Η κλιμάκωση των επιθέσεων σε πλοία, λιμάνια και τερματικούς σταθμούς εξαγωγών στη Μαύρη Θάλασσα προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στο παγκόσμιο εμπόριο σιτηρών και πετρελαίου, μετατρέποντας την περιοχή σε ένα ακόμη κρίσιμο σημείο του διεθνούς εμπορίου που πλήττεται από την εντεινόμενη γεωπολιτική ένταση, μεταδίδει το Reuters.
Η Μαύρη Θάλασσα αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς για τη μεταφορά σιτηρών, αργού πετρελαίου και διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων. Τις ακτές της μοιράζονται η Ρωσία, η Ουκρανία, η Βουλγαρία, η Γεωργία, η Ρουμανία και η Τουρκία.
Εντείνονται οι επιθέσεις σε εξαγωγικές υποδομές
Η Ρωσία, ο μεγαλύτερος εξαγωγέας σιτηρών παγκοσμίως, και η Ουκρανία, επίσης σημαντική αγροτική δύναμη, έχουν εντείνει τις τελευταίες εβδομάδες τις επιθέσεις σε αγροτικές εξαγωγικές εγκαταστάσεις και εμπορικά πλοία στη Μαύρη Θάλασσα. Παράλληλα, το Κίεβο έχει αυξήσει τις επιθέσεις εναντίον δεξαμενόπλοιων που συμμετέχουν στις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου.
Η νέα αυτή κλιμάκωση δημιουργεί επιπλέον πιέσεις στις διεθνείς αγορές εμπορευμάτων, οι οποίες ήδη δοκιμάζονται από τα προβλήματα στις θαλάσσιες μεταφορές στη Μέση Ανατολή.
Επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές
«Οι συνέπειες είναι ήδη ορατές στις παγκόσμιες αγορές αγροτικών προϊόντων», δήλωσε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ η αξιωματούχος Καγιόκο Γκότο. «Δεν πρέπει να επιτρέψουμε να συνεχιστεί αυτή η επικίνδυνη κλιμάκωση.»
Την ίδια ώρα, οι μεταφορές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν διαταραχθεί εξαιτίας της έντασης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, ενώ ο ναυτικός αποκλεισμός που έχουν ανακοινώσει οι αντάρτες Χούθι της Υεμένης κατά σαουδαραβικών λιμανιών και πλοίων αυξάνει τους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα στην Ερυθρά Θάλασσα.
Πίεση στις εξαγωγές σιτηρών
Σύμφωνα με το ουκρανικό υπουργείο Υποδομών, μόνο τον Ιούλιο καταγράφηκαν 35 επιθέσεις σε πλοία που βρίσκονταν σε λιμάνια, 22 επιθέσεις σε πλοία εν πλω και 67 πλήγματα σε λιμενικές εγκαταστάσεις.
Για σύγκριση, σε ολόκληρο το 2025 είχαν σημειωθεί μόλις 14 επιθέσεις σε πλοία. Παράλληλα, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Reuters, η Ουκρανία έχει στοχοποιήσει δεκάδες δεξαμενόπλοια που συμμετέχουν στις ρωσικές εξαγωγές πετρελαίου.
Οι εξελίξεις αυτές έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν τις εμπορικές ροές.
Αναστολές δρομολογίων και πλήγματα σε υποδομές
Η ρωσική ναυτιλιακή εταιρεία FESCO ανακοίνωσε ότι ανέστειλε την αποδοχή νέων παραγγελιών μεταφοράς φορτίων μέσω της Μαύρης Θάλασσας, μετά τον βομβαρδισμό ενός πλοίου της από ουκρανικό drone.
Παράλληλα, η Ρωσία έχει εντείνει τα πλήγματα κατά πολιτικών πλοίων και λιμενικών εγκαταστάσεων γύρω από την Οδησσό, μέσω της οποίας διακινείται περισσότερο από το 90% των ουκρανικών αγροτικών εξαγωγών.
Τόσο η Μόσχα όσο και το Κίεβο υποστηρίζουν ότι πλήττουν αποκλειστικά στρατιωτικούς στόχους.
Αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών
Τα αγροτικά προϊόντα εξακολουθούν να αποτελούν τη σημαντικότερη πηγή εξαγωγικών εσόδων για την Ουκρανία, περισσότερα από τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου.
Η ουκρανική κυβέρνηση αναζητά εναλλακτικές οδούς εξαγωγής, ωστόσο ο υπουργός Γεωργίας Βιτάλι Κοβάλ δήλωσε στο Reuters ότι οι νέες διαδρομές δεν θα λειτουργούν πλήρως πριν από τα τέλη Αυγούστου και ακόμη τότε θα μπορούν να διαχειρίζονται μόλις το 50% των ποσοτήτων που συνήθως εξάγονται μέσω των λιμανιών της Μαύρης Θάλασσας.
Παράλληλα, από τις 10 Ιουλίου έχει περιοριστεί η ναυσιπλοΐα στη Θάλασσα του Αζόφ, γεγονός που επηρεάζει τη λειτουργία του μεγάλου ρωσικού λιμανιού εξαγωγής σιτηρών στο Ταμάν.
Οι εξαγωγές συνεχίζονται από τα λιμάνια του Νοβοροσίσκ και της Τουάπσε, αλλά με αισθητά χαμηλότερους ρυθμούς.
Επιπτώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου
Οι εξαγωγές πετρελαίου αντιμετωπίζουν επίσης σημαντικά προβλήματα.
Οι ουκρανικές επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια κατά τον Ιούλιο προκάλεσαν ζημιές σε αρκετά πλοία και οδήγησαν στην προσωρινή διακοπή των φορτώσεων στο λιμάνι του Νοβοροσίσκ και στον τερματικό σταθμό της Κοινοπραξίας Αγωγού της Κασπίας (CPC), που αποτελεί τη βασική οδό εξαγωγής του καζακικού αργού πετρελαίου.
«Το σύστημα του CPC είναι ζωτικής σημασίας για το Καζακστάν, καθώς διακινεί περίπου το 80% των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας. Οποιαδήποτε παρατεταμένη διακοπή προκαλεί σοβαρές ανησυχίες για τις περιφερειακές εφοδιαστικές αλυσίδες», αναφέρει σε έκθεσή της η ναυλομεσιτική εταιρεία BRS.
Αυξάνονται τα ναύλα και τα ασφάλιστρα
Η επιδείνωση της κατάστασης ασφαλείας οδηγεί και σε σημαντική αύξηση του κόστους μεταφοράς.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς, το ημερήσιο κόστος ναύλωσης δεξαμενόπλοιων στη Μαύρη Θάλασσα έχει αυξηθεί σε περισσότερα από 300.000 δολάρια ημερησίως, από περίπου 200.000 δολάρια πριν από μία εβδομάδα.
Παράλληλα, τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου για την προσέγγιση πλοίων σε λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας έχουν αυξηθεί έως και στο 2% της αξίας του πλοίου, έναντι περίπου 1% πριν από δύο εβδομάδες. Ακόμη και αυτή η φαινομενικά μικρή αύξηση μεταφράζεται σε επιπλέον κόστος εκατοντάδων χιλιάδων δολαρίων για κάθε ταξίδι.
Ο επικεφαλής αναλυτής ναυτιλίας της BIMCO, Νιλς Ράσμουσεν, προειδοποίησε ότι εάν οι όγκοι μεταφοράς στη Μαύρη Θάλασσα παραμείνουν στα μειωμένα επίπεδα των τελευταίων δύο εβδομάδων, η παγκόσμια διακίνηση αργού πετρελαίου με δεξαμενόπλοια ενδέχεται να μειωθεί κατά περίπου 3%, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο μια ήδη πιεσμένη αγορά.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr