Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα, Σάββατο 1 Αυγούστου, την Πρόοδο του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού, μία από τις σημαντικές εορτές του εκκλησιαστικού έτους, με την οποία εγκαινιάζεται η νηστεία του Δεκαπενταύγουστου.
Την ίδια ημέρα τιμώνται οι Άγιοι Επτά
Μακκαβαίοι μαζί με τη μητέρα τους Σολομονή και τον διδάσκαλό τους Ελεάζαρο, η Αγία Ελέσα των Κυθήρων και ο Άγιος Τιμόθεος ο Θαυματουργός.
Η Πρόοδος του Τιμίου και Ζωοποιού Σταυρού
Η εορτή της Προόδου του Τιμίου Σταυρού καθιερώθηκε στο Βυζάντιο και συνδέεται με μια ιδιαίτερη παράδοση της Κωνσταντινούπολης.
Κατά τη διάρκεια του Αυγούστου, μήνα που συχνά συνοδευόταν από επιδημίες και ασθένειες, οι πιστοί περιέφεραν το Τίμιο Ξύλο του Σταυρού στους δρόμους της πόλης, ώστε να ευλογηθούν οι άνθρωποι και να προστατευθούν από κάθε κακό.
Η περιφορά αυτή, που ονομάστηκε «Πρόοδος του Τιμίου Σταυρού», εξελίχθηκε σε ξεχωριστή εορτή της Εκκλησίας και μέχρι σήμερα υπενθυμίζει ότι ο Σταυρός αποτελεί σύμβολο νίκης, ελπίδας και σωτηρίας.
Σε πολλούς ναούς τελείται η Ακολουθία του Μικρού Αγιασμού, ενώ από σήμερα αρχίζουν και οι καθημερινές Ιερές Παρακλήσεις προς την Υπεραγία Θεοτόκο, που συνεχίζονται μέχρι την παραμονή του Δεκαπενταύγουστου.
Οι Άγιοι Επτά Μακκαβαίοι, η Σολομονή και ο Ελεάζαρος
Οι Άγιοι Επτά Μακκαβαίοι έζησαν τον 2ο αιώνα π.Χ., στα χρόνια του βασιλιά Αντιόχου Δ΄ του Επιφανούς, όταν επιχειρήθηκε ο βίαιος εξελληνισμός και η κατάργηση της πίστης των Ιουδαίων.
Μαζί με τη μητέρα τους Σολομονή και τον σοφό διδάσκαλό τους Ελεάζαρο, αρνήθηκαν να παραβούν τον νόμο του Θεού και να προσφέρουν θυσίες στα είδωλα.
Παρά τα φρικτά βασανιστήρια που υπέστησαν, παρέμειναν σταθεροί στις πεποιθήσεις τους. Ένας μετά τον άλλον οι επτά αδελφοί οδηγήθηκαν στον θάνατο, ενώ η μητέρα τους παρακολουθούσε το μαρτύριό τους, ενθαρρύνοντάς τους να μην προδώσουν την πίστη τους.
Η Εκκλησία τιμά τη θυσία τους ως προτύπωση της χριστιανικής μαρτυρίας και παράδειγμα ακλόνητης εμπιστοσύνης στον Θεό.
Η Αγία Ελέσα η Οσιομάρτυς των Κυθήρων
Η Αγία Ελέσα έζησε πιθανότατα τον 4ο αιώνα και καταγόταν από την Πελοπόννησο.
Σύμφωνα με την παράδοση, αφιερώθηκε από νεαρή ηλικία στον Χριστό. Ο πατέρας της, που ήταν ειδωλολάτρης, αντέδρασε βίαια στην επιλογή της και την καταδίωξε.
Η Αγία κατέφυγε στα Κύθηρα, όπου προσπάθησε να σωθεί, όμως τελικά συνελήφθη και μαρτύρησε για την πίστη της.
Στο σημείο του μαρτυρίου της αναβλύζει, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, αγίασμα, ενώ η Αγία Ελέσα αποτελεί μέχρι σήμερα μία από τις πιο αγαπητές προστάτιδες των Κυθήρων, όπου κάθε χρόνο πραγματοποιούνται λαμπρές εορταστικές εκδηλώσεις προς τιμήν της.
Ο Άγιος Τιμόθεος ο Αρχιεπίσκοπος Προκοννήσου
Ο Άγιος Τιμόθεος υπηρέτησε ως Αρχιεπίσκοπος Προκοννήσου και έγινε γνωστός για την αγία ζωή, τη σοφία και τα θαύματά του.
Με τη διδασκαλία και την ποιμαντική του δράση στήριξε τους πιστούς της εποχής του και διακρίθηκε για τη φιλανθρωπία και τη βαθιά πνευματικότητά του.
Η παράδοση αναφέρει ότι ο Θεός τον αξίωσε με το χάρισμα της θαυματουργίας, γι’ αυτό και τιμάται ως Θαυματουργός.
Αρχίζει η νηστεία του Δεκαπενταύγουστου
Η 1η Αυγούστου σηματοδοτεί την έναρξη της νηστείας της Παναγίας, μιας από τις σημαντικότερες περιόδους πνευματικής προετοιμασίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Η νηστεία διαρκεί έως και τις 14 Αυγούστου, παραμονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, και συνοδεύεται από καθημερινές Ιερές Παρακλήσεις προς την Παναγία, οι οποίες τελούνται εναλλάξ ως Μικρή και Μεγάλη Παράκληση.
Η περίοδος αυτή καλεί τους πιστούς σε προσευχή, εγκράτεια, μετάνοια και πνευματική ανανέωση, προκειμένου να προετοιμαστούν για τη μεγάλη θεομητορική εορτή της 15ης Αυγούστου.
Το μήνυμα της ημέρας
Η πρώτη ημέρα του Αυγούστου υπενθυμίζει ότι η πνευματική πορεία αρχίζει πάντοτε με την εμπιστοσύνη στον Θεό. Ο Τίμιος Σταυρός, οι Άγιοι Μακκαβαίοι και η Αγία Ελέσα δείχνουν ότι η πίστη απαιτεί θάρρος, υπομονή και σταθερότητα ακόμη και στις πιο δύσκολες δοκιμασίες. Η έναρξη της νηστείας του Δεκαπενταύγουστου αποτελεί πρόσκληση για έναν μήνα εσωτερικής καλλιέργειας και προετοιμασίας, με οδηγό την Παναγία.
Σε ποιους λέμε «χρόνια πολλά»
Την ονομαστική τους γιορτή έχουν όσοι φέρουν τα ονόματα:
Ελέσα, Ελέσσα.
Εύκλεος, Ευκλεή, Ευκλέα.
Μάρκελος.
Σολομονή.
Κασσάνδρα.