Πληθαίνουν οι φωνές που κατηγορούν το Μαρόκο ότι συνέβαλε στην κλιμάκωση της κρίσης στη Θέουτα, με τον επικεφαλής του ισπανικού θύλακα να χαρακτηρίζει τις μαζικές διελεύσεις των συνόρων της περασμένης εβδομάδας ως επίθεση κατά της εδαφικής ακεραιότητας της Ισπανίας, η οποία, όπως είπε, «αν δεν οργανώθηκε, τουλάχιστον ενθαρρύνθηκε ή επιτράπηκε από το Μαρόκο».
Το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών ανακοίνωσε στα τέλη της περασμένης εβδομάδας ότι 48.300 από τους περίπου 50.000 ανθρώπους που έφτασαν στη Θέουτα –μια μικρή ισπανική περιοχή στη Βόρεια Αφρική– είχαν ήδη επιστραφεί στο Μαρόκο. Η πρωτοφανής αυτή μαζική άφιξη υπερφόρτωσε την πόλη των 84.000 κατοίκων και προκάλεσε πολιτική κρίση σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς ορισμένα κράτη-μέλη επέρριψαν ευθύνες στην Ισπανία.
(AP Photo/Antonio Sempere)
Στη Θέουτα, οι τοπικοί ηγέτες ανέδειξαν τη σοβαρότητα της κατάστασης.
«Είναι μια θηριωδία», δήλωσε ο επί χρόνια συντηρητικός ηγέτης της περιοχής, Χουάν Χεσούς Βίβας. «Υπάρχουν 88 σοροί στο νεκροτομείο, ενώ υπάρχουν κι άλλες στην άλλη πλευρά των συνόρων.»
Όπως είπε, οι κάτοικοι παρακολουθούσαν τα γεγονότα με θλίψη, ανησυχία και αγωνία.
«Οι άνθρωποι δεν το βλέπουν ως μεταναστευτική κρίση· ήταν ουσιαστικά μια επίθεση, μια παραβίαση της εδαφικής ακεραιότητας της Ισπανίας», δήλωσε στην εφημερίδα El País. «Οι πολίτες αισθάνθηκαν ότι αυτό, αν δεν ήταν οργανωμένο, τουλάχιστον ενθαρρύνθηκε ή επιτράπηκε από το Μαρόκο.»
Ο Βίβας συνέκρινε τα γεγονότα με εκείνα του Μαΐου του 2021, όταν το Ραμπάτ χαλάρωσε τους συνοριακούς ελέγχους, επιτρέποντας σε περίπου 10.000 ανθρώπους να περάσουν στη Θέουτα μέσα σε δύο ημέρες, κατά τη διάρκεια της διπλωματικής αντιπαράθεσης που είχε προκληθεί όταν η Μαδρίτη επέτρεψε στον ηγέτη του κινήματος ανεξαρτησίας της Δυτικής Σαχάρας να νοσηλευθεί στην Ισπανία με Covid-19.
Τι εκτιμούν οι μυστικές υπηρεσίες
Οι υπαινιγμοί περί εμπλοκής του Μαρόκου φαίνεται να ενισχύονται από την προκαταρκτική αξιολόγηση των ισπανικών μυστικών υπηρεσιών. Σύμφωνα με αυτή, η μαζική μετακίνηση πιθανότατα δεν είχε οργανωθεί από τις μαροκινές αρχές, αλλά το Μαρόκο απέτυχε να ανακόψει το κύμα των ανθρώπων που κατευθύνονταν προς τα σύνορα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, διευκόλυνε ακόμη και τη διέλευσή τους.
Πηγές των υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσαν στην El País ότι η αιτία της μαζικής μετακίνησης πιθανότατα ήταν μια ψευδής πληροφορία που εξαπλώθηκε ταχύτατα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μετά από απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ισπανίας σύμφωνα με την οποία οι μετανάστες που φθάνουν διά θαλάσσης δεν μπορούν να απελαύνονται συνοπτικά. Καθώς η φήμη διαδιδόταν, η επιτήρηση των συνόρων από τις μαροκινές αρχές μειώθηκε στο ελάχιστο και τελικά σταμάτησε εντελώς στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, επιτρέποντας σε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους να περάσουν.
Συγκλονίζουν οι μαρτυρίες των μεταναστών
Τη Δευτέρα, στη Θέουτα, εκατοντάδες άνθρωποι εξακολουθούσαν να κοιμούνται στην παραλία ή κοντά στα τζαμιά της πόλης.
Ο Ασράφ, 28 ετών, δήλωσε ότι αγνόησε τις προειδοποιήσεις της μητέρας του να μην περάσει στην Ισπανία, όταν είδε αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που υποστήριζαν ότι τα σύνορα είχαν ανοίξει.
Αν και κατάφερε να φτάσει στη Θέουτα, αυτό που ακολούθησε ήταν, όπως είπε, μια πολυήμερη δοκιμασία, καθώς προσπαθούσε να βρει τροφή και καταφύγιο, ενώ παράλληλα τον στοίχειωναν οι εικόνες όσων είχε ζήσει.
«Μπορεί να με βλέπετε να χαμογελώ λίγο, αλλά μέσα μου είμαι διαλυμένος», είπε ο Μαροκινός, θυμούμενος πως κολυμπούσε ανάμεσα σε πτώματα για να φτάσει στη Θέουτα.
«Υπήρχαν τόσοι πολλοί άνθρωποι στη θάλασσα. Όλοι προσπαθούσαν να πιαστούν από πάνω σου για να σωθούν, κι εσύ προσπαθούσες να ξεφύγεις και να προχωρήσεις ώστε να μη σε παρασύρουν στον βυθό ή να μη σε πνίξουν. Η μαροκινή αστυνομία μας έσπρωχνε προς το νερό και μας φώναζε: “Κολυμπήστε, κολυμπήστε”.»
Άλλοι αναζητούσαν απεγνωσμένα συγγενείς που αγνοούνταν.
Μια μητέρα είπε ότι περιπλανιόταν επί ημέρες στους δρόμους της Θέουτα αναζητώντας τα δύο παιδιά της, ηλικίας 13 και 16 ετών.
Οι τρεις τους είχαν φύγει μαζί από το Μαρόκο, πέφτοντας στη θάλασσα για να παρακάμψουν τα σύνορα. Όμως τα ισχυρά θαλάσσια ρεύματα τούς χώρισαν και η γυναίκα έχασε τα παιδιά της από τα μάτια της.
«Χρειάζομαι βοήθεια», είπε, κρατώντας μια φωτογραφία ενός χαμογελαστού αγοριού που έκανε το σήμα του αντίχειρα προς τα πάνω.
«Κάποιοι μετανάστες μού είπαν ότι τα είδαν στη Θέουτα, αλλά δεν μπορώ να τα βρω.»
Διπλωματικός αντίκτυπος
Η κρίση έχει πυροδοτήσει την αντιμεταναστευτική ρητορική σε όλη την Ευρώπη και έχει προκαλέσει διπλωματικές εντάσεις εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη συνοριακή πολιτική, με την Ισπανία να κατηγορεί ορισμένους εταίρους για μη βοηθητική και πολωτική απάντηση.
Ο υπουργός Εξωτερικών Χοσέ Μανουέλ Αλμπάρες δήλωσε σήμερα πως η Ισπανία έχει υποστηρίξει στο παρελθόν άλλες χώρες της ΕΕ στη διάρκεια μεταναστευτικών κρίσεων και τώρα περίμενε αμοιβαία υποστήριξη.
Η Ένωση έχει καλέσει έκτακτη βιντεοδιάσκεψη των υπουργών Εσωτερικών προκειμένου να συζητήσουν την κρίση αύριο Τρίτη.
Ο Αλμπάρες επέκρινε σφόδρα την κυβέρνηση της Ιταλίας, κατηγορώντας την ότι συνδράμει στη διόγκωση της παραπληροφόρησης.
Είπε πως το Μαρόκο προσέφερε αμέσως αστυνομική υποστήριξη και δεν συνέδεσε με όρους τη συνεργασία του, επιτρέποντας τη γρήγορη επιστροφή των περισσότερων μεταναστών που διέσχισαν τα σύνορα.
Το υπουργείο Εσωτερικών του Μαρόκου επέρριψε την ευθύνη για την εκτόξευση της παραπληροφόρησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στα δίκτυα διακίνησης ανθρώπων και στην παρανόηση απόφασης ισπανικού δικαστηρίου που απαγορεύει τις άμεσες επιστροφές μεταναστών που ανακόπτονται στη θάλασσα. Η άποψη αυτή συνάδει με την επίσημη άποψη της Μαδρίτης.
«Η ΕΕ πρέπει να κάνει περισσότερα για να ενισχύσει τα σύνορά της»
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έκανε σήμερα έκκληση για την εξεύρεση μιας «κοινής ευρωπαϊκής απάντησης» προκειμένου να ενισχυθούν τα σύνορα της Ένωσης.
«Αυτό το επεισόδιο δείχνει με σαφήνεια ότι πρέπει να πάμε πιο μακριά για να ενισχύσουμε τα σύνορά μας στα πιο κρίσιμα σημεία», έγραψε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε επιστολή προς τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ που φέρει σημερινή ημερομηνία και την οποία είδαν το Γαλλικό Πρακτορείο και το πρακτορείο Ρόιτερς.
Μεταξύ των λύσεων που προτείνει είναι «αυξημένη εποπτεία και, εφόσον αυτό είναι απαραίτητο, η χρησιμοποίηση φυσικών φρακτών».
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής υπογραμμίζει ωστόσο πως «η προστασία του συνόλου των εξωτερικών συνόρων μας είναι μια ευρωπαϊκή ευθύνη που μοιράζεται».
Η άνευ προηγουμένου εισροή μεταναστών που εισήλθαν με τη βία στον ισπανικό θύλακα της Θέουτα, στη βόρεια Αφρική, είχε ως αποτέλεσμα να προκληθούν πολύ μεγάλες εντάσεις μεταξύ των 27 χωρών μελών της ΕΕ.
Μπροστά στις εικόνες δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων που εισέρχονταν παράτυπα στην περιοχή αυτή από το Μαρόκο, πολλά κράτη μέλη, με επικεφαλής την Ιταλία και τη Δανία, έσπευσαν να ζητήσουν την αναστολή της Ισπανίας από τον χώρο Σένγκεν.
Μια απαίτηση πολιτικά εκρηκτική, νομικά αδύνατη από την άποψη του ευρωπαϊκού δικαίου, που προκάλεσε την οργή της Μαδρίτης.
Καταγγέλλοντας την «εγωιστική» στάση πολλών χωρών, η Ισπανία ζήτησε να διεξαχθεί σύνοδος των υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ.
Αυτή αναμένεται να λάβει χώρα μέσω βιντεοδύνδεσης αύριο Τρίτη.
Θα επιτρέψει να «αντληθούν μαθήματα» από το επεισόδιο της Θέουτα και να εξεταστεί μια «κοινή ευρωπαϊκή απάντηση» στις προκλήσεις που συνδέονται με την παράτυπη μετανάστευση, είπε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, λέγοντας ότι υπάρχουν διάφορες σκέψεις.
«Σε συνεργασία με την Ισπανία, ειδικά σε ό,τι έχει σχέση με τη Θέουτα και τη Μελίγια [τον άλλο ισπανικό θύλακο στη βόρεια Αφρική], θα μπορούσαμε να ενισχύσουμε τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης για τη διαχείριση των συνόρων και να βελτιώσουμε την τεχνική και οικονομική υποστήριξή μας στο Μαρόκο», γράφει στην επιστολή η Ουρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Τους τελευταίους μήνες οι Βρυξέλλες αυστηροποίησαν τους μεταναστευτικούς κανόνες, επιτρέποντας κυρίως στα κράτη μέλη να στέλνουν αιτούντες άσυλο σε κέντρα υποδοχής εκτός των συνόρων της ΕΕ, τους λεγόμενους «κόμβους επιστροφής».
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr