Αντλώντας υλικό από τον αρχαίο μύθο, την έννοια του εγκλεισμού και την εκπαιδευτική δράση του ερμηνευτή σε σωφρονιστικά ιδρύματα, το “Sisyphus – flesh and earth” δεν επιβάλλει ερμηνείες∙ επιτρέπει όμως στον καθένα να διαμορφώσει τη δική του πρόσβαση σε έναν ήρωα που, όπως σχολιάστηκε, «θα μπορούσε να είναι ο καθένας από εμάς». Σωματικό και τελετουργικό θέατρο συναντούν εικαστικές ποιότητες, δημιουργώντας μια εμπειρία όπου ο ρεαλιστικός χρόνος μπερδεύεται με το ονειρικό και το σύμβολο με το καθημερινό.
Ο Φάνης Κατέχος μοιράζεται σημειώσεις από μια διαδρομή
Ποιος είναι άραγε ο Σίσυφος;
Το “Sisyphus – flesh and earth” δεν είναι μια αφήγηση ενός μύθου. Είναι μια σκηνική συνθήκη ανάμεσα στον μύθο και στον άνθρωπο. Μια παράσταση που δεν ξεκινά ούτε τελειώνει, αλλά κυλά — όπως ένας βράχος, όπως μια σκέψη που επιστρέφει.
Από την αρχή, δεν μας ενδιέφερε να πούμε μια ιστορία. Μας ενδιέφερε να δημιουργήσουμε ένα τοπίο όπου το σώμα, ο ήχος και ο χρόνος συναντιούνται και ζητούν από τον θεατή μόνο ένα πράγμα: να σταθεί για λίγο απέναντι στο δικό του βάρος.
Ο Σίσυφος, όπως τον προσεγγίσαμε, δεν ανήκει σε καμία εποχή. Θα μπορούσε να είναι ο καθένας μας. Κι όμως, αυτή η παράσταση δεν γεννήθηκε ως ιδέα.
Ο Φάνης Κατέχος μοιράζεται το ημερολόγιο δημιουργίας του “Sisyphus – flesh and earth”
Τον Donald Kitt τον γνώρισα πριν πολλά χρόνια, στο Ινστιτούτο Grotowski. Τότε ήμουν ένας νέος ηθοποιός που έψαχνε δρόμους. Δεν φανταζόμουν ότι αυτή η γνωριμία θα άνοιγε ένα ταξίδι ζωής. Με τα χρόνια, κάθε φορά που συναντιόμασταν, επιστρέφαμε στην ίδια ανάγκη: να δημιουργήσουμε κάτι παρέα. Χρειάστηκαν χρόνια για να βρούμε το θέμα. Όταν εμφανίστηκε ο Σίσυφος, δεν ένιωσα ότι βρήκαμε έναν μύθο. Ένιωσα ότι βρήκαμε έναν καθρέφτη.
Υπάρχουν παραστάσεις που ξεκινούν από μια απόφαση και άλλες από μια ανάγκη. Η δική μας δεν γεννήθηκε σε μια συγκεκριμένη στιγμή. Ξεκίνησε από μια αίσθηση. Από την ανάγκη να δουλέψω πάνω σε κάτι που δεν εξηγείται εύκολα με λέξεις. Σε κάτι που περισσότερο κουβαλιέται παρά περιγράφεται. Γεννήθηκε σιγά-σιγά, μέσα από συναντήσεις, επιστροφές, αμφιβολίες και μια μακρά σχέση με έναν άνθρωπο που αποδείχθηκε πολλά περισσότερα από δάσκαλος ή σκηνοθέτης: φίλος και συνοδοιπόρος.
Μέσα από τη δουλειά, μέσα από την καθημερινή τριβή, την έκθεση, την κούραση και την επιμονή, άρχισα να καταλαβαίνω έναν άνθρωπο πολύ πιο βαθιά απ’ όσο νόμιζα ότι τον ήξερα τόσα χρόνια. Η τέχνη έχει αυτό το παράξενο χάρισμα: σε φέρνει κοντά με κάποιον όχι μέσα από συζητήσεις, αλλά μέσα από κοινό χρόνο, κοινό ρίσκο και κοινή σιωπή.
Ήταν ένα άλλο ταξίδι αυτό. Όχι λιγότερο σημαντικό.
Χειμώνας 2022 | Δανία — Η αρχή της διαδρομής
Οι πρώτες μας συναντήσεις στη Δανία, το 2022, είχαν περισσότερο χαρακτήρα αναζήτησης παρά «προβών».
2023-2025 | Ευρώπη — Η προσπάθεια για επαφή
Το επόμενο διάστημα δουλεύαμε εντατικά σε συναντήσεις ανά την Ευρώπη για λίγες μέρες, δημιουργούσαμε υλικό, μιλούσαμε, προπονούμασταν, και μετά επέστρεφα στην Ελλάδα για μήνες να συνεχίσω. Αυτός ο τρόπος δουλειάς ήταν σκληρός αλλά ειλικρινής: τίποτα δεν προστατευόταν.
Στο μεσοδιάστημα των συναντήσεών μας ανταλλάσσαμε μέσω email υλικό για έμπνευση και έρευνα.
Κάποιες από τις συναντήσεις μας σε Δανία ή Ελλάδα, ήταν στοχευμένες για να δουλεύουμε εντατικά την παράσταση. Κάποιες άλλες σε διάφορες χώρες όπως η Πολωνία ή η Ρουμανία ήταν εν μέσω άλλων projects που όμως πάντα βρίσκαμε τον χρόνο για συζητήσεις, ιδέες και ανατροφοδότηση.
Χειμώνας 2024 | Δανία — οι πρώτες ρωγμές
Θυμάμαι έντονα μια συνάντησή μας στο Holstebro της Δανίας. Είχα δουλέψει μήνες. Είχα ετοιμάσει υλικό, γεμάτος λαχτάρα να το δείξω. Και σχεδόν όλο… ακυρώθηκε.
Εκείνη τη στιγμή ήταν οδυνηρό. Αλλά έμαθα κάτι πολύτιμο: ακόμα κι όταν πετάς κάτι, δεν χάνεται. Μένει μέσα σου. Γίνεται στρώμα, έδαφος, μνήμη. Πάνω του χτίζεται το επόμενο. Αυτή η παράσταση άρχισε να χτίζεται έτσι: πάνω σε υλικά που δεν φαίνονται πια, αλλά υπάρχουν… Και η διαδικασία γινόταν η ίδια μια σισυφική πράξη.
Ο Τάσος και ο ήχος που γεννιέται ζωντανά
Από νωρίς κατάλαβα ότι αυτό δεν θα ήταν μια μοναχική διαδρομή. Ο Τάσος Φωτίου μπήκε στη διαδικασία από την πρώτη στιγμή, όχι ως «μουσικός της παράστασης», αλλά ως συνδημιουργός της. Μαζί δεν φτιάξαμε απλώς μουσική — καταλήξαμε να φτιάξουμε μέχρι και ένα πρωτότυπο μουσικό όργανο. Από την πρώτη ιδέα για το τι ήχο ψάχνουμε, μέχρι την κατασκευή ενός χειροποίητου, πρωτότυπου οργάνου, μέσα από ατελείωτους πειραματισμούς.
Πήραμε νωρίς μια απόφαση: η μουσική να μη συνοδεύει την παράσταση — να γεννιέται κάθε φορά πάνω στη σκηνή. Να είναι ζωντανή, επισφαλής, παρούσα. Στις μοναχικές ώρες προβών στην Αθήνα, ήταν εκεί. Ήταν ο πρώτος που έβλεπε το υλικό. Κάναμε δοκιμές μαζί. Χωρίς αυτόν, αυτές οι ώρες θα ήταν πολύ πιο σιωπηλές. Και πολύ πιο βαριές.
Αύγουστος 2025 | Πολωνία – Όταν ο μύθος έγινε πραγματικότητα
Το καλοκαίρι του 2025 πήγαμε στο Brama Festival στην Πολωνία για residency και πρεμιέρα. Εκεί, μετά από χρόνια διαδρομής, η παράσταση θα συναντούσε για πρώτη φορά κοινό.
Λίγο πριν φύγουμε, το μουσικό όργανο – το αυτοσχέδιο έγχορδο που ήταν μέρος της ψυχής της παράστασης – κλάπηκε ενώ στέγνωνε στον δρόμο. Εκεί, για λίγο, σκέφτηκα πραγματικά: μήπως δεν είναι γραφτό να γίνει αυτή η παράσταση; Σισυφικές σκέψεις. Σισυφικά εμπόδια. Κι όμως, έγινε.
Σαν να μην έφτανε αυτό, στη διαδρομη για την Πολωνία καταστράφηκαν οι πέτρες της παράστασης – δική μας κατασκευή. Αναγκαστήκαμε να δουλέψουμε με αληθινές πέτρες.
Την τρίτη μέρα, μετά από δώδεκα ώρες πρόβας με πραγματικό βάρος στα χέρια και στο σώμα, ένιωσα κάτι παράξενα καθαρό: δεν έπαιζα πια τον Σίσυφο. Ήμουν.
Η πρεμιέρα στην Πολωνία ήταν το μεγαλύτερο δώρο. Η πρώτη φορά που αυτό το μακρύ, επίπονο ταξίδι συναντήθηκε με κόσμο. Οι περισσότεροι θεατές δεν καταλάβαιναν ελληνικά. Κι όμως, καταλάβαιναν. Το νιώθαμε. Η ανακούφιση, η συγκίνηση, η αίσθηση ότι κάτι πέρασε απέναντι — ήταν μια βαθιά λύτρωση.
Σεπτέμβριος 2025 | Αθήνα — Η επιστροφή
Τον Σεπτέμβριο, η παράσταση παρουσιάστηκε ξανά στην Αθήνα. Όχι ίδια. Ποτέ δεν είναι ίδια. Κάθε φορά αλλάζει. Κάθε φορά μετακινείται.
Και τώρα, ξαναμπαίνουμε στη διαδικασία των προβών, για έναν νέο κύκλο παραστάσεων. Όχι για να «στερεώσουμε» κάτι, αλλά για να συνεχίσουμε να το ψάχνουμε.
Φεβρουάριος 2026 | Αθήνα – Ο Σίσυφος δεν σταματά
Αυτή η παράσταση μου έμαθε ότι τίποτα ουσιαστικό δεν τελειώνει. Όπως και ο μύθος. Όπως και η ζωή.
Κουβαλάμε τον βράχο μας. Άλλοτε πέφτει. Άλλοτε τον ξανασηκώνουμε. Και κάπου εκεί, μέσα στην επανάληψη, γεννιέται κάτι που μοιάζει με νόημα. Και ίσως, τελικά, αυτό να είναι το πιο ανθρώπινο πράγμα που μπορούμε να κάνουμε.
Info
“Sisyphus – flesh and earth”
Kάθε Πέμπτη στις 21:00 – ΡΕΚΤΙΦΙΕ – Κέντρο Έρευνας Μεικτών Παραστατικών Τεχνών
The post Ο Φάνης Κατέχος μοιράζεται το ημερολόγιο δημιουργίας του “Sisyphus – flesh and earth” appeared first on ελculture – Θέατρο, Μουσική, Τέχνη & Πολιτισμός.
Διαβάστε περισσότερα