Με το κλείσιμο του ιστορικού καφενείου των Εξαρχείων «Μουριά», το Σάββατο 31 Οκτωβρίου, μετά από 111 χρόνια λειτουργίας στην ίδια θέση, Χαρ. Τρικούπη και Καλλιδρομίου, σημείωνα την Κυριακή 1 Νοεμβρίου στο ημερολόγιό μου: «Απίστευτος κόσμος χθες στη “Μουριά”, πέρασε και στο απέναντι πεζοδρόμιο της Χαρ. Τρικούπη. Πολλοί νέοι. Διαδήλωση! Με ατμόσφαιρα χαρμολύπης, όπως σημειώνουν και τα θρησκευτικά κείμενα: ηδονή μετά λύπης… επεξηγούν τα λεξικά της αρχαίας γλώσσας μας…».
Εκεί πάνω στη «χαρμολύπη», μου μπήκε ο δαίμονας του ερευνητή και πέραν της λεξικογραφικής ερμηνείας: ηδονή μετά λύπης, που τη βρήκα εξαιρετικά ποιητική· αναζήτησα και την ιστορία της λέξης –αν υπάρχει περίπτωση και είναι σωστό να αναζητεί κανείς την ιστορία μιας λέξης τόσο παλιάς που τη σημειώνουν και τα λεξικά της αρχαίας γλώσσας μας. Εφτασα, λοιπόν (μην παριστάνω και τον ήρωα, δεν σκοτώθηκα στο ψάξιμο…), στην πρώτη της καταγραφή, που, εκ των πραγμάτων, έστω θεωρητικά, πρέπει να είναι η αρχαιότερη.
Κι εκεί, έπεσα στην αμάθειά μου πάνω σε γνώσεις που θα έπρεπε να είναι βασικές –απ’ αυτές που οι παλιοί τις έλεγαν «εγκύκλιες»– αλλά τα εκπαιδευτικά μας συστήματα δεν… καταδέχτηκαν να τους διαθέσουν δυο αράδες σε κάποιο σχολικό εγχειρίδιο που να ιστορεί τη γλώσσα μας. Ισως σε κάποιους τυχαίνει να είναι γνωστή η «Παλατινή Ανθολογία» αρχαίων και βυζαντινών ελληνικών επιγραμμάτων (το χειρόγραφο ανακαλύφθηκε στην Παλατινή Βιβλιοθήκη της Χαϊδελβέργης τον 17ο αιώνα), βασισμένη στη συλλογή του λόγιου κληρικού Κωνσταντίνου Κεφαλά (10ος αιώνας).
Είναι λιγότερο γνωστή, υποθέτω (προσωπικά, τώρα την έμαθα, με αφορμή τη «Μουριά»!), η συλλογή ενός άλλου λόγιου, μοναχού αυτού, κατοπινότερου (13ος αιώνας), του Μάξιμου Πλανούδη, χαρακτηριζόμενου (Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια) ως ενός εκ «των προδρόμων του εν τη Δύσει ανθρωπισμού», η οποία τιτλοφορείται «Ανθολογία διαφόρων επιγραφών». Οπου και η πρώτη καταγεγραμμένη «χαρμολύπη», η ηδονή μετά λύπης που μου ενέπνευσε ο αποχαιρετισμός της «Μουριάς» το τελευταίο Σάββατο του Οκτώβρη…
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr