Συνολική στρατηγική για την ανασυγκρότηση της προοδευτικής παράταξης στην Ελλάδα, επιχειρεί να χαράξει το πολιτικό Μανιφέστο για τη «Συμπαράταξη της Σοσιαλδημοκρατίας, της Ριζοσπαστικής Αριστεράς και της Πολιτικής Οικολογίας» που φέρει την σφραγίδα του Αλέξη Τσίπρα. Αν και δεν συνιστά επίσημη ιδρυτική διακήρυξη κόμματος, λειτουργεί ως ιδεολογικό υπόστρωμα πάνω στο οποίο θα οικοδομηθεί μια νέα πολιτική πρόταση.
Ράνια Τραγόμαλλου
Χαρτογραφεί το χώρο που φιλοδοξεί να καλύψει και γίνεται η βάση για ένα ευρύ προσκλητήριο συστράτευσης προς τους προοδευτικούς πολίτες.
Σύνθεση και όχι άθροισμα
Το βασικό του στίγμα είναι ξεκάθαρο: ο υπό διαμόρφωση φορέας τοποθετείται «στα αριστερά του Κέντρου», επιχειρώντας να συγκροτήσει μια σύνθεση των τριών ιστορικών ρευμάτων. Η σύγκλιση αυτή δεν αποτελεί απλή αριθμητική πρόσθεση πολιτικών δυνάμεων, αλλά «πράξη πολλαπλασιασμού».
Σε αυτή τη συγκυρία ο Αλέξης Τσίπρας προτείνει μια νέα ενότητα με στρατηγικό βάθος. Άλλωστε η αναφορά στον Jean-Jacques Rousseau και στον Bernie Sanders, παραπέμπει σε μια δημοκρατική παράδοση που συνδέει την ελευθερία με την κοινωνική ισότητα, αναδεικνύοντας την ανάγκη για ριζοσπαστικές αλλά εφαρμόσιμες πολιτικές.
Η «Κυβερνώσα Αριστερά»
Στον πυρήνα του μανιφέστου βρίσκεται η έννοια της «Κυβερνώσας Αριστεράς της Νέας Εποχής», που απαντά στο αίτημα για πολιτική αποτελεσματικότητα, χωρίς να εγκαταλείπει τις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης.
Η προτεραιότητα στον κόσμο της εργασίας, η μείωση των ανισοτήτων, η ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και η αναδιανομή του πλούτου συνιστούν τον βασικό άξονα.
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται:
καθιέρωση 35ωρου χωρίς μείωση αποδοχών,
πλήρης επαναφορά συλλογικών συμβάσεων,
ισχυροί έλεγχοι στην αγορά εργασίας,
προστασία εργαζομένων σε ψηφιακές πλατφόρμες,
καθολική κοινωνική ασφάλιση και αξιοπρεπείς μισθοί.
Παράλληλα, η υπεράσπιση των δημόσιων αγαθών – ενέργεια, νερό, περιβάλλον- εντάσσει την οικολογική διάσταση όχι ως συμπλήρωμα, αλλά ως δομικό στοιχείο της πολιτικής πρότασης. Ταυτόχρονα η αναδιανομή εισοδημάτων, η κοινωνική δικαιοσύνη και η εξάλειψη διακρίσεων (έμφυλων, φυλετικών και κοινωνικών) αναδεικνύονται σε θεμελιώδεις αρχές. Το κράτος καλείται να εγγυάται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ισότητα ευκαιριών.
Προτεραιότητες και ο «νέος πατριωτισμός»
Η έννοια του «συνεργατικού κράτους» αντικαθιστά το συγκεντρωτικό μοντέλο, δίνοντας έμφαση στην αποκέντρωση και την ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ποιότητα της δημοκρατίας.
Το κείμενο υποστηρίζει ότι χωρίς κοινωνικό κράτος, λογοδοσία και ενεργή συμμετοχή των πολιτών, η δημοκρατία καθίσταται κενό γράμμα.
Στο πλαίσιο αυτό προτείνονται:
ενίσχυση συμμετοχικών θεσμών,
ουσιαστική διάκριση εξουσιών,
ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης,
διαφάνεια στη δημόσια διοίκηση,
ενίσχυση ανεξάρτητων αρχών.
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του κειμένου είναι η εισαγωγή της έννοιας ενός «νέου πατριωτισμού». Με αυτή την αντίληψη οι πολίτες γίνονται από παθητικοί παρατηρητές, ενεργοί συμμέτοχοι της πολιτικής ζωής, συνδέοντας την αγάπη για τον τόπο με την κοινωνική αλληλεγγύη, την ισότητα και την ευρωπαϊκή προοπτική.
Πολιτική στόχευση και προοπτική
Το «μανιφέστο» απευθύνεται κυρίως στα μεσαία και λαϊκά στρώματα που, σύμφωνα με την ανάλυση του κειμένου, έχουν πληγεί από την «επταετία Μητσοτάκη» και τη διεύρυνση των ανισοτήτων.
Παράλληλα, επιχειρεί να ενεργοποιήσει ένα ακροατήριο πολιτών που εμφανίζεται απογοητευμένο και αποστασιοποιημένο από την πολιτική.
Η παρέμβαση δεν λύνει τα οργανωτικά και πολιτικά ζητήματα ενός νέου φορέα. Δεν περιγράφει πως θα στηθεί και θα οργανωθεί το νέο πολιτικό κόμμα. Όμως δείχνει καθαρά προς τα πού θέλει να πάει: να ενώσει δυνάμεις που βρίσκονται στα αριστερά του Κέντρου, ώστε να δημιουργηθεί μια σύγχρονη Αριστερά που να μπορεί και να κυβερνήσει.
Το ερώτημα πάντως που παραμένει ανοιχτό δεν αφορά στο «τι» πρεσβεύει το νέο εγχείρημα- αυτό αποτυπώνεται και θα καθοριστεί το επόμενο διάστημα με σαφήνεια- αλλά το «πώς» και με ποιους όρους μπορεί να αποκτήσει κοινωνική γείωση και πολιτική δυναμική. Εκεί θα κριθεί και η πραγματική του προοπτική.