Η προοπτική επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, η συμμετοχή της στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, το Κυπριακό και οι εξελίξεις σε Λιβύη και Μέση Ανατολή βρέθηκαν στο επίκεντρο της άτυπης ενημέρωσης που πραγματοποίησαν ανώτατες διπλωματικές πηγές.
Η Αθήνα εμφανίζεται καθησυχαστική απέναντι στα σενάρια που αναπτύσσονται το τελευταίο διάστημα, επιμένοντας ότι δεν υπάρχουν αποφάσεις που να μεταβάλλουν τα σημερινά δεδομένα, ενώ διαμηνύει ότι παρακολουθεί στενά όλες τις εξελίξεις και προετοιμάζεται για κάθε ενδεχόμενο.
Σύμφωνα με τις διπλωματικές πηγές, δεν υπάρχει σήμερα καμία απόφαση για την προμήθεια F-35 στην Τουρκία, ούτε έχουν κινηθεί οι προβλεπόμενες διαδικασίες από την αμερικανική διοίκηση και το Κογκρέσο. Όπως επισημαίνουν, η μοναδική δημόσια τοποθέτηση του Αμερικανού Προέδρου ήταν ότι το θέμα βρίσκεται ακόμη υπό εξέταση, γεγονός που απέχει σημαντικά από το να θεωρηθεί ειλημμένη απόφαση.
Οι ίδιες πηγές υπογραμμίζουν ότι για να προχωρήσει οποιαδήποτε εξέλιξη απαιτείται να πιστοποιηθεί επισήμως προς το Κογκρέσο ότι η Τουρκία δεν διαθέτει πλέον το ρωσικό σύστημα S-400 και ότι δεν υφίσταται καμία μελλοντική συνεργασία που θα δημιουργούσε ασυμβίβαστο με το πρόγραμμα των F-35. Πρόκειται, όπως τονίζουν, για μία σύνθετη διαδικασία, η οποία δεν έχει ακόμη ξεκινήσει.
Στην Αθήνα θεωρούν ότι η δημόσια συζήτηση που έχει αναπτυχθεί το τελευταίο διάστημα κινείται πολύ πιο γρήγορα από τα πραγματικά δεδομένα. Υπενθυμίζουν ότι η Τουρκία παραμένει εκτός του προγράμματος από το 2019, ενώ ακόμη και στο υποθετικό σενάριο επανένταξής της θα απαιτηθούν χρονοβόρες πολιτικές και θεσμικές διαδικασίες, πριν υπάρξει οποιοδήποτε πρακτικό αποτέλεσμα.
Αντίθετα, επισημαίνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται ήδη σε διαφορετική φάση, καθώς η εκπαίδευση των Ελλήνων χειριστών στα F-35 αρχίζει το επόμενο διάστημα, ενώ οι πρώτες παραδόσεις των αεροσκαφών αναμένονται μέσα στα επόμενα χρόνια.
«Δεν μπορεί να αγνοείται η πραγματική εικόνα των τελευταίων ετών», σημειώνουν χαρακτηριστικά, υπενθυμίζοντας ότι η Πολεμική Αεροπορία διαθέτει ήδη περισσότερα από 50 αναβαθμισμένα F-16 Viper και προχωρά κανονικά στον σχεδιασμό για την ένταξη των F-35, την ώρα που η Τουρκία εξακολουθεί να βρίσκεται εκτός του σχετικού προγράμματος.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι ανώτατες διπλωματικές πηγές απορρίπτουν τις εκτιμήσεις περί διπλωματικής αποτυχίας της Αθήνας, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή εικόνα αποτελεί προϊόν της σταθερής στρατηγικής που ακολουθήθηκε τα τελευταία χρόνια στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.
Όπως αναφέρουν, οι σχέσεις Ελλάδας-ΗΠΑ έχουν αποκτήσει πλέον έντονα θεσμικό χαρακτήρα και δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από τις επιλογές ή το ύφος της εκάστοτε αμερικανικής κυβέρνησης, ενώ η επικοινωνία μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει συνεχής σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο.
Όροι για μη χρήση όπλων κατά συμμάχων
Σύμφωνα με τις ίδιες διπλωματικές πηγές, η Αθήνα θεωρεί αυτονόητο ότι κάθε αμυντικός εξοπλισμός που παραχωρείται από σύμμαχο χώρα δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί επιθετικά εναντίον άλλης συμμαχικής χώρας. Σημειώνουν ότι η ελληνική πλευρά δεν μπορεί να επιβάλει σε τρίτες χώρες την εξοπλιστική τους πολιτική, μπορεί όμως να θέτει τις θέσεις και τις ευαισθησίες της, ιδίως όταν υπάρχει απειλή πολέμου.
Η διάκριση αυτή, κατά τις ίδιες πηγές, είναι κρίσιμη: άλλο η δυνατότητα παρέμβασης σε συλλογικά σχήματα όπου η Ελλάδα έχει λόγο και άλλο η επιβολή πολιτικής σε τρίτη χώρα. Για τον λόγο αυτό, η Αθήνα απορρίπτει ως μη σοβαρή την άποψη περί «βέτο στα F-35», καθώς η υπόθεση αφορά αμερικανική απόφαση και κοινοβουλευτική διαδικασία στις ΗΠΑ.
«Γαλάζια Πατρίδα»: Αναμονή, αλλά και προληπτικές κινήσεις
Για το ζήτημα της «Γαλάζιας Πατρίδας», η Αθήνα κρατά στάση αναμονής έως ότου υπάρξει συγκεκριμένο τουρκικό νομοσχέδιο. Διπλωματικές πηγές χαρακτηρίζουν το δόγμα «ιδεολόγημα» χωρίς νομική βάση, το οποίο, όπως σημειώνουν, έχει προκαλέσει ζημιά όχι μόνο στις ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά και στην ίδια την Τουρκία.
Παράλληλα, ξεκαθαρίζουν ότι η Ελλάδα δεν μένει αδρανής. Έχουν ήδη ενεργοποιηθεί προληπτικά διπλωματικά και νομικά εργαλεία, ενώ υπάρχει, όπως σημειώνεται, πλήρες οπλοστάσιο που περιλαμβάνει συμπεράσματα Ευρωπαϊκών Συμβουλίων, αποφάσεις και ψηφίσματα διεθνών οργανισμών.
Οριοθέτηση μόνο για μία διαφορά
Στο πεδίο της οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Τουρκία, οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι δεν υπάρχει άμεση προοπτική επανέναρξης ουσιαστικής συζήτησης. Ο λόγος είναι η πάγια διαφωνία για το εύρος της ατζέντας.
Η ελληνική θέση παραμένει ότι η μόνη διαφορά είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ. Όσο η Τουρκία επιμένει να ανοίγει περισσότερα ζητήματα, ουσιαστική διαπραγμάτευση δεν μπορεί να ξεκινήσει.
ΝΑΤΟ: Το άρθρο 5 παραμένει σε πλήρη ισχύ
Για τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι κινήθηκε σε αναμενόμενο, ίσως και καλύτερο του αναμενομένου, πλαίσιο. Δεν υπήρξαν εντάσεις μεταξύ των συμμάχων και επιβεβαιώθηκε η σημασία της Ελλάδας ως συνεπούς και αξιόπιστου μέλους της Συμμαχίας.
Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι, παρά τη μερική ρήξη στις διατλαντικές σχέσεις, δεν τίθεται θέμα αμφισβήτησης του άρθρου 5. Αντιθέτως, η συλλογική άμυνα εξακολουθεί να αποτελεί τη βάση ύπαρξης του ΝΑΤΟ.
Για τα περί νατοϊκών στρατηγείων στην Τουρκία, διπλωματικές πηγές διευκρινίζουν ότι δεν υπήρξε καμία απόφαση, καμία συζήτηση και κανένα σχετικό θέμα στην ατζέντα της Συνόδου. Αυτό που υφίσταται, όπως εξηγούν, είναι μια γενικότερη σκέψη περί αξιοποίησης εθνικών στρατηγείων, σε περιόδους κρίσης, για υποστήριξη επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ.
Κυπριακό: Αναμονή για πενταμερή, χωρίς άμεσο χρονοδιάγραμμα
Στο Κυπριακό, η Αθήνα παρακολουθεί την προσπάθεια του ΟΗΕ για επανεκκίνηση της διαδικασίας. Διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι ο Γενικός Γραμματέας και η προσωπική του απεσταλμένη συνεχίζουν τις επαφές, ωστόσο δεν υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα για πενταμερή διάσκεψη.
Η ελληνική θέση παραμένει σταθερή: λύση στο πλαίσιο των αποφάσεων του ΟΗΕ και του συμφωνημένου πλαισίου. Ωστόσο, όπως σημειώνουν οι ίδιες πηγές, δεν υπάρχουν ακόμη ενδείξεις ότι η τουρκική πλευρά θα υπαναχωρήσει από τις κρίσιμες θέσεις της.
Λιβύη: Τρίτος γύρος για θαλάσσιες ζώνες
Στο μέτωπο της Λιβύης, οι επαφές χαρακτηρίζονται παραγωγικές. Το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται να καθοριστεί η επίσκεψη λιβυκής τεχνικής επιτροπής στην Αθήνα για τον τρίτο γύρο συζητήσεων σχετικά με την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Παράλληλα, η Ελλάδα παρακολουθεί στενά και το εσωτερικό πολιτικό ζήτημα της Λιβύης, με στόχο την προώθηση λύσης που θα οδηγήσει σε κυβέρνηση και εκλογές. Για το θέμα αυτό υπάρχει, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, τακτική επικοινωνία και με την αμερικανική πλευρά.
Μέση Ανατολή και Ουκρανία
Για το Ιράν, οι ίδιες πηγές περιγράφουν την κατάσταση ως εξαιρετικά εύθραυστη, με ιδιαίτερη ανησυχία για την ασφάλεια της διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ. Η Αθήνα βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με χώρες του Κόλπου, τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, επιδιώκοντας πλήρη εικόνα των εξελίξεων.
Στο Ουκρανικό, καταγράφεται κλιμάκωση των ρωσικών επιθέσεων, ακόμη και κατά πολιτικών στόχων. Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι, μόλις αποσαφηνιστεί το τοπίο στη Μέση Ανατολή, το ζήτημα ενός σχεδίου ειρήνευσης θα τεθεί εκ νέου ως άμεση προτεραιότητα.
Ισραήλ και αραβικός κόσμος
Η Αθήνα απορρίπτει την εκτίμηση ότι η στενή σχέση με το Ισραήλ λειτουργεί ως «βαρίδι». Διπλωματικές πηγές υποστηρίζουν ότι η σχέση αυτή προσφέρει σημαντικά γεωπολιτικά και διπλωματικά οφέλη, χωρίς να σημαίνει ταύτιση σε όλα τα ζητήματα.
Όπως επισημαίνουν, η Ελλάδα έχει υπάρξει σε αρκετές περιπτώσεις επισπεύδουσα σε καταδικαστικές τοποθετήσεις για συγκεκριμένες ενέργειες του Ισραήλ. Παράλληλα, οι σχέσεις με την Αίγυπτο, την Ιορδανία, τη Σαουδική Αραβία και τις χώρες του Κόλπου χαρακτηρίζονται ως οι καλύτερες που υπήρξαν ποτέ.
Δυτικά Βαλκάνια και ελληνική Προεδρία
Στα Δυτικά Βαλκάνια, η Αθήνα επενδύει στην ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής. Το φθινόπωρο αναμένεται να φιλοξενηθεί στην Ελλάδα η Διάσκεψη των Φίλων των Δυτικών Βαλκανίων, ενώ θα ολοκληρωθεί και κύκλος επισκέψεων στις χώρες της περιοχής.
Διπλωματικές πηγές θεωρούν ότι η ελληνική Προεδρία στην ΕΕ μπορεί να δώσει ώθηση στη διεύρυνση, με το Μαυροβούνιο να βρίσκεται πιο κοντά από κάθε άλλη χώρα στην ενταξιακή διαδικασία.
Για την ελληνική Προεδρία, οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι η προετοιμασία βρίσκεται πολύ πιο μπροστά σε σχέση με προηγούμενες αντίστοιχες περιόδους. Έχουν ήδη προχωρήσει η στελέχωση, οι προτεραιότητες και το παράλληλο πρόγραμμα, με στόχο να υπάρξει πλήρης φάκελος παράδοσης πριν από την ανάληψη της προεδρίας.
Τελωνειακή ένωση και θεωρήσεις
Τέλος, για την ευρωτουρκική ατζέντα, οι διπλωματικές πηγές σημειώνουν ότι η τελωνειακή ένωση και η απελευθέρωση των θεωρήσεων παραμένουν μεγάλα ζητήματα, αλλά δεν έχουν σημειωθεί ουσιαστικές εξελίξεις.
Ειδικά η τελωνειακή ένωση θεωρείται εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση, καθώς η επέκτασή της προϋποθέτει πρακτικά πλήρη σεβασμό του ευρωπαϊκού κεκτημένου έναντι όλων των κρατών-μελών, περιλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας.
The post Ελληνικό «βέτο» στην Τουρκία για το SAFE μέχρι να αρθεί το casus belli appeared first on The Indicator.
Διαβάστε περισσότερα
Indicator.gr