του Χρήστου Ν. Κώνστα
Από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε -για δεύτερη φορά- την Προεδρία των ΗΠΑ ο Ντόναλντ Τραμπ, μας είχε -με περισσή ειλικρίνεια- εξηγήσει ότι για τη χώρα του, ένας είναι ο εχθρός, ο Κινεζικός επεκτατισμός ή -αν προτιμάτε- η αμφισβήτηση της αμερικανικής ηγεμονίας από την Κίνα σε όλα τα επίπεδα: Επιστήμες, τεχνολογία, παραγωγικότητα, ανταγωνιστικότητα, εξαγωγές.
Εδώ και δύο χρόνια ο Πρόεδρος Τραμπ υλοποιεί τη μία και μόνη στρατηγική του επιλογή. Απομόνωση και περικύκλωση της Κίνας.
Η επιχείρηση-αστραπή στην Βενεζουέλα, τον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον κόσμο, στέρησε από την Κίνα σημαντικές ποσότητες τροφοδοσίας.
Οι βομβαρδισμοί στο Ιράν εξυπηρετούν ακριβώς τον ίδιο στόχο.
Δεν είναι τυχαίο ότι πριν από ένα μήνα περίπου, δημοσιεύτηκε στην Wall Street Journal ένα αποκαλυπτικό ρεπορτάζ που εξηγούσε ότι επόμενη προτεραιότητα του PotUS είναι «να εξαλείψει το τελευταίο κομμουνιστικό καθεστώς στο Δυτικό Ημισφαίριο, την Κούβα, μόλις 150 χιλιόμετρα από τη Φλόριντα».
Σύμφωνα με την ανάλυση της WSJ που επικαλούνταν ανώνυμους αξιωματούχους , η Κούβα στενός συνεργάτης των Κινέζων στην περιοχή, θεωρείται ευάλωτη μετά την απώλεια του βασικού της συμμάχου, της Βενεζουέλας, που της παρείχε φθηνό πετρέλαιο. Το ρεπορτάζ της WSJ συμπλήρωνε ότι η αμερικανική κυβέρνηση αναζητά αξιωματούχους εντός του κουβανικού καθεστώτος, πρόθυμους να συνεργαστούν για την «ανατροπή του κομμουνισμού» μέχρι το τέλος του 2026. Το σχέδιο εντάσσεται στη νέα Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας 2025 που επαναφέρει το Δυτικό Ημισφαίριο στο επίκεντρο της αμερικανικής πολιτικής.
Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, Κουβανο-Αμερικανός και σκληροπυρηνικός επικριτής του καθεστώτος Ντίαθ-Κανέλ, διαδραματίζει κεντρικό ρόλο. Η κουβανική διασπορά στις ΗΠΑ άλλωστε αποτελεί ισχυρή εκλογική δύναμη του Τραμπ που πιέζει για την μεγάλη αλλαγή.
Στην άλλη πλευρά του κόσμου, η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή με τις κινήσεις του Ισραήλ εξυπηρετεί ακριβώς τον ίδιο στόχο.
Ανατρέπει τις διαδρομές στις αγορές ενέργειας και περικυκλώνει τους τροφοδότες της Κίνας.
Οι αναλυτές του Ομίλου ING κατέγραψαν 3 πιθανά εναλλακτικά σενάρια για την εξέλιξη της κρίσης στη Μέση Ανατολή τα οποία εμπεριέχουν βάσιμες και ρεαλιστικές ενδείξεις.
Όλα όμως συγκλίνουν προς την υλοποίηση του ιδίου στόχου. Ασφυκτική πίεση στην Κίνα, με σοβαρές παράπλευρες επιπτώσεις στην Ευρωπαϊκή οικονομία.
Στο Σενάριο 1, οι Αμερικανο-Ισραηλινές επιδρομές, εξαντλούν γρήγορα τους στρατιωτικούς στόχους και μέσα στις επόμενες 4-7 ημέρες , εμφανίζεται μια de facto εκεχειρία. Τα Στενά του Ορμούζ ανοίγουν σταδιακά, δέχονται παρενοχλήσεις αλλά χωρίς σοβαρές παρενέργειες και η αγορά επιστρέφει σχετικά γρήγορα στην κανονικότητα, όπως συνέβη τον Ιούνιο του 2025.
Στο Σενάριο 2, η ιρανική αντίδραση αναγκάζει τον Τραμπ σε παρατεταμένη εμπλοκή. Αυτό σημαίνει μακροχρόνια στρατιωτική δράση, διαρκής παρενόχληση δεξαμενόπλοιων, επανενεργοποίηση των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα και μερικός αποκλεισμός του Ορμούζ. Ακόμη και μια μικρή αναστάτωση στα Στενά του Ορμούζ από όπου διακινούνται 20 εκατ. βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, είναι ικανή να προκαλέσει σοκ ιστορικής κλίμακας, με το πετρέλαιο να κατευθύνεται προς τα 100-140 δολάρια.
Το Σενάριο 3 είναι πιο επιθετικό. Προβλέπει μια πλήρη διακοπή ροών πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου LNG για διάστημα 3 μηνών, γεγονός που θα ωθούσε τις τιμές πετρελαίου σε ιστορικά υψηλά κατά τη διάρκεια του δεύτερου τριμήνου, ενώ οι τιμές αερίου στην Ευρώπη θα μπορούσαν να εκτοξευθούν στα 80-100 ευρώ ανά MWh.
Το Φυσικό Αέριο, Αχίλλειος πτέρνα της Ευρώπης
Ενώ οι Αμερικανοί κινούνται στρατηγικά για να περιορίσουν τον μεγάλο τους ανταγωνιστή, την Κίνα, η Ευρώπη είναι το αθώο θύμα ενός ακόμη πολέμου που δεν ξεκίνησε αλλά και δεν μπορεί να αντιμετωπίσει αφού δεν στέκεται ενωμένη απέναντι στις εξελίξεις.
Η αγορά φυσικού αερίου στην Ευρώπη και η spot αγορά LNG στην Ασία έχουν ήδη υποστεί μεγάλο πλήγμα, με το TTF να έχει ανέβει κατά +70% από την έναρξη των βομβαρδισμών.
Το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG αδυνατεί να συνεχίσει, με τις εξαγωγές από το Κατάρ που είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος προμηθευτής, να έχουν ουσιαστικά σταματήσει.
Αυτό συμβαίνει, τη στιγμή που τα αποθέματα φυσικού αερίου στην ΕΕ έχουν πέσει κάτω από 30%, πολύ χαμηλότερα από τα συνηθισμένα επίπεδα για αυτή την εποχή. Είναι πολύ πιθανό η φετινή χειμερινή περίοδος 2025/26 να ολοκληρωθεί με αποθέματα κοντά στα επίπεδα του 2022.
Η Ευρώπη, με άλλα λόγια, ξεκινά ένα δύσκολο παιχνίδι αναπλήρωσης αποθεμάτων, το καλοκαίρι, από πολύ αδύνατη θέση.
Στο σημείο αυτό, ενδιαφέρον παρουσιάζουν δύο γραφήματα που δημοσίευσε το Bloomberg.
Το πρώτο δείχνει πώς η τιμή του Ρωσικού πετρελαίου, αφού σταθεροποιήθηκε για σχεδόν 2 χρόνια με έκπτωση περίπου 15 δολαρίων κάτω από το Brent, στις αρχές του 2026 έγινε ακόμη πιο φθηνό. Η τιμή του βούτηξε ξαφνικά σε discount που αγγίζει τα 33-34 δολάρια σε σύγκριση πάντα με το Brent.
Το μήνυμα είναι διπλό:
Η ρωσική ενέργεια παραμένει εξαιρετικά φθηνή για όποιον θελήσει να την αγοράσει, αλλά η αγορά της Μέσης Ανατολής αναδιατάσσει τις προτεραιότητες.
Κάποιοι αγοραστές στρέφονται αλλού, αφήνοντας τη Μόσχα να προσφέρει ολοένα βαθύτερες εκπτώσεις για να διατηρήσει τη ζήτηση.
Το δεύτερο γράφημα δείχνει τις μηνιαίες εξαγωγές καυσίμων από τη Μέση Ανατολή (βενζίνη, ντίζελ, jet fuel, mazout) για τη χρονική περίοδο Μαρτίου 2025 – Φεβρουαρίου 2026.
Αναδεικνύει με εντυπωσιακό τρόπο το πραγματικό βάρος και τη σημασία της περιοχής στη διεθνή αγορά ενέργειας.
Περίπου 4 εκατ. βαρέλια καυσίμων ημερησίως, διοχετεύονται κάθε μήνα σε Ασία, Αφρική και Ευρώπη.
Αν αυτή η ροή διακοπεί ή έστω περικοπεί σημαντικά, δεν είναι μόνο οι τιμές που αλλάζουν.
Αλλάζουν οι εφοδιαστικές αλυσίδες, αλλάζει η πτητική ικανότητα αεροδρομίων, αλλάζει ο πληθωρισμός σε χώρες που δεν σχετίζονται καθόλου με τον πόλεμο.
Eδώ υπάρχει μια ενδιαφέρουσα και σημαντική λεπτομέρεια. Οι ΗΠΑ είναι η μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγός χώρα στον κόσμο, αλλά το αμερικανικό αργό είναι κατάλληλο κυρίως για βενζίνη, όχι για ντίζελ, κηροζίνη και βαρύτερα καύσιμα οπότε η χώρα εξαρτάται από εισαγωγές για αυτά τα προϊόντα.
Και τώρα φτάνουμε στο ζουμί της υπόθεσης.
Τα υψηλότερα ενεργειακά κόστη μεταφράζονται σε υψηλότερο πληθωρισμό, ειδικά για οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή, αφήνοντας τις κεντρικές τράπεζες να επανεξετάζουν εσπευσμένα την πορεία των επιτοκίων τους.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα που ήδη ισορροπούσε μεταξύ υψηλού πληθωρισμού και αδύναμης ανάπτυξης, βρίσκεται τώρα σε ένα αδιέξοδο χωρίς πολλές επιλογές.
Η Αμερικανική Κεντρική Τράπεζα, πιέζεται αφόρητα από τον PotUS να μειώσει δραματικά τα επιτόκια του δολαρίου αλλά ήδη στα βενζινάδικα της Αμερικής, το γαλόνι της αμόλυβδης πωλείται πάνω από 3,1 δολάρια, παρά τις προεκλογικές υποσχέσεις Τραμπ για τιμή 2 δολάρια το γαλόνι. Ο πληθωρισμός και η ακρίβεια θολώνουν το λαμπερό αφήγημα Τραμπ για την «καλύτερη οικονομία του πλανήτη».
Πολλοί πιστεύουν ότι σύντομα οι κυβερνήσεις θα υποχρεωθούν να ρίξουν στην αγορά τα στρατηγικά τους αποθέματα για να κρατήσουν χαμηλά τις τιμές της Ενέργειας.
Τα στρατηγικά αποθέματα μπορούν να προσφέρουν μόνο προσωρινή ανακούφιση, ενώ οποιαδήποτε αύξηση παραγωγής από τη βιομηχανία shale των ΗΠΑ θα χρειαστεί 6-12 μήνες για να φτάσει στην αγορά.
Στο μεταξύ, οι οικονομίες θα τσουρουφλίζονται από την ακρίβεια και την ενεργειακή φτώχεια…
©ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ
The post To Αμερικανικό σχέδιο «περικύκλωσης» του Κινέζου γίγαντα ανταγωνιστή και οι συνέπειες appeared first on ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ money-tourism.gr.
Διαβάστε περισσότερα