Η σύγχρονη εμπορία ανθρώπων (human trafficking) παραμένει η δεύτερη πιο κερδοφόρα παράνομη δραστηριότητα παγκοσμίως. Πρόκειται για ένα διαρκώς εξελισσόμενο δίκτυο οργανωμένου εγκλήματος, που περιλαμβάνει εκατομμύρια θύματα, με τα ετήσια παράνομα κέρδη των διακινητών από καταναγκαστική εργασία να φτάνουν τα 236 δισεκατομμύρια δολάρια.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά της Εμπορίας Ανθρώπων στις 30 Ιουλίου, τα διεθνή δεδομένα δείχνουν ότι το φαινόμενο δεν είναι στατικό: από τη σεξουαλική εκμετάλλευση έως την καταναγκαστική εργασία, τα αδίστακτα κυκλώματα προσαρμόζονται ταχύτατα, εκμεταλλευόμενα τις σύγχρονες κοινωνικές και γεωπολιτικές προκλήσεις. Οι αυξημένες μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές συχνά εκθέτουν ευάλωτα άτομα σε κινδύνους εκμετάλλευσης και ψευδών υποσχέσεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της EUROSTAT (Ιανουάριος 2026), η σεξουαλική εκμετάλλευση ήταν η κυρίαρχη μορφή εκμετάλλευσης το 2024, με ποσοστό 46%. Ωστόσο, το ποσοστό αυτό μειώνεται σταδιακά από το 2008 έως το 2024, ενώ έχει παρατηρηθεί αύξηση στον αριθμό των θυμάτων που διακινούνται για σκοπούς καταναγκαστικής εργασίας ή παροχής υπηρεσιών. Μεταξύ 2008 και 2018, το ποσοστό των θυμάτων που διακινήθηκαν για καταναγκαστική εργασία κυμάνθηκε μεταξύ 14% και 21%. Από το 2019 και μετά, το ποσοστό αυτό αυξήθηκε μεταξύ 28% και 41%.
Η ακτινογραφία του φαινομένου στην Ελλάδα
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η εμπορία ανθρώπων είναι ένα ποινικό αδίκημα που συνδέεται άμεσα με το διασυνοριακό οργανωμένο έγκλημα, την παράνομη μετανάστευση και τη δράση των εγκληματικών δικτύων. Η εικόνα στη χώρα μας, όπως αποτυπώνεται στην πρόσφατη Έκθεση του Εθνικού Μηχανισμού Αναφοράς (ΕΜΑ) για το 2025 από το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ), επιβεβαιώνει την έκταση και την πολυπλοκότητα του προβλήματος: από το 2024 έως το 2025 υπήρξε ραγδαίος διπλασιασμός νέων περιπτώσεων, αυξάνοντας από 465 το 2024 σε 881 νέες περιπτώσεις το 2025. Η αύξηση αυτή είναι αξιοσημείωτη, κυρίως λόγω της εργασιακής εκμετάλλευσης και της εκμετάλλευσης αγοριών για εγκληματικές δραστηριότητες (forced criminality). Το έγκλημα έχει μεταφερθεί στο διαδίκτυο («cyber-trafficking»), καθιστώντας τον εντοπισμό του εξαιρετικά δύσκολο, καθώς οι δράστες ενεργούν ανώνυμα και χρησιμοποιούν κρυπτογράφηση.
Ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Θάνος Πλεύρης, τονίζει: «Η καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων είναι βασική υποχρέωση της Πολιτείας. Η διακίνηση και εκμετάλλευση ευάλωτων ανθρώπων αποτελεί σοβαρό οργανωμένο έγκλημα που παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα και συνδέεται άμεσα με τα κυκλώματα παράνομης μετανάστευσης».
Η υφυπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου, Σέβη Βολουδάκη, σημειώνει: «Η καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων απαιτεί σταθερή πολιτική βούληση και ουσιαστική συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων. Η απάντηση της Πολιτείας πρέπει να είναι αποφασιστική και συντονισμένη απέναντι στα εγκληματικά δίκτυα που εκμεταλλεύονται ανθρώπινες ευαλωτότητες».
Σύμφωνα με το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, η αποτελεσματική αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί έναν αδιάσπαστο κύκλο δράσης: την αποφασιστική καταστολή του εγκλήματος, την έγκαιρη αναγνώριση των θυμάτων και την πλήρη προστασία τους.
Πώς όμως μεταφράζεται η πολιτική βούληση σε πράξη; Η γενική γραμματεία Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας (ΓΓΕΠΘΠ) του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου προβαίνει σε έναν διαρκή θεσμικό εξοπλισμό.
Από την πλευρά της Πολιτείας, γίνεται συνεχής προσπάθεια θεσμικής οχύρωσης. Κομβικό σημείο αποτελεί η ίδρυση εξειδικευμένου Τμήματος Προστασίας Θυμάτων Εμπορίας Ανθρώπων και Βίας στη γενική γραμματεία Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας. Το τμήμα αυτό αναλαμβάνει το συντονισμό πολιτικών αναγνώρισης, προστασίας και αρωγής θυμάτων, καθώς και την προώθηση διατομεακής συνεργασίας και τη διασύνδεση εμπλεκομένων φορέων. Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για παιδιά, γυναίκες, άτομα με αναπηρία και άλλα πρόσωπα σε κατάσταση αυξημένης ευαλωτότητας.
Συγκροτήθηκε επίσης Διυπουργική-Διεπιστημονική Ομάδα Εργασίας με σκοπό τη ζωντανή χαρτογράφηση του πεδίου: την καταγραφή αναγκών, την αναγνώριση θεσμικών κενών και την κατάθεση προτάσεων για την αντιμετώπιση νέων μορφών εκμετάλλευσης.
Παράλληλα, προτάθηκαν κομβικές αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα και την Ποινική Δικονομία, για να ενσωματωθεί στο εθνικό δίκαιο η Οδηγία (ΕΕ) 2024/1712 (η οποία τροποποιεί την Οδηγία 2011/36/ΕΕ).
Βασικοί πυλώνες παρέμβασης είναι ο Εθνικός Μηχανισμός Αναφοράς (ΕΜΑ) για τον εντοπισμό, σχεδίαση και καταγραφή θυμάτων, καθώς και ο Εθνικός Μηχανισμός Επείγουσας Ανταπόκρισης (ΕΜΕΑ). Ο τελευταίος λειτουργεί ως άμεσο δίκτυο προστασίας για να παρέχει ταχεία πλαισίωση και ασφαλή στέγαση σε ασυνόδευτους ανηλίκους και ευάλωτα άτομα σε κίνδυνο. Στην εικόνα προστίθεται η Εθνική Στρατηγική για την Προστασία Ευάλωτων Προσώπων, καθώς και το Εθνικό Σχέδιο Δράσης του Γραφείου Εθνικού Εισηγητή για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων.
Ο γενικός γραμματέας Ευάλωτων Πολιτών και Θεσμικής Προστασίας, Ηρακλής Μοσκώφ, δηλώνει: «Η αντιμετώπιση της εμπορίας ανθρώπων είναι πρώτα απ’ όλα ηθική και θεσμική μας υποχρέωση. Σε ένα περιβάλλον όπου οι μορφές εκμετάλλευσης εξελίσσονται, η απάντησή μας πρέπει να είναι ολιστική και βασισμένη σε συνέργειες. Το στρατηγικό μας όραμα συνδυάζει την πρόληψη με την καταστολή, επενδύοντας στη γνώση, την εκπαίδευση και τη διακρατική συνεργασία. Μέσω των εξειδικευμένων ευρωπαϊκών προγραμμάτων HOST, EMBRACE και SAFE BORDERS, και της συστηματικής ενίσχυσης της Επιτροπείας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, στοχεύουμε στον τουριστικό τομέα, τις εφοδιαστικές αλυσίδες, τη δικαστική προστασία και την προστασία παιδιών. Στόχος μας είναι η δημιουργία μιας κοινωνίας μηδενικής ανοχής στην εκμετάλλευση, όπου το κράτος δικαίου διασφαλίζει την ασφάλεια και την αξιοπρέπεια κάθε ατόμου. Η 30η Ιουλίου δεν είναι απλώς μια μέρα μνήμης· είναι μια μέρα υπενθύμισης ότι καμία κοινωνία δεν μπορεί να ευημερήσει όσο υπάρχουν συνάνθρωποί μας που πωλούνται και αγοράζονται στις σκιές».
The post Εμπορία ανθρώπων: Ακτινογραφία και Αντιμετώπιση του Φαινομένου στην Ελλάδα – Θ. Πλεύρης: Διακίνηση και Εκμετάλλευση Ανθρώπων ως Έγκλημα appeared first on The Indicator.
Διαβάστε περισσότερα
Indicator.gr