05/07/2026 10:26 μμ.
Όσο επιμένουμε να αναδεικνύουμε τους κανονισμούς ασφάλειας στους χώρους δουλειάς ως τη μόνη και ικανή συνθήκη που θα μας σώσει από τα «ατυχήματα» και από τα κάθε λογής σακατέματα που μας σημαδεύουν κατά τη διάρκεια του μισθωτού εξαναγκασμού, τόσο θα συσκοτίζονται οι πραγματικοί λόγοι που τα εργατικά ατυχήματα συμβαίνουν και πληθαίνουν: οι ρυθμοί ανάπτυξης και κερδοφορίας, η εντατικοποίηση, το ξεθέωμά μας με δηλωμένες και αδήλωτες υπερωρίες και Σαββατοκύριακα (προκειμένου να μπαίνει κάτι παραπάνω στον μισθό στο τέλος του μήνα), η κυρίαρχη κουλτούρα της αναλωσιμότητας…
Δεν πρόκειται για κάποια αντίφαση. Και δεν χρειαζόμαστε στατιστικές. Γνωρίζουμε εξάλλου όλα όσα έχουμε δουλέψει -ιδίως σε δουλειές που έχουν αυξημένο κίνδυνο- πως πέραν των «ατυχημάτων» που αναγκαστικά δηλώνονται γιατί απαιτούν π.χ. άμεση ιατρική φροντίδα ή νοσηλεία, υπάρχουν χιλιάδες άλλα «μικρά συμβάντα» που δεν δηλώνονται, ύστερα από πιέσεις, «παραινέσεις» των αφεντικών και εκβιαστικές «συμφωνίες» με τα εργαζόμενα.
Εδώ και χρόνια τα εργατικά ατυχήματα (και ειδικά τα θανατηφόρα και τα σοβαρά) πολλαπλασιάζονται (201 νεκροί το 2025, περισσότεροι από 70 ως σήμερα μέσα στο 2026). Κι όμως… εδώ και χρόνια, οι εργοδότες τείνουν ολοένα και περισσότερο να είναι νομότυποι, να «τηρούν» τα μέτρα ασφάλειας, να παρέχουν Μέσα Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ – συνήθως ένα κράνος, ένα ανακλαστικό γιλέκο και παπούτσια εργασίας), να κάνουν σεμινάρια «ασφαλούς εργασίας», να προσλαμβάνουν τεχνικούς ασφαλείας όπως ορίζει ο νόμος… Όχι, ούτε εδώ πρόκειται για αντίφαση: η ασφάλεια στους χώρους δουλειάς έχει αναχθεί σε «τεχνικό» ζήτημα, σε μια τυπολογία ασφάλειας που περιορίζεται στα παραπάνω, σε «ελέγχους και συστάσεις» από τεχνικούς (που δεν είναι παρά έμμισθοι υπάλληλοι των εργοδοτών με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την κατά τα άλλα επιστημονική και αντικειμενική κρίση τους). Όλες αυτές εξάλλου οι «πρόνοιες» των αφεντικών μπορεί να είναι και «ευεργετικές» για τα ίδια, να αξιοποιηθούν προς απαλλαγή τους από τις όποιες ευθύνες στις περιπτώσεις εκείνες που τα εργατικά «ατυχήματα» γίνουν πεδίο δικαστικής διαμάχης (είτε για την αποζημίωση του εργαζόμενου, είτε για ποινικές ευθύνες εργοδοτών και υπευθύνων).
Τα εργατικά ατυχήματα δεν είναι απλά αποτέλεσμα ελλιπών μέτρων προστασίας από την πλευρά των αφεντικών. Είναι δομικό στοιχείο της ανάπτυξης της εθνικής οικονομίας: όσο οι αριθμοί αυξάνονται, όσο μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους υπάρχουν για τα αφεντικά, τόσο αυξάνεται γεωμετρικά ο κίνδυνος για τις εργαζόμενες/ους. Και όσο μεγαλύτερη υποχώρηση υπάρχει στη συλλογικότητα και την αλληλεγγύη των εργαζόμενων τόσο πιο ακριβά θα αγοράζουμε το ρίσκο του μισθού και της επιβίωσης. Η απουσία συλλογικών απαντήσεων μέσα και έξω από τους χώρους δουλειάς μετατρέπει τα εργατικά ατυχήματα σε «στατιστικό φαινόμενο»…και από εκεί και πέρα μπορούν να νοηματοδοτηθούν ως απλό ζήτημα «ασφάλειας» και όχι άμεση συνέπεια των ίδιων των εκμεταλλευτικών σχέσεων. Αυτή η απουσία συλλογικότητας, θέτει τον καθένα και καθεμία από εμάς μόνους απέναντι στον εργασιακό εκβιασμό: το καθένα «μπαίνει» μόνο του στην αρένα του 8ωρου, στις διαπραγματεύσεις για τον μισθό και τις συνθήκες εργασίας, άρα και μόνο του «αναλαμβάνει» το όποιο ρίσκο. Και εξωραΐζει τον κίνδυνο, τη μιζέρια, την κούραση, νομίζοντας πως με κάποιο μαγικό τρόπο η τύχη ή η «ικανότητά» του θα το κάνει να επιβιώσει και να έχει μια καλύτερη μοίρα.
Όσο επιμένουμε να αναδεικνύουμε τους κανονισμούς ασφάλειας στους χώρους δουλειάς ως τη μόνη και ικανή συνθήκη που θα μας σώσει από τα «ατυχήματα» και από τα κάθε λογής σακατέματα που μας σημαδεύουν κατά τη διάρκεια του μισθωτού εξαναγκασμού, τόσο θα συσκοτίζονται οι πραγματικοί λόγοι που τα εργατικά ατυχήματα συμβαίνουν και πληθαίνουν: οι ρυθμοί ανάπτυξης και κερδοφορίας, η εντατικοποίηση, το ξεθέωμά μας με δηλωμένες και αδήλωτες υπερωρίες και Σαββατοκύριακα (προκειμένου να μπαίνει κάτι παραπάνω στον μισθό στο τέλος του μήνα), η κυρίαρχη κουλτούρα της αναλωσιμότητας…
Κατά τον ίδιο τρόπο εξίσου περιοριστικό είναι να μιλάμε για την «καταπολέμηση της μαύρης εργασίας» ή για το αν δηλώνουν ή δεν δηλώνουν τα αφεντικά την επιπλέον εργασία. Γιατί και πάλι (αυτό αποδεικνύει το βασίλειο της στατιστικής), τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια «εναρμόνιση» των αφεντικών με το «γράμμα του νόμου». Και αυτό συμβαίνει όχι γιατί άγγιξε τα αφεντικά κάποιο μαγικό ραβδάκι εντιμότητας, αλλά γιατί η εργασία μας έχει φτηνύνει τόσο που σε περιπτώσεις κρίνεται ασύμφορο να μην δηλωθεί. Εξάλλου ο τελευταίος νόμος που ψηφίστηκε πάτησε πάνω σε αυτόν τον κυνικό ρεαλισμό: μετέτρεψε σε νόμιμες και «λευκές», εργασιακές πρακτικές που για χρόνια παρέμεναν παράνομες και «μαύρες». Έτσι, τα αφεντικά πλέον μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους π.χ. απλά χωρίς να πληρώνουν πρόσθετες εισφορές για υπερωρίες και εργασία τα σαββατοκύριακα.
Δεν χρειάζεται να πάμε μακριά για να δούμε τι σημαίνει «εναρμόνιση» των αφεντικών με τη νομιμότητα: λίγα χρόνια πίσω, οι δουλέμποροι αγρότες της Μανωλάδας βασάνιζαν, ξυλοκοπούσαν και πυροβολούσαν τους μετανάστες εργάτες γης που ζητούσαν δεδουλευμένα και ένσημα. Σήμερα, οι «πρώην» δουλέμποροι είναι εν πολλοίς σύννομοι, πληρώνοντας έναν μισθό και εργόσημο ξεφτίλας σε πολλούς από τους εργάτες. Πριν λίγο καιρό, ωστόσο, «αποκαλύφθηκαν» οι άθλιες συνθήκες διαβίωσης των εργατών γης σε παραπήγματα, με αφορμή τα κρούσματα φυματίωσης που εμφάνισαν κάποιοι από αυτούς.
Και δεν είναι μόνο τα ατυχήματα. Είναι και αυτά που ονομάζονται με ιατρικό κυνισμό «επαγγελματικές νόσοι», τα κουσούρια δηλαδή που αφήνει η πολύπλευρη καταπόνηση της εργασίας.
Αν θέλουμε να μπλοκάρουμε το να τραυματιζόμαστε, να νοσούμε, να πεθαίνουμε για τα αφεντικά, αν θέλουμε να σταματήσουμε να πενθούμε για όσα λείπουν από ανάμεσά μας, πρέπει να αντιμετωπίσουμε τη μισθωτή εργασία ως αυτό που πραγματικά είναι: ένας εκβιασμός που επιτίθεται στα σώματά μας και τις ζωές μας, στην καθημερινότητά μας. Και για να το κάνουμε αυτό χρειαζόμαστε κοινότητες στους χώρους δουλειάς, αντιστάσεις, λούφα, σαμποτάζ, απεργίες. Χρειάζεται να δουλεύουμε με τον τρόπο που εκνευρίζει κάθε αφεντικό: με το πάσο μας.
Για να φροντίσουμε και να αγαπήσουμε τους εαυτούς μας πρέπει να ξαναμισήσουμε τα αφεντικά.
Ούτε 13ωρο ούτε 8ωρο: κάθε λεπτό στη δουλειά είναι ανθυγιεινό.
ΥΓ. Έναν περίπου χρόνο πριν, στις 28/6/2025 ο συμβασιούχος οικοδόμος στον δήμο Ιλίου Νίκος Γραμματικόπουλος πέθανε την ώρα της δουλειάς -εν μέσω καύσωνα. Ήταν οι μέρες της μεγάλης ξεφτίλας που ονομάζεται «Λευκή Νύχτα» και όλα στον δήμο έπρεπε να είναι στην εντέλεια, για να μην στενοχωρηθεί η τόσο αγαπητή τάξη των εμπόρων της πόλης (αυτών δηλαδή που έχουν για τσιφλίκι τους τους πεζόδρομους και τις πλατείες της περιοχής.)
Όλοι έτρεξαν να πουν γι’ αυτόν τον θάνατο (όπως και για τόσους άλλους στους χώρους εργασίας) πως οφειλόταν σε παθολογικά αίτια. Στο δημοτικό συμβούλιο που ακολούθησε ένα μήνα μετά η χορωδία δημοτικών συμβούλων, «μαχητικών» συνδικαλιστών, τεχνικών ασφαλείας και ιατρών εργασίας, έψαλαν ο καθένας από την πλευρά του -ακόμα και όταν έδειχναν πως διαφωνούν- τον γνωστό σκοπό: δεν ήταν «ακριβώς» εργατικό ατύχημα, αλλά ένα «κάπως» τυχαίο περιστατικό και βεβαίως μοιράστηκαν κοινή λύπη και «θυμό» που αναγκάζεται κάποιος άνθρωπος σε μεγάλη ηλικία να δουλεύει μαζεύοντας ένσημα συνταξιοδότησης. Η «μάχη» των αριστερών και των συνδικαλιστών δόθηκε για το αν ο δήμος παρέχει Μέσα Ατομικής Προστασίας (ΜΑΠ) στους εργαζόμενους και πόσο συνεπής είναι στην τυπολογία της ασφάλειας στους χώρους εργασίας.
Στις μέρες μας, η υπόθεση του Νίκου Γραμματικόπουλου έχει ξεχαστεί από τους ίδιους ακριβώς μηχανισμούς που όλο «ευαισθησία» αγανακτούσαν για το «ατύχημα» στην Βιολάντα με τις 5 νεκρές εργάτριες (μια επιχείρηση που ως τότε περιγραφόταν ως «κόσμημα για την ελληνική βιομηχανία» και «εργασιακός παράδεισος»). Γνωρίζουμε καλά πως καμία ευαίσθητη ΜΚΟ, νομική επιτροπή, επιθεώρηση εργασίας ή κομματικό επιτελείο αριστερών διαπιστευτηρίων δεν θα μπορέσει ποτέ να αποκρύψει το γεγονός ότι αυτό που πρέπει πάση θυσία να διασφαλιστεί είναι η απρόσκοπτη συνέχεια της εκμετάλλευσης και της καταπίεσης. Η αγία οικονομία να είναι καλά… οι ζωές των εργαζόμενων μετρήθηκαν και ήρθαν δεύτερες…
Θερσίτης, χώρος ραδιουργίας & ανατροπής
νέστορος & ευαγγελιστρίας, ίλιον
www.thersitis.espivblogs.net
thersitis@espiv.net
Για να κατεβάσετε το κείμενο σε αρχείο μορφής .Pdf πατήστε εδώ.
Το κείμενο μοιράστηκε στη μικροφωνική-συγκέντρωση ενάντια στην κοινοτοπία που λέγεται “εργατικά ατυχήματα” την οποία διοργάνωσε ο Θερσίτης την Παρασκευή 26/6 στην κεντρική πλατεία Ιλίου.
media:
ergatika-atyximata-thersitis-6-2026-page-1-2-725×1024.jpg
ergatika-atyximata-thersitis-6-2026-page-2-724×1024.jpg