Η 9η Μαΐου, ημερομηνία-ορόσημο για την Ευρώπη αλλά και τη Ρωσία, αναδεικνύεται φέτος σε έντονο σύμβολο δύο αντικρουόμενων ιστορικών αφηγήσεων, με τη μία να παραπέμπει στη γέννηση του ευρωπαϊκού σχεδίου ειρήνης και την άλλη στη νίκη επί της ναζιστικής Γερμανίας, την ώρα που ο πόλεμος στην Ουκρανία επαναφέρει τη γεωπολιτική αντιπαράθεση στο επίκεντρο της ηπείρου
Στην ίδια ήπειρο, την ίδια ημέρα, δύο διαφορετικοί κόσμοι (ή τελικά όχι και τόσο) στέκονται μπροστά στην ιστορία. Στις Βρυξέλλες, η 9η Μαΐου γιορτάζεται ως η μέρα που η Ευρώπη αποφάσισε να χτίσει την ειρήνη πάνω στα ερείπια δύο παγκοσμίων πολέμων. Στη Μόσχα, η ίδια ημερομηνία είναι συνδεδεμένη με τη νίκη της Σοβιετικής Ένωσης επί της ναζιστικής Γερμανίας. Και σήμερα, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να έχει επαναφέρει τη γεωπολιτική σύγκρουση στην καρδιά της ηπείρου, η 9η Μαΐου μοιάζει περισσότερο από ποτέ με σύγκρουση δύο οραμάτων για την Ευρώπη.
Η Ευρώπη που γεννήθηκε από τον φόβο ενός νέου πολέμου
Στις 9 Μαΐου 1950, ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ρομπέρ Σουμάν παρουσιάζει μια πρόταση που αρχικά μοιάζει τεχνική και περιορισμένη: η παραγωγή άνθρακα και χάλυβα της Γαλλίας και της Δυτικής Γερμανίας να περάσει υπό κοινή εποπτεία.
Στην πραγματικότητα, όμως, πρόκειται για κάτι πολύ μεγαλύτερο. Η Ευρώπη επιχειρεί να λύσει το πιο βαθύ της πρόβλημα: πώς θα αποτρέψει έναν ακόμη πόλεμο ανάμεσα στις δύο χώρες που αιματοκύλισαν την ήπειρο επί δεκαετίες.
Η λογική είναι σχεδόν επαναστατική για την εποχή. Αν οι οικονομίες γίνουν αλληλοεξαρτώμενες, ο πόλεμος θα καταστεί πρακτικά αδύνατος. Από εκείνη την ομιλία γεννιέται σταδιακά η Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Ρωσία της νίκης και της ισχύος
Την ίδια ημέρα, εκατοντάδες χιλιόμετρα ανατολικότερα, η Μόσχα αφηγείται μια τελείως διαφορετική ιστορία.
Η Ημέρα της Νίκης είναι ίσως η σημαντικότερη πολιτική και ιστορική επέτειος της σύγχρονης Ρωσίας. Η νίκη της Σοβιετικής Ένωσης απέναντι στη ναζιστική Γερμανία στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο αποτελεί τον πυρήνα της ρωσικής εθνικής ταυτότητας.
Για δεκαετίες, η ημέρα αυτή ήταν σύμβολο θυσίας και υπερηφάνειας.
Υπό τον Βλαντίμιρ Πούτιν όμως, αποκτά και έναν δεύτερο ρόλο: μετατρέπεται σε εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος.
Οι παρελάσεις στην Κόκκινη Πλατεία δεν είναι απλώς επετειακές τελετές. Είναι επιδείξεις στρατιωτικής δύναμης, λειτουργούν ως μήνυμα τόσο προς το εσωτερικό της Ρωσίας όσο και προς τη Δύση.
Η ημερομηνία που χωρίζει πλέον την Ευρώπη στα δύο
Για χρόνια, αυτές οι δύο διαφορετικές αφηγήσεις συνυπήρχαν.
Σήμερα όμως, μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, συγκρούονται ανοιχτά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιστρέφει σε μια γλώσσα που πίστευε ότι είχε αφήσει πίσω της: εξοπλισμοί, αμυντική αυτονομία, στρατιωτική αποτροπή, γεωπολιτική ισχύς.
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία χρησιμοποιεί ολοένα περισσότερο τη μνήμη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου για να νομιμοποιήσει τη σημερινή της στρατηγική, παρουσιάζοντας τη σύγκρουση με τη Δύση ως συνέχεια μιας ιστορικής μάχης απέναντι σε υπαρξιακές απειλές.
Η ειρωνεία είναι προφανής. Η ημερομηνία που συμβολίζει για την Ευρώπη το τέλος του πολέμου, χρησιμοποιείται σήμερα για να εξηγήσει έναν νέο πόλεμο μέσα στην ίδια την ήπειρο.
Η πιο φορτισμένη 9η Μαΐου εδώ και δεκαετίες
Φέτος, η αντίθεση μοιάζει ακόμη πιο έντονη. H παρέλαση πραγματοποιείται υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας, με φόντο επιθέσεις drones, στρατιωτικές απώλειες και έναν πόλεμο που έχει αλλάξει τη θέση της Ρωσίας στον κόσμο. Και μέσα σε αυτό το σκηνικό μια Ευρώπη που συνειδητοποιεί ότι η ιστορία δεν τελείωσε ποτέ πραγματικά.
Η 9η Μαΐου δεν είναι απλώς μια επέτειος. Είναι ένας καθρέφτης της ηπείρου.
Πηγή: naftemporiki.gr
Διαβάστε περισσότερα