Η μεγαλύτερη αποτυχία της διπλωματίας κορυφής που ασκεί ο πρωθυπουργός είναι η ολοένα μεγαλύτερη ανισορροπία στις σχέσεις ΗΠΑ–Τουρκίας και ΗΠΑ-Ελλάδας.
Η Ελλάδα δίνει, διαχρονικά, τεράστια σημασία στις σχέσεις με τις ΗΠΑ και παρακολουθεί στενά την εξέλιξη των σχέσεων ΗΠΑ-Τουρκίας, για λόγους στρατηγικής ισορροπίας.
Μέχρι το καλοκαίρι του 2025 η κυβέρνηση προσπαθούσε να εμφανιστεί πολύ κοντά στο σύστημα Τραμπ και να αποκτήσει πλεονέκτημα έναντι της αντιπολίτευσης μέσω της-ανύπαρκτης όπως αποδείχθηκε- σχέσης Τραμπ με Μητσοτάκη.
Ενα χρόνο αργότερα η προσωπική διπλωματία Μητσοτάκη έχει περιέλθει σε αδιέξοδο. Όλοι αναρωτιούνται γιατί ο Τραμπ δείχνει τέτοια προτίμηση στον Ερντογάν και αγνοεί, εντυπωσιακά έως προκλητικά, τον Μητσοτάκη.
Η στρατηγική
Στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, που πραγματοποιήθηκε στην Αγκυρα, είχαμε την ολοκλήρωση της απομυθοποίησης της πρωθυπουργικής διπλωματίας.
Ο Τραμπ τα έδωσε όλα για να προβάλει τον ρόλο του Ερντογάν και υπέρ της αμερικανονατοϊκής αναβάθμισης του ρόλου της Τουρκίας.
Δεν βρήκε χρόνο και διάθεση για ένα διπλωματικό πέρασμα από την Αθήνα, δεν έδωσε σημασία στον Μητσοτάκη, ακόμη και ο υπουργός Πολέμου Χέγκσεθ που ήταν να περάσει από την Αθήνα, τελικά την παρέκαμψε.
Η προτίμηση των ΗΠΑ σε Ερντογάν-Τουρκία μπορεί να εξηγηθεί με αναφορά στην ενίσχυση της γεωστρατηγικής θέσης της Τουρκίας λόγω του πολέμου στην Ουκρανία και του πολέμου σε Μέση Ανατολή, Ιράν.
Η προτίμηση των ΗΠΑ προς την Τουρκία, διαχρονικό πρόβλημα της ελληνικής διπλωματίας ,δεν αποκλείει την τήρηση κάποιας ισορροπίας και την καλή προεδρική συμπεριφορά έναντι της Ελλάδας.
Δεν έχουμε ξαναδεί την αμερικανική ηγεσία τόσο κοντά στην τουρκική, με την ελληνική στα όρια της διπλωματικής ανυπαρξίας.
Η «χημεία»
Μια άλλη ερμηνεία της προτίμησης Τραμπ προς Ερντογάν-Τουρκία ,έχει να κάνει με τη «χημεία» των ηγετών.
Ο Τραμπ συνεννοείται με τον Ερντογάν γιατί έχουν και οι δύο προφίλ ισχυρών, αυταρχικών ηγετών. Εχουν κοινή νοοτροπία και διπλωματική γλώσσα ισχύος και θέλουν να αποφύγουν μια κόντρα που θα μπορούσε να ξεφύγει από τον έλεγχο λόγω των κοινών χαρακτηριστικών τους.
Πρέπει να παίζει ρόλο και η ανάμνηση των καλών σχέσεων Μητσοτάκη με το φιλελεύθερο κατεστημένο του Δημοκρατικού Κόμματος. Ο Μητσοτάκης έχει μετακινηθεί προς τα δεξιά και αντί-φιλελεύθερα, αυτό όμως δεν δεσμεύει την κρίση και την πολιτική του Τραμπ.
Η διπλωματική αποξένωση Τραμπ-Μητσοτάκη γκρεμίζει και τα στερεότυπα στα οποία στηρίζεται το ηγετικό image making στην Ελλάδα.
Τον Μητσοτάκη δεν τον βοήθησαν το Harvard,τα άψογα αγγλικά και τα καλοραμμένα κοστούμια.
Κυριάρχησε ο Ερντογάν χωρίς αμερικανικά πανεπιστήμια χωρίς αγγλικά, σκόπιμα συντηρητικό ντύσιμο αλλά με πολλαπλάσιο ειδικό βάρος στις διεθνείς σχέσεις.
The art of the deal
Για τον Τραμπ, ο οποίος αυτοπροβάλλεται σαν ο κυρίαρχος στην τέχνη της διαπραγμάτευσης και της συμφωνίας, οι σχέσεις με Ερντογάν-Τουρκία αποτελούν πρόκληση.
Ειδικά στο θέμα των εξοπλισμών και της πώλησης F-35 στην Τουρκία θέλει να δείξει ότι μπορεί να ξεπεράσει τις δυσκολίες και να φτάσει σε συμφωνία.
Η αμερικανική πολεμική βιομηχανία κινδυνεύει να χάσει, λόγω της πολιτικής Τραμπ, ορισμένους καλούς πελάτες σαν τον Καναδά και ο πρόεδρος των ΗΠΑ χρειάζεται μεγάλες τουρκικές παραγγελίες για να καλύψει με το παραπάνω τις όποιες απώλειες.
Επιπλέον η δυναμική ανάπτυξη της τουρκικής πολεμικής βιομηχανίας δημιουργεί πρόσθετες δυνατότητες συνεργασίας.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη προχώρησε, γρήγορα και αθόρυβα, στις δικές της παραγγελίες F-35 και οπλικών συστημάτων. Για τον Τραμπ είναι ένας δεδομένος σύμμαχος και πελάτης που δεν προσφέρει δυνατότητες για διαπραγμάτευση και επίδειξη του the art of the deal.
Οι εισηγητές
Ρόλο στην στενή συνεργασία Τραμπ-Ερντογάν και στην αδιαφορία Τραμπ έναντι Μητσοτάκη, παίζουν και οι βασικοί εισηγητές.
Πρέσβης των ΗΠΑ στην Αγκυρα και ειδικός απεσταλμένος του προέδρου σε Συρία και Ιράκ, είναι ο Μπάρακ, μεγάλο όνομα στο σύστημα Τραμπ. Βαθύπλουτος του real estate,παληός συνεργάτης και χρηματοδότης του Τραμπ, είναι σε θέση να του κάνει προτάσεις για αναβάθμιση του περιφερειακού ρόλου Ερντογάν-Τουρκίας εντάσσοντάς τες στην στρατηγική των ΗΠΑ.Η «δική μας» Κίμπερλι δεν έχει τέτοια επιρροή στον Τραμπ.
Είναι γνωστό ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ απεχθάνεται τις πολυσέλιδες υπηρεσιακές εκθέσεις, αναλύσεις και ότι στηρίζεται περισσότερο στην προσωπική επαφή και την προφορική εισήγηση. Το πλεονέκτημα του Μπάρακ σαν εισηγητή, έναντι της Κίμπερλι, είναι απόλυτο.
Το λάθος με Μπίμπι
Στην προσπάθειά του να δικαιολογήσει την ταύτισή του με Νετανιάχου και το λόμπι, ο Μητσοτάκης επικαλείται θεωρίες που δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα.
Υποτίθεται ότι η ταύτισή του με Νετανιάχου ανοίγει τις πόρτες του Λευκού Οίκου και εμποδίζει τη στενή συνεργασία Τραμπ-Ερντογάν και την ανάπτυξη της αμυντικής συνεργασίας ΗΠΑ-Τουρκίας. Αυτές οι φαντασιώσεις κυριαρχούν μόνο στον μικρόκοσμο του Μαξίμου και την κυβερνητική-διαπλεκόμενη προπαγάνδα.
Ο Τραμπ θεωρεί τον Ερντογάν εξαιρετικά χρήσιμο για την εξισορρόπηση της σχέσης ΗΠΑ-Ισραήλ. Δεν θέλει τον Νετανιάχου και το λόμπι να προβάλουν την τεράστια επιρροή τους στην πολιτική των ΗΠΑ, γιατί αυτό έχει μεγάλο πολιτικό κόστος για τον πρόεδρο και τους Ρεπουμπλικάνους εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Συμβαίνουν ακριβώς τα αντίθετα από αυτά που περιγράφει ο Μητσοτάκης. Η ιδιοτελής πρωθυπουργική αστοχία ενισχύει το εντυπωσιακό συγκριτικό πλεονέκτημα που έχουν αποκτήσει Ερντογάν-Τουρκία στις σχέσεις με Τραμπ-ΗΠΑ.
Το πρόβλημα είναι στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα και μεγαλώνει με το πέρασμα του χρόνου..
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr