Στη σκιά των πρόσφατων καταστροφικών πυρκαγιών που άφησαν πίσω τους καμένη γη και σοβαρές ζημιές, ο Υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Κατσαφάδος, μιλά για την επόμενη ημέρα. Αναλύει τον σχεδιασμό της Κυβέρνησης για την ταχεία αποκατάσταση των πληγεισών περιοχών, την απλοποίηση των διαδικασιών για την κρατική αρωγή και τα στοχευμένα μέτρα στήριξης προς επιχειρήσεις, επαγγελματίες και νοικοκυριά, υπογραμμίζοντας τη δέσμευση της Πολιτείας να σταθεί έμπρακτα δίπλα στους πολίτες που δοκιμάζονται.
Συνέντευξη στον Χρόνη Διαμαντόπουλο
-Κύριε Υφυπουργέ, οι φετινές πυρκαγιές άφησαν πίσω τους μεγάλες καταστροφές, με χιλιάδες στρέμματα καμένης γης, σοβαρές ζημιές και, δυστυχώς, ανθρώπινες απώλειες. Ποιoείναι τoσυμπέρασμα που προκύπτει από τη φετινή διαχείριση των πυρκαγιών;
Πρώτα απ’ όλα, θα ήθελα να εκφράσω τη βαθιά μου θλίψη για τις ανθρώπινες απώλειες και τη συμπαράστασή μου σε όλους όσοι δοκιμάστηκαν από αυτή τη μεγάλη καταστροφή. Πίσω από κάθε καμένη έκταση, κάθε κατεστραμμένη κατοικία ή επιχείρηση, υπάρχουν άνθρωποι, οικογένειες και ολόκληρες τοπικές κοινωνίες που μέσα σε λίγες ώρες βρέθηκαν αντιμέτωπες με μια εξαιρετικά δύσκολη πραγματικότητα.
Οι φετινές πυρκαγιές ήταν ένα ακόμη πολύ ισχυρό μήνυμα ότι η κλιματική κρίση δημιουργεί συνθήκες πρωτόγνωρης έντασης και πολυπλοκότητας. Δεν υπάρχει κανένας μηχανισμός στον κόσμο που μπορεί να μηδενίσει τον κίνδυνο, ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται ακραίες καιρικές συνθήκες, παρατεταμένη ξηρασία και ισχυροί άνεμοι. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δεν έχουμε υποχρέωση να εξετάζουμε διαρκώς τι μπορούμε να κάνουμε καλύτερα.
–Κύριε Κατσαφάδο, τι σας είπαν οι εκπρόσωποι των τοπικών κοινωνιών που επισκεφτήκατε;
Το βασικό μήνυμα που πήρα από όλους τους ανθρώπους της περιοχής είναι ότι έχουν ανάγκη να ξαναβρούν την κανονικότητά τους. Άκουσα την αγωνία τους για τις περιουσίες, τις καλλιέργειες και τις επιχειρήσεις τους, αλλά και το αίτημά τους να προχωρήσουν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα η καταγραφή των ζημιών, οι αποζημιώσεις και τα έργα αποκατάστασης. Κανένας άνθρωπος που επλήγη δεν πρέπει να αισθανθεί ότι μένει μόνος του απέναντι σε αυτή τη δοκιμασία. Γι’ αυτό βρεθήκαμε διπλα τους από την πρώτη στιγμή, σε συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες, ώστε οι αυτοψίες να ολοκληρωθούν άμεσα και να ενεργοποιηθούν χωρίς καθυστερήσεις τα μέτρα της Κρατικής Αρωγής. Δίνουμε καθημερινά τη μάχη με τον χρόνο, γιατί γνωρίζουμε ότι για τους κατοίκους κάθε ημέρα μετράει. Στόχος μας είναι η ταχύτερη δυνατή αποκατάσταση και η στήριξη όλων όσοι επλήγησαν.
–Ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείται μετά από μια φυσική καταστροφή για την οικονομική στήριξη και την αποκατάσταση των πληγέντων κατοικιών;
Από την πρώτη στιγμή μετά από μια φυσική καταστροφή, προτεραιότητά μας είναι να σταθούμε έμπρακτα δίπλα στους πολίτες που έχουν πληγεί. Η διαδικασία ξεκινά άμεσα με την κήρυξη της περιοχής σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης και την αποστολή κλιμακίων μηχανικών της Γενικής Διεύθυνσης Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών (Γ.Δ.Α.Ε.Φ.Κ.), τα οποία πραγματοποιούν αυτοψίες στα κτήρια για να καταγράψουν τις ζημιές και να αξιολογήσουν την καταλληλότητά τους.
Με βάση τα αποτελέσματα των αυτοψιών ενεργοποιούνται οι προβλεπόμενες οικονομικές ενισχύσεις. Οι πολίτες μπορούν να υποβάλουν αίτηση στον Δήμο τους για το επίδομα πρώτων βιοτικών αναγκών, την ενίσχυση για επισκευαστικές εργασίες ή αντικατάσταση οικοσκευής και, όπου απαιτείται, την επιδότηση προσωρινής στέγασης. Η αίτηση πρέπει να κατατεθεί το συντομότερο δυνατό μαζί με τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Παράλληλα, δρομολογείται η διαδικασία χορήγησης Στεγαστικής Συνδρομής για την επισκευή ή την ανακατασκευή των πληγέντων κτηρίων, η οποία στις συγκεκριμένες περιπτώσεις καλύπτεται εξ ολοκλήρου από το Πλαίσιο Κρατικής Αρωγής. Στόχος μας είναι οι πρώτες οικονομικές ενισχύσεις να ενεργοποιούνται το συντομότερο δυνατό μετά την ολοκλήρωση των απαραίτητων αυτοψιών, ώστε οι συμπολίτες μας να λάβουν άμεσα την αναγκαία στήριξη.
–Πώς διασφαλίζεται ότι οι πληγέντες ενημερώνονται άμεσα και λαμβάνουν γρήγορα τις προβλεπόμενες οικονομικές ενισχύσεις;
Από την πρώτη στιγμή, στόχος μας ήταν οι πολίτες να έχουν άμεση και ολοκληρωμένη ενημέρωση, αλλά και να περιοριστεί στο ελάχιστο η γραφειοκρατία. Για τον λόγο αυτό, τα κλιμάκια της Γενικής Διεύθυνσης Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών (ΓΔΑΕΦΚ), μαζί με τα δελτία επανελέγχου που επιδίδουν στους πληγέντες κατά τη διάρκεια των αυτοψιών, διανέμουν και αναλυτικό ενημερωτικό υλικό με όλες τις πληροφορίες για τις οικονομικές ενισχύσεις, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τις σχετικές προθεσμίες.
Παράλληλα, έχουμε απλοποιήσει σημαντικά τη διαδικασία καταγραφής των ζημιών. Πλέον πραγματοποιείται μία μόνο αυτοψία, κατά την οποία καταγράφονται τόσο οι βλάβες στο κτίριο όσο και οι ζημιές στην οικοσκευή, ώστε να επιταχύνεται η διαδικασία και να αποφεύγεται η ταλαιπωρία των πολιτών.
Ταυτόχρονα, όλες οι δημοτικές αρχές έχουν ενημερωθεί, τόσο εγγράφως όσο και προφορικά, για το σύνολο των διαδικασιών που αφορούν την κρατική αρωγή και τις οικονομικές ενισχύσεις. Έχει δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στην οργάνωση των υπηρεσιών τους, ώστε να ξεκινήσει άμεσα η παραλαβή και η επεξεργασία των αιτήσεων των πολιτών.
Η διαδικασία είναι συγκεκριμένη και γρήγορη: αμέσως μετά την αυτοψία, οι δικαιούχοι υποβάλλουν στον δήμο αίτηση συνοδευόμενη από το αντίγραφο του δελτίου επανελέγχου, τα έντυπα Ε1 και Ε9 και πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης. Ειδικά για τον Δήμο Μάνδρας-Ειδυλλίας, έχουμε προβλέψει την παρουσία στελεχών της ΓΔΑΕΦΚ, τα οποία υποστηρίζουν τις δημοτικές υπηρεσίες στην οργάνωση και τη διαχείριση των αιτήσεων, ώστε η καταβολή των άμεσων οικονομικών ενισχύσεων να πραγματοποιηθεί όσο το δυνατόν ταχύτερα.
-Πώς υπολογίζεται η επιδότηση προσωρινής στέγασης;
Η επιδότηση προσωρινής στέγασης υπολογίζεται με βάση τον αριθμό των ατόμων που διέμεναν μόνιμα στην πληγείσα κύρια κατοικία. Το ποσό ανέρχεται σε 300 ευρώ τον μήνα για ένα άτομο και προσαυξάνεται κατά 50 ευρώ τον μήνα για κάθε επιπλέον συνοικούντα, έως το ανώτατο ποσό των 500 ευρώ τον μήνα. Η στεγαστική συνδρομή αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο για την αποκατάσταση των ζημιών. Ενδεικτικά, στην περίπτωση ανακατασκευής κτιρίου προβλέπεται ενίσχυση ύψους 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, έως τα 150 τετραγωνικά μέτρα, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.
Ιδιαίτερη μέριμνα έχει ληφθεί και για τις περιπτώσεις ελαφρών ζημιών, οι οποίες αφορούν αποκλειστικά μη φέροντα στοιχεία των κτιρίων. Για αυτές θα υπάρχει η δυνατότητα αξιοποίησης ταχύτερης διαδικασίας έκδοσης άδειας επισκευής, με καθορισμένη τιμή ανά τετραγωνικό μέτρο, χωρίς την ανάγκη εκπόνησης μελέτης μηχανικού, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο αποκατάστασης.
Παράλληλα, προκειμένου οι πολίτες να έχουν συνεχή και αξιόπιστη ενημέρωση, η Γενική Γραμματεία Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής θα θέσει σε λειτουργία τηλεφωνικό κέντρο υποστήριξης των πληγέντων. Μέσω αυτού θα παρέχονται πληροφορίες για τις διαθέσιμες ενισχύσεις, τις διαδικασίες, τις προθεσμίες υποβολής αιτήσεων και τα απαιτούμενα δικαιολογητικά ανά περίπτωση.
–Ποια επιπλέον μέτρα έχει αποφασίσει η Κυβέρνηση για τη στήριξη των επιχειρήσεων, των επαγγελματιών, των αγροτικών εκμεταλλεύσεων και των τοπικών κοινωνιών που επλήγησαν;
Η στήριξη των πληγέντων δεν περιορίζεται μόνο στην αποκατάσταση των κατοικιών. Από την πρώτη στιγμή, σχεδιάσαμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο κρατικής αρωγής που αφορά τις επιχειρήσεις, τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις, τους εργαζόμενους και συνολικά την οικονομική ζωή των περιοχών που επλήγησαν.
Η Κυβερνητική Επιτροπή Κρατικής Αρωγής, στη συνεδρίασή της στις 3 Αυγούστου 2026, αποφάσισε και εισηγήθηκε προς τα αρμόδια Υπουργεία μια σειρά από πρόσθετα μέτρα με στόχο τη γρήγορη ανακούφιση των πληγέντων και τη στήριξη της επόμενης ημέρας.
Ειδικότερα, για τις επιχειρήσεις και τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις που έχουν πληγεί προβλέπεται η χορήγηση κρατικής αρωγής, με επιχορήγηση ύψους 70% επί της εκτιμηθείσας ζημιάς, έως του ποσού των 500.000 ευρώ ανά δικαιούχο. Στην περίπτωση επιχειρήσεων με υποκαταστήματα, η ενίσχυση μπορεί να ανέλθει έως το αντίστοιχο ποσό ανά υποκατάστημα, για έως δύο υποκαταστήματα.
Παράλληλα, λαμβάνονται μέτρα για τη διευκόλυνση των πληγέντων στην οικονομική τους δραστηριότητα. Προβλέπεται αναστολή φορολογικών υποχρεώσεων, ρύθμιση και αναστολή ασφαλιστικών υποχρεώσεων για χρονικό διάστημα έξι μηνών, με στοχευμένη εφαρμογή στις επιχειρήσεις που πιστοποιούνται ως πληγείσες και εντάσσονται στο πλαίσιο της κρατικής αρωγής, αλλά και στα φυσικά πρόσωπα που έχουν υποστεί ζημιές στις κατοικίες τους.
Επιπλέον, για τους πληγέντες πολίτες, επιχειρήσεις και νομικά πρόσωπα αναστέλλεται για δώδεκα μήνες η διενέργεια πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης επί της κινητής και ακίνητης περιουσίας τους, όπως πλειστηριασμοί και κατασχέσεις, ώστε να δοθεί ο απαραίτητος χρόνος για την αντιμετώπιση των συνεπειών της καταστροφής και την επανεκκίνηση της οικονομικής τους δραστηριότητας.
Σημαντική είναι και η πρόβλεψη για τους εργαζόμενους των πληγεισών επιχειρήσεων. Επιχειρήσεις των οποίων οι εγκαταστάσεις έχουν υποστεί ολοσχερή καταστροφή ή σοβαρές ζημιές που δεν επιτρέπουν την ασφαλή παροχή εργασίας μπορούν να θέσουν σε αναστολή τις συμβάσεις εργασίας των εργαζομένων τους, για όσο διάστημα απαιτείται για την αποκατάσταση των ζημιών και έως τρεις μήνες.
Παράλληλα, προβλέπεται τριετής απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για τα κτίρια και τα αγροτεμάχια στις περιοχές που έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω των πυρκαγιών. Η απαλλαγή αφορά το έτος κατά το οποίο σημειώθηκε η καταστροφή, καθώς και τα δύο επόμενα έτη.
Ιδιαίτερη μέριμνα έχει δοθεί και στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και του τουρισμού. Για τις περιοχές του Δήμου Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, καθώς και για τις περιοχές Πόρτο Γερμενό, Ψάθα και Αλεποχώρι των Δήμων Μάνδρας-Ειδυλλίας και Μεγαρέων, αποφασίστηκε η χορήγηση ειδικού «pass» με στόχο την ενίσχυση της τουριστικής κίνησης κατά την επόμενη περίοδο. Παράλληλα, ειδικά για το Πόρτο Γερμενό σχεδιάζεται ένα πρόσθετο σχήμα ενίσχυσης, το οποίο θα βασιστεί στις πραγματικές οικονομικές απώλειες που θα καταγραφούν σε σύγκριση με προηγούμενες αντίστοιχες περιόδους.
Διαβάστε περισσότερα