Σε σύντομο χρονικό διάστημα, δηλαδή μετά το φθινόπωρο του 2026, η Γερμανία θα αντιμετωπίσει προβλήματα που θα την οδηγήσουν σε υπαρξιακή κρίση. Στη δημόσια σφαίρα, δημοσιογράφοι, πολιτικοί αναλυτές ή ακόμη και δημοσκοπούντες επιστήμονες καταγράφουν τις ιδέες τους για τη μελλοντική πολιτική εξέλιξη της Γερμανίας ως πολιτικής κοινωνίας.
Στην αφετηρία όλων των πολιτικών αναλύσεων τοποθετείται η θεαματική και αλματώδης αύξηση της κοινωνικής επιρροής του νεο-φασιστικού κόμματος με την επωνυμία «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD). Στην πραγματικότητα δεν πρόκειται για πολιτικό κόμμα, αλλά για μια προ-πολιτική εκπροσώπηση κοινωνικών και οικονομικών συμφερόντων που δεν μπορούν να δομηθούν σε διαδικασία κοινοβουλευτικής αντιπροσώπευσης.
Διαβάζουμε στις σχετικές εκτιμήσεις των δημοσκοπήσεων(;) ότι το AfD στο ομόσπονδο κράτος της Σαξονίας – Ανχαλτ κατακτά το ποσοστό του 40% των ψηφοφόρων έναντι του CDU (Χριστιανοδημοκράτες) που έχει μόλις το 25%. Και οι εμβριθείς και εμπεριστατωμένες αναλύσεις των σχετικών άρθρων διαβλέπουν στον πολιτικό ορίζοντα τα «νέφη του νεο-φασισμού» να συσσωρεύονται πάνω από τον δημοκρατικό ορίζοντα της Ευρώπης.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να επισημάνω πως η Γερμανία κατά τα τελευταία μεταπολεμικά χρόνια (μετά την ίδρυση της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας – BRD) το έτος 1949 και μετά την ενοποίηση των δύο γερμανικών κρατών (το έτος 1990) λειτουργεί ως παγκόσμιος φάρος των δημοκρατικών θεσμών.
Μπορεί ακόμη να επιβιώνουν «κατάλοιπα μνήμης» από το Ολοκαύτωμα και την ιστορική φάση του ναζισμού, αλλά η Γερμανία στην παγκόσμια συνείδηση έχει κατακτήσει το status τής «κατεξοχήν» δημοκρατικής χώρας στον πλανήτη.
Στην ιστορική εξέλιξη της Ευρώπης πρώτα πρώτα εμφανίστηκε η Αγγλία ως τόπος και ως μορφή πολιτικής ζωής που «επινόησε» τη δημοκρατία. Ακολούθησε η Γαλλία με την κοινωνική επανάσταση του 1789.
Για τη «γερμανική περίπτωση» έχει ιδιαίτερη σημασία να τονιστεί ότι σε αντιπαραβολή προς τις δύο γειτονικές χώρες του δημοκρατικού τόξου ήταν και εξακολουθεί να είναι η ίδια η Γερμανία που εφαρμόζει «μαθησιακές διαδικασίες» (Lernprozesse) δημοκρατικής πολιτικής μορφής ζωής.
Η εμφάνιση της «Εναλλακτικής για τη Γερμανία» (AfD) δεν αποκτά, κατά τη γνώμη μου, το πολιτικό βάρος που της αποδίδουν οι πολιτικοί σχολιαστές. Αλλού βρίσκεται το πρόβλημα. Στον γερμανικό δημοκρατικό λαό δεν έχει αναπαλαιωθεί το «πρωσικό» αίσθημα του 19ου αιώνα. Και εάν υποθέσουμε ότι το AfD γνωρίζει μια πρωτοφανή κοινωνική επιρροή, αυτό είναι ένα φαινόμενο που ζούνε όλες οι σύγχρονες ισχυρές δημοκρατίες. Πρόκειται για το φαινόμενο της «ψυχο-πολιτικής», που έχει ως θεμελιώδη προ-πολιτική αρχή του τη νοσταλγία του ανεπεξέργαστου παρελθόντος.
Παρ’ όλα αυτά, ας μου επιτραπεί να κάνω μια κριτική στην ενδοκομματική μέθοδο αντιμετώπισης του AfD εν όψει εκλογών, που υιοθετήθηκε από τους Χριστιανοδημοκράτες (CDU). Η μέθοδος της πολιτικής απομόνωσης του AfD φέρει την επωνυμία Brandmauer – «τείχος προστασίας». Για όσους παρακολουθούν τα κομματικά πράγματα στη Γερμανία αυτή η μέθοδος προφύλαξης και προστασίας από το μίασμα του νεο-φασισμού βρίσκεται στην καθημερινή ειδησεογραφία. Η γερμανική Δεξιά (CDU) δηλώνει σε όλους τους τόνους ότι σε ομοσπονδιακό επίπεδο δεν θα συνεργαστεί ποτέ μα ποτέ με τον νεο-φασισμό του AfD.
Υποστηρίζω ότι η μεταπολεμική Γερμανία ως πολιτική κοινωνία «κατασκεύασε» θεσμούς και κοινωνικές διαδικασίες δημοκρατίας και πολιτικού ανθρωπισμού. Αυτές οι κατακτήσεις δεν διακυβεύονται επειδή μια κοινωνική δυναμική τύπου AfD επιδιώκει να αναβιώσει το ανιστορικό «πρωσικό πνεύμα». Ο νεο-φασισμός του AfD δεν θα περάσει.
Είμαστε όλοι Γερμανοί δημοκράτες.
*Καθηγητής Πολιτικής Φιλοσοφίας
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr