Η επίσκεψη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στην Κύπρο και οι δηλώσεις του από τη Λευκωσία και τα Κατεχόμενα δείχνουν αν μη τι άλλο τη βούληση της διεθνούς κοινότητας για επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών σε μια χρονική συγκυρία σημαντικών γεωπολιτικών εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. «Μια λύση στο Κυπριακό δεν θα έχει μόνο πολύ θετικό αντίκτυπο για την Κύπρο, αλλά θα είναι εξαιρετικά χρήσιμη και στο πλαίσιο της πολύ δύσκολης κατάστασης στην περιοχή», δήλωσε ο γενικός γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών κατά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι αναφορές του κ. Χριστοδουλίδη για άμεση ανάγκη επανέναρξης των ειρηνευτικών συνομιλιών από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, το 2017, μετά την αδιάλλακτη στάση της Τουρκίας περί λύσης δύο κρατών στη Μεγαλόνησο.
Μετά τη συνάντηση με τον πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ μετέβη στα Κατεχόμενα, όπου συνομίλησε με τον ηγέτη των Τουρκοκυπρίων Τουφάν Ερχιουρμάν, ενώ σήμερα θα υπάρξει κοινή συνάντηση των τριών στην Πράσινη Γραμμή. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της τουρκοκυπριακής πλευράς, ο Τουφάν Ερχιουρμάν διαβεβαίωσε τον γενικό γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών ότι οι Τουρκοκύπριοι παραμένουν προσηλωμένοι σε μια «δίκαιη και διαρκή λύση». Υποστήριξε ότι η πλευρά του εκπληρώνει τις υποχρεώσεις της σε σχέση με τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, έκανε λόγο για «νέα και ρεαλιστική μεθοδολογία», σημειώνοντας ότι σε αντίθεση με τις εμπειρίες του 2004 και του 2017 η σημερινή προσπάθεια στηρίζεται σε διαφορετική προσέγγιση που μπορεί να οδηγήσει στον κοινό στόχο. Από την πλευρά του, ο Αντόνιο Γκουτέρες επανέλαβε ότι τα Ηνωμένα Εθνη παραμένουν δεσμευμένα να υποστηρίξουν τις δύο κοινότητες στην αναζήτηση λύσης.
Η στάση της Αθήνας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επισήμανση του κ. Γκουτέρες ότι η επίτευξη λύσης δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις δύο κοινότητες, αλλά και από τη συμβολή των εγγυητριών δυνάμεων. Πρόκειται για μια αναφορά που αντανακλά τον ρόλο που εξακολουθούν να διαδραματίζουν η Ελλάδα, η Τουρκία και το Ηνωμένο Βασίλειο στη διαδικασία επίλυσης. Η Αθήνα στηρίζει την πρωτοβουλία του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Οπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές, η επανέναρξη των συνομιλιών αποτελεί βασικό ζητούμενο, ωστόσο σημειώνουν ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα για τη σύγκληση πενταμερούς διάσκεψης για το Κυπριακό.
Ο στόχος της πρωτοβουλίας Γκουτέρες
Οι προθέσεις του κ. Γκουτέρες ενδεχομένως αποτυπώνουν την ύστατη προσπάθειά του για επανεκκίνηση των διευρυμένων συνομιλιών για το Κυπριακό, λίγο πριν από την αποχώρησή του από τη θέση του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, στα τέλη τους έτους, αλλά μπορεί να συνιστούν την αρχή μιας ευρύτερης προσπάθειας που φαίνεται να επιθυμούν Ηνωμένες Πολιτείες, Ε.Ε. και ΝΑΤΟ προκειμένου να διασφαλιστεί η σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο. Η επίλυση του Κυπριακού συνιστά σημαντικό κεφάλαιο στην εξέλιξη των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Η εξομάλυνσή τους επιδιώκεται τόσο από το ΝΑΤΟ, μέλη του οποίου είναι η Ελλάδα και η Τουρκία, όσο και από την Ε.Ε. που βλέπει την Αγκυρα ως εταίρο στη δημιουργία του ευρωπαϊκού αμυντικού πυλώνα.
Οι ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο
Η κινητικότητα στο Κυπριακό, εν μέσω θερινής ραστώνης, συνδυάζεται και με το ζήτημα της οριοθέτησης των θαλάσσιων ζωνών στην περιοχή, που αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για τους ενεργειακούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ και της Ε.Ε. Η διαφωνία Ελλάδας-Τουρκίας στον τρόπο οριοθέτησης ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδας συνιστά βασικό εμπόδιο στη διευθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν υπάρχουν και άλλα «αγκάθια» στις σχέσεις τον παράκτιων κρατών της Ανατολικής Μεσογείου λόγω των διαφορετικών τους επιδιώξεων. Η Αθήνα συνεχίζει τον κύκλο των τεχνικών συνομιλιών με τη Λιβύη για τον καθορισμό ΑΟΖ με στόχο την ανατροπή του τουρκολιβυκού μνημονίου, ενώ η Αγκυρα επιχειρεί το τελευταίο διάστημα μια δυναμική επαναπροσέγγιση με το Κάιρο μέσω της στρατιωτικής διπλωματίας. Μετά την ανακοίνωση κοινών στρατιωτικών ασκήσεων Τουρκίας-Αιγύπτου, χθες ο τουρκικός Τύπος έγραψε ότι η Αγκυρα βρίσκεται σε διαβουλεύσεις με το Κάιρο για πιθανή πώληση των ρωσικών πυραύλων S-400, κίνηση η οποία θα διευκολύνει την Τουρκία στην προσπάθειά της για επανένταξή της στο πρόγραμμα των F-35. H ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τις «τουρκικές γέφυρες» στην Αίγυπτο, με τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, να έχει τακτική επικοινωνία με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, όπως συνέβη και χθες.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr