του Κωνσταντίνου Στ. Δεριζιώτη
Κάθε εποχή έχει τις λέξεις-κλειδιά της. Σήμερα, στη δημόσια συζήτηση για τον Τουρισμό της Αθήνας, επιστρέφουν λέξεις που πολλοί πίστευαν ότι είχαν οριστικά κλείσει τον κύκλο τους: «κορεσμός», «πλαφόν», «περιορισμοί». Και το πιο ανησυχητικό δεν είναι ότι ακούγονται. Είναι ότι επανέρχονται με μια σχεδόν αθώα, τεχνοκρατική χροιά, σαν να μην κουβαλούν πίσω τους μια ολόκληρη ιστορία χαμένων ευκαιριών για την Αθήνα.#money-grid-35365{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li.last{margin-right:0;}#money-grid-35365>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-35365>li{width:100%;}}
Η πρόταση για έναρξη διαβούλευσης γύρω από την ανέγερση νέων ξενοδοχείων στην Αθήνα, όπως τέθηκε στο πλαίσιο του This is Athens – Agora, παρουσιάστηκε ως μια λογική, προληπτική κίνηση. Μια προσπάθεια, υποτίθεται, να μπει τάξη πριν η πόλη φτάσει σε φαινόμενα υπερτουρισμού. Μέχρι εδώ, κανείς δεν διαφωνεί με την ανάγκη σχεδιασμού. Το πρόβλημα αρχίζει όταν ο σχεδιασμός μπερδεύεται με τον περιορισμό. Και ακόμη περισσότερο, όταν ο περιορισμός βαφτίζεται λύση.
Διότι η Αθήνα δεν είναι Βαρκελώνη. Δεν είναι καν κοντά στο να γίνει. Είναι μια πόλη που μόλις τα τελευταία χρόνια κατάφερε να ξεφύγει από την εικόνα του «περάσματος» και να χτίσει ένα πραγματικό τουριστικό brand. Μια πόλη που για δεκαετίες υπέφερε από έλλειψη επενδύσεων, από γερασμένο ξενοδοχειακό δυναμικό, από απουσία διεθνών brands και από μια γενικευμένη αδυναμία ανανέωσης.
Και τι ήταν αυτό που άλλαξε την εικόνα;
Όχι οι περιορισμοί. Όχι τα πλαφόν.
Αλλά ακριβώς το αντίθετο: η σταδιακή απελευθέρωση της αγοράς, η προσέλκυση επενδύσεων, η είσοδος νέων παικτών, η ανακαίνιση και η αναβάθμιση του ξενοδοχειακού προϊόντος.
Σήμερα, που η Αθήνα επιτέλους «ανεβαίνει», ανοίγει ξανά η συζήτηση για το αν πρέπει να φρενάρει.
Και εδώ βρίσκεται η μεγάλη αντίφαση.
Γιατί την ίδια στιγμή που τίθεται θέμα για το πόσες ξενοδοχειακές κλίνες «αντέχει» η πόλη, η πραγματική πίεση δεν προέρχεται από τα ξενοδοχεία. Προέρχεται από τη βραχυχρόνια μίσθωση. Από μια αγορά που αναπτύχθηκε ταχύτατα, χωρίς σαφές πολεοδομικό πλαίσιο, χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους και με μια ευελιξία που συχνά αγγίζει τα όρια της ασυδοσίας.
Ακίνητα κάθε είδους – από διαμερίσματα μέχρι παλιά γραφεία – μετατρέπονται σε τουριστικά καταλύματα, χωρίς τις υποχρεώσεις, τις προδιαγραφές και την εποπτεία που έχει το ξενοδοχείο. Και όμως, αντί η συζήτηση να επικεντρώνεται εκεί όπου υπάρχει το πραγματικό κενό πολιτικής, μετατοπίζεται προς τον πιο οργανωμένο και ελεγχόμενο κλάδο του τουρισμού.
Με απλά λόγια: πάμε να ρυθμίσουμε αυτό που ήδη λειτουργεί με κανόνες, αφήνοντας σχετικά ανεξέλεγκτο αυτό που δημιουργεί τη μεγαλύτερη πίεση.
Αν αυτό δεν είναι ορισμός της στρέβλωσης, τότε τι είναι;
Η επίκληση του «κορεσμού» ακούγεται λογική, μέχρι να θυμηθεί κανείς τι σήμαινε στην πράξη. Για χρόνια, η έννοια του κορεσμού λειτουργούσε ως ένα άτυπο φρένο στις επενδύσεις. Μια δικαιολογία για να μην αλλάξει τίποτα. Ένα πλαίσιο που δεν προστάτευσε ούτε την πόλη, ούτε το προϊόν. Αντίθετα, συντήρησε τη στασιμότητα. Και όσους ξενοδόχους δεν επένδυαν στο προϊόν τους, σε μια μίζερη λογική, επαναπαυόμενοι στην απαγόρευση του ανταγωνισμού.
Η ιστορία είναι σαφής: ο προστατευτισμός δεν αναβάθμισε τον Τουρισμό. Τον καθυστέρησε.
Σήμερα, η Αθήνα βρίσκεται σε μια εντελώς διαφορετική φάση. Με αυξημένη ζήτηση, με διεθνές ενδιαφέρον, με μεγάλα projects σε εξέλιξη και με μια δυναμική που – για πρώτη φορά εδώ και δεκαετίες – δείχνει βιώσιμη. Και ακριβώς σε αυτό το σημείο, επανέρχεται η συζήτηση για περιορισμούς.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν χρειάζεται σχεδιασμός. Χρειάζεται, και μάλιστα επειγόντως. Το ερώτημα είναι τι είδους σχεδιασμό θέλουμε.
Έναν σχεδιασμό που θα βάζει κανόνες για να ανέβει το επίπεδο;
Ή έναν σχεδιασμό που θα βάζει φρένο για να περιοριστεί η ανάπτυξη;
Γιατί αυτά τα δύο δεν είναι το ίδιο.
Ο πρώτος δημιουργεί αξία.
Ο δεύτερος δημιουργεί έλλειμμα.
Αν η Αθήνα θέλει πραγματικά να αντιμετωπίσει ζητήματα φέρουσας ικανότητας, υποδομών και ποιότητας ζωής, η λύση δεν είναι να σταματήσει τα ξενοδοχεία. Η λύση είναι να κάνει αυτό που δεν έχει κάνει μέχρι σήμερα με επάρκεια: να ορίσει καθαρά τις χρήσεις γης, να ρυθμίσει ουσιαστικά τη βραχυχρόνια μίσθωση, να επενδύσει σε υποδομές και να εφαρμόσει κανόνες.
Όχι να στείλει το μήνυμα ότι οι επενδύσεις είναι πρόβλημα.
Γιατί αυτό είναι το πιο επικίνδυνο σημείο αυτής της συζήτησης. Τα σήματα που εκπέμπει μια πόλη δεν είναι ποτέ ουδέτερα. Όταν αρχίζει να συζητά περιορισμούς στις νέες μονάδες, το μήνυμα που φεύγει προς την αγορά δεν είναι «σχεδιάζουμε». Είναι «δεν είμαστε σίγουροι τι θέλουμε».
Και σε έναν παγκόσμιο ανταγωνισμό προορισμών, η αβεβαιότητα είναι ο χειρότερος σύμβουλος.
Η Αθήνα δεν είναι μια ώριμη, κορεσμένη πρωτεύουσα που προσπαθεί να περιορίσει την υπερβολή της επιτυχίας της. Είναι μια πόλη που ακόμη διαμορφώνει το τουριστικό της αποτύπωμα. Που ακόμη παλεύει να φτάσει το επίπεδο των μεγάλων ευρωπαϊκών μητροπόλεων. Που ακόμη έχει κενά σε υποδομές, σε δημόσιο χώρο, σε οργάνωση.
Και ακριβώς γι’ αυτό, η επιστροφή σε λογικές «κορεσμού» δεν είναι απλώς λάθος. Είναι οπισθοδρόμηση.
Όπισθεν ολοταχώς.
Γιατί στο τέλος της ημέρας, η ουσία δεν είναι πόσες κλίνες έχει η πόλη.
Η ουσία είναι τι προϊόν προσφέρει, με ποιους όρους λειτουργεί και ποιος θέτει τους κανόνες.
Και αν αυτοί οι κανόνες αρχίσουν να θυμίζουν το παρελθόν, τότε το ρίσκο δεν είναι απλώς να χαθεί μια ευκαιρία.
Είναι να ξαναζήσουμε τα ίδια λάθη.
«Η ιστορία επαναλαμβάνεται, την πρώτη φορά ως τραγωδία και τη δεύτερη ως φάρσα»…
#money-grid-34887{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li.last{margin-right:0;}#money-grid-34887>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-34887>li{width:100%;}}The post Όπισθεν ολοταχώς ή όταν η Αθήνα φλερτάρει ξανά με τον προστατευτισμό που πλήγωσε τον Τουρισμό appeared first on ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ money-tourism.gr.
Διαβάστε περισσότερα