επίπεδο Βορείου Αιγαίου προτείνεται ειδική κατηγορία «Νησιωτικά Πάρκα Καινοτομίας, Μεταποίησης και Logistics». Τα Πάρκα αυτά θα μπορούν να φιλοξενούν ερευνητικά κέντρα, επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας, εργαστήρια έρευνας και ανάπτυξης, θερμοκοιτίδες νεοφυών επιχειρήσεων, ψηφιακές υποδομές, εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, έξυπνη μεταποίηση, δραστηριότητες γαλάζιας και κυκλικής οικονομίας, τεχνοβλαστούς, νεοφυείς επιχειρήσεις και επιταχυντές.
Για τη Χίο η ειδική κατεύθυνση περιλαμβάνει το Επιχειρηματικό Πάρκο, τη σύνδεση με τον λιμένα και τη γραμμή Χίου-Τσεσμέ, τον ρόλο της Σμύρνης, την Ένωση Μαστιχοπαραγωγών, τη μαστίχα, τη ναυτιλία, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, τα logistics Ελλάδας-Τουρκίας και την αγροδιατροφική μεταποίηση.
Για τη Λέσβο περιλαμβάνει τον λιμένα Μυτιλήνης, τη σύνδεση με το Αϊβαλί, το ελαιόλαδο, το ούζο, τα γαλακτοκομικά, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, το περιβάλλον, τη γαλάζια οικονομία και την πολιτιστική και δημιουργική βιομηχανία.
Για τη Σάμο αναφέρονται οι λιμένες Βαθέος και Καρλοβάσου, η σύνδεση με το Κουσάντασι, ο οίνος Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης, ο τουρισμός, οι ψηφιακές τεχνολογίες, η Σχολή Θετικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου και οι τεχνολογίες πληροφορικής και επικοινωνιών.
Τέλος, ο Δήμος προτείνει νέους δείκτες παρακολούθησης και αξιολόγησης, όπως η εγκατάσταση νεοφυών επιχειρήσεων και τεχνοβλαστών, η συμμετοχή στα προγράμματα Horizon Europe και Interreg, ο όγκος διακίνησης εμπορευμάτων και φορτηγών, η χρήση των λιμένων, οι συνεργασίες πανεπιστημίων και επιχειρήσεων, οι πατέντες, τα ερευνητικά έργα και οι δείκτες κυκλικής οικονομίας.
Ζητείται επίσης ειδική διάταξη για τις νησιωτικές και παραμεθόριες Περιφέρειες, ώστε η χωροθέτηση Επιχειρηματικών Πάρκων στο Βόρειο Αιγαίο να μην αξιολογείται αποκλειστικά βάσει του σημερινού πληθυσμού ή του αριθμού των βιομηχανιών, αλλά και βάσει της θέσης στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των διεθνών θαλάσσιων μεταφορών, των διασυνοριακών εμπορευματικών ροών, της πανεπιστημιακής και ερευνητικής παρουσίας, της καινοτομίας, της εξαγωγικής δραστηριότητας και της ανάγκης ενίσχυσης της ανθεκτικότητας και της εδαφικής συνοχής.
#money-grid-34887{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li.last{margin-right:0;}#money-grid-34887>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-34887>li{width:100%;}}The post Χίος: Οι 19 προτάσεις του Δήμου για το νέο Ειδικό Χωροταξικό Βιομηχανίας και Εφοδιαστικής appeared first on ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ money-tourism.gr.
Διαβάστε περισσότερα