Η τέχνη πάντα ανταποκρίνεται στην εποχή της. Οι καλλιτέχνες με το έργο τους κάνουν ορατό το αόρατο. Σήμερα στις δύσκολες εποχές που ζούμε με την κλιματική κρίση, τους πολέμους, την προσφυγιά, τη φτώχεια, τις ανισότητες, αλλά και τη μοναξιά και τη δυσπιστία, στρεφόμαστε πάλι στην τέχνη για να βρούμε την πορεία μας προς το μέλλον. Στην εποχή όμως της τεχνολογικής επανάστασης η τέχνη θα συνεχίσει να εκπληρώνει τον σκοπό της; Ή θα βολευτεί στην ευκολία που παρέχει η Τεχνητή Νοημοσύνη; Τι θα είναι η Τ.Ν. για την καλλιτεχνική δημιουργία; Εργαλείο, συνεργάτις ή απειλή;
Για το Ινστιτούτο Γκαίτε στην Αθήνα, που φιλοξένησε και στήριξε τα εργαστήρια που έχει αναπτύξει ο καλλιτέχνης Yoryos Styl (Γιώργος Στυλιανόπουλος), ο ρόλος της τέχνης και των καλλιτεχνών στη νέα εποχή αποτελεί μεγάλη πρόκληση. Ο καλλιτέχνης Yoryos Styl (Γιώργος Στυλιανόπουλος) έχει αναπτύξει μια σειρά εργαστηρίων -με το όνομα ARTificial- που διερευνούν τη σχέση και την πρακτική της Τεχνητής Νοημοσύνης με την τέχνη, τα ηθικά διλήμματα που προκύπτουν τόσο κατά τη χρήση της όσο και κατά τη δημιουργία της, καθώς και το πώς μπορεί να συνδράμει τόσο στον ψηφιακό εγγραμματισμό όσο και τον εγγραμματισμό του μέλλοντος. Αυτό λοιπόν το σεμινάριο ήταν μια καλή ευκαιρία για να αναλογιστούμε την πρωτοτυπία των έργων, τις κοινωνικές και πολιτιστικές επιπτώσεις και να σκεφτούμε απαντήσεις ώστε να συνυπάρξουμε με την Τ.Ν.
Δεν θα σας μεταφέρω την τεχνική πλευρά του σεμιναρίου, τι περιλαμβάνει δηλαδή ένα καλό prompt και ποια είναι η διαδικασία του σχεδιασμού, αλλά θα μοιραστώ μαζί σας σκέψεις και προβληματισμούς που μου δημιουργήθηκαν στο σεμινάριο.
Πώς ανταποκρίνεται η Τ.Ν. στις ερωτήσεις που θέτουμε; Αυτό που διαπίστωσα κάνοντας τις ασκήσεις είναι ότι η Τ.Ν. είναι ο καλύτερος ακροατής. Πάντα θα σε επαινέσει για την ερώτησή σου, δεν σε απορρίπτει ποτέ, δεν κουράζεται ποτέ να σου απαντάει και πάντα πάει τη συζήτηση παραπέρα. Ωστόσο αυτή η ατελείωτα επικυρωτική ανταπόκριση είναι ένα σημάδι που πρέπει να μας θορυβήσει. Αν αυτή την επικοινωνία τη μεταφέρουμε στην ανθρώπινη εμπειρία, είναι σαν να συναναστρέφεσαι ανθρώπους που σου λένε αυτά που θέλεις να ακούσεις. Και το να περιβάλλεσαι από κόλακες είναι επικίνδυνο.
Όταν ξεκινάς μια συζήτηση με την Τ.Ν. εμφανίζεται ένα μοτίβο. Αφού σου απαντήσει σε ρωτά αν θέλεις να σου δώσει επιπλέον πληροφορίες θέτοντας ζητήματα που συχνά παρεκκλίνουν ελαφρώς από το αρχικό ερώτημα. Εάν ο χρήστης παρέμβει, η συζήτηση επαναπροσδιορίζεται. Εάν όχι, η ερμηνεία της Τ.Ν. γίνεται η νέα πορεία. Αυτό δεν είναι και τόσο δραματικό βέβαια αφού δεν έχει υπάρξει κανένας καταναγκασμός. Ωστόσο αυτή η μικρή στιγμή της παρέκκλισης αποκαλύπτει μια ασυμμετρία που έχει και μια ηθική βάση. Οι καλλιτέχνες -στην προκειμένη περίπτωση- βρίσκονται εκτεθειμένοι σε μια «φωνή» που μπορεί να επηρεάσει το έργο τους προς διαφορετική κατεύθυνση. Φυσικά και η ανθρώπινη εμπειρία της συζήτησης περιέχει ασυμμετρία. Σε έναν διάλογο μεταξύ ανθρώπων κάποιοι μπορεί να έχουν περισσότερες γνώσεις και μεγαλύτερη ευχέρεια λόγου και να κατευθύνουν τη συζήτηση εκεί που θέλουν, ωστόσο φέρουν και την ευθύνη της αυτοσυγκράτησης και της μη χειραγώγησης των άλλων. Σε μια αντίστοιχη όμως συνομιλία με την Τ.Ν., μπορεί να γίνει η οργανώτρια της σκέψης σου εάν δεν γνωρίζεις πολύ καλά το αντικείμενό σου και δεν αμφισβητήσεις την απάντηση.
Καθώς μέρα με τη μέρα η Τ.Ν. θα γίνεται πιο έξυπνη και οι άνθρωποι θα πρέπει να βελτιωνόμαστε. Θα πρέπει να έχουμε περισσότερη κριτική σκέψη ώστε από τις απαντήσεις που παίρνουμε από την Τ.Ν. εμείς να αποφασίζουμε ποιες είναι σημαντικές αφού τις ελέγξουμε. «Η Τ.Ν. είναι μια συνεργάτις, μια βοηθός, δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ανθρώπινη δημιουργικότητα», είπε ο Γιώργος Στυλιανόπουλος. Και δεν μπορούμε παρά να συμφωνήσουμε διότι ένα έργο από την Τ.Ν. μπορεί να είναι άρτιο τεχνικά, θα του λείπει όμως η ψυχή.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr