Σε ένα ακόμη σταυροδρόμι βρίσκεται ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στο Ιράν, αναφέρει σε σημερινή του ανάλυση το CNN. Κάθε φορά όμως που φτάνει σε ένα τέτοιο σημείο, οι επιλογές του είναι όλο και πιο περιορισμένες, ενώ το κόστος οποιασδήποτε πιθανής πορείας δράσης αυξάνεται.
Η κυβέρνηση Τραμπ εξήγησε την Κυριακή ότι η διακοπή των αεροπορικών επιδρομών -η οποία συνεχίστηκε για τρίτη νύχτα, μετά από 13 συνεχόμενες νύχτες επιθέσεων – είχε ως στόχο να δημιουργήσει χώρο για διπλωματία. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι ήταν «έτοιμη και εξοπλισμένη» για μια νέα πιθανή κλιμάκωση.
Όπως αναφέρει το CNN, υπάρχουν κάποια σημάδια διπλωματικής δραστηριότητας. Το Ιράν δήλωσε ότι φιλοξένησε συνομιλίες με το Ομάν σε επίπεδο υφυπουργών Εξωτερικών τις τελευταίες ημέρες. Αλλά μέχρι στιγμής δεν υπάρχει κανένα σημάδι ότι η Ισλαμική Δημοκρατία θα αλλάξει την βασική της απαίτηση, η οποία προκάλεσε την τελευταία αναζωπύρωση των εντάσεων με τις ΗΠΑ: την επιμονή τους στον έλεγχο της ναυτιλίας μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Ο Τραμπ βρίσκεται ξανά σε μια γνώριμη θέση, τονίζεται στην ανάλυση. Προσπάθησε να εξαναγκάσει το Ιράν σε παραχωρήσεις μέσω εντατικών επιθέσεων. Αλλά αυτό το σχέδιο δεν λειτουργεί καλύτερα τώρα από ό,τι μετά τον αρχικό γύρο των συγκρούσεων. Θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση αναπτύσσοντας χερσαία στρατεύματα, κάτι που θα του έδινε τη δυνατότητα να εκμεταλλευτεί το στρατιωτικό πλεονέκτημα των ΗΠΑ. Αλλά έτσι θα ρίσκαρε σημαντικές απώλειες για τη χώρα του σε έναν πόλεμο που είναι ήδη βαθιά αντιδημοφιλής.
Σχεδόν πέντε μήνες μετά την έναρξη ενός πολέμου που, όπως είχε πει, θα διαρκούσε μερικές εβδομάδες, ο Τραμπ συνεχίζει να προσπαθεί να δημιουργήσει περιθώριο ελιγμών εναντίον της Τεχεράνης. Αλλά το μόνο που φαίνεται να καταφέρνει αυτή η στρατηγική είναι να του αφήνει όλο και λιγότερο χώρο και να τον φέρνει αντιμέτωπο με όλο και χειρότερες επιλογές, σημειώνει το CNN.
Στο μεταξύ, αυξάνεται και η πολιτική ένταση. Η απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου την περασμένη εβδομάδα δημιουργεί την πιθανότητα υψηλότερου κόστους βενζίνης και μεγαλύτερης αγωνίας για την πλειοψηφία των Αμερικανών που αντιτίθενται στον πόλεμο – αν και το αργό πετρέλαιο Brent – το διεθνές σημείο αναφοράς – υποχώρησε περισσότερο από 5% την Κυριακή.
Μια εναλλακτική διαδρομή μεταφοράς πετρελαίου μέσω της Ερυθράς Θάλασσας απειλείται πλέον από τους αντάρτες Χούθι της Υεμένης που υποστηρίζονται από το Ιράν. Τα παγκόσμια αποθέματα αργού πετρελαίου πλησιάζουν σε κρίσιμα χαμηλά επίπεδα, πυροδοτώντας φόβους για επιδείνωση της ενεργειακής κρίσης. Όλα αυτά εκτυλίσσονται ενόψει των επερχόμενων ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, στις οποίες οι Ρεπουμπλικανοί του Τραμπ αντιμετωπίζουν ήδη μια κρίσιμη πρόκληση.
«Χρειαζόμαστε κάτι διαφορετικό»
Όπως συμβαίνει εδώ και εβδομάδες, οι επιλογές του Τραμπ φαντάζουν δυσάρεστες. Αυτό ίσως να εξηγήσει και την εναλλαγή την περασμένη εβδομάδα μεταξύ απειλών περί τεράστιος ισχύος και ισχυρισμών ότι το Ιράν ικετεύει για συνομιλίες. Δεδομένης της αποτυχίας να αλλάξει τη γεωπολιτική ισορροπία του πολέμου, μια τέτοια ρητορική φαίνεται να στοχεύει περισσότερο στο εγχώριο κοινό παρά στην Τεχεράνη.
Σύμφωνα με το CNN, ο Τραμπ θα μπορούσε ακόμα να επιλέξει να ενεργήσει με βάση την έντονη ρητορική του την περασμένη εβδομάδα, μετά από μια διεύρυνση του γεωγραφικού πεδίου των στόχων στο Ιράν κατά τη διάρκεια της τελευταίας σειράς επιθέσεων. Θα μπορούσε να προσπαθήσει να στραγγαλίσει περαιτέρω την ιρανική οικονομία πλήττοντας υποδομές μεταφορών και σταθμούς παραγωγής ενέργειας. Αλλά μια τέτοια προσέγγιση θα επιβάρυνε ακόμη περισσότερο τους Ιρανούς πολίτες, τους οποίους ο Τραμπ έλεγε ότι ήταν πρόθυμος να βοηθήσει στην αρχή του πολέμου. Και ακόμη και ορισμένοι στον στενό του κύκλο πιστεύουν ότι δεν θα συγκινούσε τους καταπιεστικούς ηγέτες της Τεχεράνης.
Δημοσιογράφοι του CNN ανέφεραν ότι ο Αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς και ο Πρόεδρος του Γενικού Επιτελείου Στρατού Νταν Κέιν εξέφρασαν ανησυχία για την κλιμάκωση του πολέμου σε συνάντηση στον Λευκό Οίκο την Παρασκευή. Ο Κέιν ανησυχούσε για τον αντίκτυπο στα αποθέματα πυρομαχικών, δήλωσαν μια πηγή με γνώση του θέματος και ένας Αμερικανός αξιωματούχος. Την περασμένη εβδομάδα, μια άλλη δημοσιογράφος του CNN ανέφερε ότι τόσο η CIA όσο και η Υπηρεσία Πληροφοριών Άμυνας εκτίμησαν πρόσφατα ότι το είδος των βομβαρδισμών που πραγματοποίησαν πρόσφατα οι ΗΠΑ, είναι απίθανο να αλλάξει τη διαπραγματευτική θέση του Ιράν, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους.
Ένα άλλο σχέδιο θα ήταν η επέκταση του οικονομικού αποκλεισμού των ΗΠΑ στα πλοία και τα λιμάνια του Ιράν, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί η χρηματοδότηση της ιρανικής κυβέρνησης και τα έσοδα που απαιτούνται για τη διατήρηση της στρατιωτικής μηχανής του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Το μειονέκτημα είναι ότι θα χρειαστούν εβδομάδες ή μήνες και μπορεί και πάλι να μην αλλάξει η στάση Τεχεράνης. Δεν είναι σαφές εάν ο Τραμπ έχει την προσωπική υπομονή ή το εσωτερικό πολιτικό περιθώριο για να επιλέξει μια τέτοια πορεία. Και το Ιράν πιθανότατα θα απαντήσει ανανεώνοντας τις επιθέσεις σε εμπορικά δεξαμενόπλοια στο Ορμούζ – εντείνοντας έτσι τις αρνητικές συνέπειες του πολέμου στην παγκόσμια οικονομία και επιδεινώνοντας την πολιτική πίεση στις ΗΠΑ.
Μια τρίτη επιλογή θα μπορούσε να δει τις ΗΠΑ να προσπαθούν να ανανεώσουν το μνημόνιο κατανόησης με το Ιράν, το οποίο οδήγησε σε μια βραχύβια εκεχειρία αλλά πλέον έχει καταρρεύσει. Αλλά η Τεχεράνη είναι απίθανο να συμφωνήσει, εκτός αν εξασφαλίσει αυτό που πίστευε ότι παρείχε το μνημόνιο εξαρχής – το δικαίωμα να ρυθμίζει και να εκμεταλλεύεται την κυκλοφορία στο Ορμούζ.
Αυτό θα αποτελούσε ήττα για τις ΗΠΑ, καθώς η κρίσιμη πλωτή οδός ήταν ανοιχτή πριν από τον πόλεμο. Εν τω μεταξύ, ο Τραμπ θα αντιμετώπιζε εσωτερικές πολιτικές επικρίσεις από τους υποστηρικτές της εξωτερικής πολιτικής, αν έβλεπαν ότι παραχωρούσε στην Τεχεράνη ακόμη πιο ευνοϊκούς όρους από εκείνους του αρχικού μνημονίου, το οποίο περιελάμβανε τη δέσμευση για άρση των κυρώσεων και ένα ταμείο περιφερειακής ανασυγκρότησης.
Όλοι φαίνεται να αναζητούν μια νέα προσέγγιση που συνεχώς τους ξεφεύγει, σημειώνεται στην ανάλυση.
Ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Μπιλ Κάσιντι, για παράδειγμα, δήλωσε σε εκπομπή την Κυριακή ότι ο Τραμπ θα πρέπει να ξεκινήσει έναν «εθνικό διάλογο, όπου ο πρόεδρος έρχεται στον αμερικανικό λαό, έρχεται στο Κογκρέσο, το Κογκρέσο βοηθά στη λήψη μιας δύσκολης απόφασης. Υπάρχει άλλος δρόμος προς τα εμπρός;» Όπως είπε στο CNN, ήλπιζε σε μια λύση που δεν θα έδινε στο Ιράν τη δυνατότητα να ελέγχει τα Στενά και δεν θα δέσμευε τις ΗΠΑ να δαπανούν «δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια σε κάτι που μέχρι στιγμής δεν έχει δείξει αποτελέσματα».
«Χρειαζόμαστε κάτι διαφορετικό», είπε ο Κάσιντι.
Αλλά το γεγονός ότι μετά από πέντε μήνες πολέμου κανείς δεν έχει καταλήξει σε μια εφαρμόσιμη πρόταση, αποτελεί σημάδι της δυσκολίας που αντιμετωπίζει ο Τραμπ.
Μπορεί ο Τραμπ να βρει διέξοδο;
Ο Λευκός Οίκος ανέθεσε στον πρεσβευτή των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Έθνη, Μάικ Γουόλτς, το καθήκον να εξηγήσει, μιλώντας σε κυριακάτικες εκπομπές, τη μεταβαλλόμενη στρατηγική της κυβέρνησης και την αναζήτηση μιας διεξόδου από τον πόλεμο.
Ο Γουόλτς έκανε λόγο για μια πρόσφατη συσσώρευση στρατιωτικής δύναμης στη Μέση Ανατολή, η οποία τροφοδότησε τις προσδοκίες ότι ο Τραμπ ίσως προσπαθήσει να εντείνει τη μάχη. «Το καθεστώς θα πρέπει να πιστεύει τον πρόεδρο όταν λέει, “[Είμαστε] έτοιμοι” και όταν βρίσκονται όλες οι επιλογές στο τραπέζι», δήλωσε στο CBS.
Μιλώντας σε εκπομπή του NBC, ο Γουόλτς υποστήριξε επίσης ότι «το Ιράν είναι διπλωματικά και οικονομικά απομονωμένο και στρατιωτικά κατεστραμμένο». Πρόσθεσε: «Ποτέ δεν ήταν τόσο αδύναμοι και διαπραγματευόμαστε από θέση ισχύος».
Από στρατιωτικής απόψεως, αυτό μπορεί να είναι αλήθεια, σχολιάζει το CNN. Αλλά η ασύμμετρη φύση της σύγκρουσης σημαίνει ότι όσο το Ιράν μπορεί να απειλήσει πλοία με drones και πυραύλους στο Ορμούζ, έχει την ικανότητα να αυξήσει το παγκόσμιο κόστος του πολέμου. Και η επιβίωση του καταπιεστικού καθεστώτος του, παρά τον θάνατο του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, δημιουργεί μια αίσθηση ανθεκτικότητας έναντι της παγκόσμιας υπερδύναμης των ΗΠΑ.
Εν τω μεταξύ, ο πόλεμος στο Ιράν εξακολουθεί να αποτελεί μεγάλο πολιτικό βάρος για την κυβέρνηση Τραμπ. Μια νέα δημοσκόπηση του CBS News/YouGov αντικατοπτρίζει τα χαοτικά μηνύματα του προέδρου σχετικά με τη σύγκρουση, με μόνο το 31% των Αμερικανών να λένε ότι είχαν σαφή κατανόηση της κατάστασης στο Στενό του Ορμούζ. Μόνο το 40% είπε ότι οι ΗΠΑ είχαν το πλεονέκτημα στη σύγκρουση. Και το 76% είπε ότι ο πόλεμος με το Ιράν ήταν πιο δύσκολος από ό,τι ανέμενε η κυβέρνηση Τραμπ.
Αλλά ο Γουόλτς επέμεινε ότι ο βασικός στόχος του προέδρου να αποτρέψει το Ιράν από το να αποκτήσει πυρηνικά όπλα θα αναγνωριστεί από την Ιστορία. «Μερικές φορές, αυτό θα είναι πιο δύσκολο από – ξέρετε, πιο δύσκολο από ό,τι είχε αρχικά προγραμματιστεί», δήλωσε στο NBC.
Για μήνες, ο Τραμπ επιδιώκει να αναγκάσει το Ιράν σε συνθηκολόγηση χωρίς να εμπλέξει τις Ηνωμένες Πολιτείες στο είδος των χερσαίων πολέμων στη Μέση Ανατολή που καταδίκασε κατά την προεκλογική εκστρατεία. Αλλά η εμπειρία δείχνει ότι ο πόλεμος μπορεί να μην είναι κερδοφόρος εντός των αυτοεπιβαλλόμενων ορίων στη δράση των ΗΠΑ.
Ένα ακόμη βήμα προς την κλιμάκωση μπορεί απλώς να οδηγήσει τον Τραμπ πίσω στο ίδιο δυσβάσταχτο δίλημμα. Αλλά δεν υπάρχει, ταυτόχρονα, ξεκάθαρος δρόμος προς μια ειρηνευτική συμφωνία που να εκπληρώνει τους στόχους των ΗΠΑ.
Όπως τονίζει το CNN, φαίνεται σαν ο ορισμός μιας κατάστασης «χωρίς περιθώρια νίκης».
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr