Όταν ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Ντόναλντ Τραμπ συναντήθηκαν στο Οβάλ Γραφείο πριν από δύο εβδομάδες, ο Αμερικανός πρόεδρος ρώτησε τον Ισραηλινό πρωθυπουργό πώς τα πάει στις δημοσκοπήσεις ενόψει των εκλογών της 27ης Οκτωβρίου.
Ο Νετανιάχου εκεί φρέναρε. Στη συνέχεια, σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Axios, ένας από τους συμβούλους του είπε: «Κύριε Πρόεδρε, κερδίζει».
Ο Νετανιάχου, όμως, δεν κερδίζει. Και μέχρι στιγμής, ο Τραμπ δεν του έχει δώσει την υποστήριξη που ήλπιζε, παρά το γεγονός ότι οι δημοσιογράφοι του κάνουν συνεχώς ερωτήσεις για αυτό το ζήτημα.
Ο Τραμπ θα μπορούσε ακόμα και τώρα να αλλάξει γνώμη, επισημαίνει το Axios. Αλλά με μόλις 75 ημέρες να απομένουν μέχρι τις εκλογές, τα χρονικά περιθώρια για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό στενεύουν.
Ο συνασπισμός του Νετανιάχου εμφανίζεται στις δημοσκοπήσεις να συγκεντρώνει 49 έως 53 έδρες, πολύ λιγότερες δηλαδή από τις 68 έδρες που κατέχει σήμερα και τις 61 που απαιτούνται για να σχηματίσει κυβέρνηση.
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης του Ισραήλ, από την άλλη, συγκεντρώνουν 67 έως 70 έδρες. Ο κύριος αντίπαλος του Νετανιάχου, ο πρώην Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF), Γκάντι Άιζενκοτ, εμφανίζεται να έχει καλύτερα ποσοστά στις περισσότερες δημοσκοπήσεις.
Αλλά ο Νετανιάχου δεν χρειάζεται απαραίτητα να κερδίσει. Απλώς χρειάζεται να μην χάσει.
Η κύρια προσπάθειά του αυτή τη στιγμή είναι να εξασφαλίσει αρκετές ψήφους ώστε να αποτρέψει τους αντιπάλους του από το να σχηματίσουν κυβέρνηση χωρίς την υποστήριξη των αραβο-ισραηλινών κομμάτων.
Εάν μπορέσει τελικά να το κάνει αυτό και καμία πλευρά δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, ο Νετανιάχου θα παραμείνει υπηρεσιακός πρωθυπουργός για αρκετούς ακόμα μήνες μέχρι να διεξαχθούν νέες εκλογές.
Μέχρι στιγμής, αυτό το σενάριο θεωρείται απολύτως πιθανό.
«Ο Μπίμπι είναι ο χειρότερος εχθρός του εαυτού του»
Κατά τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου στο Ιράν, ορισμένοι από τους πιο στενούς συμβούλους του Τραμπ ήταν βέβαιοι ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα υποστήριζε τον Νετανιάχου.
Εκείνη την περίοδο, ο Τραμπ υποστήριζε έντονα την απονομή χάριτος στον Ισραηλινό πρωθυπουργό ώστε να τερματιστεί η δίκη του για διαφθορά.
Αλλά καθώς ο χρόνος περνούσε και ο πόλεμος έμοιαζε να οδηγείται σε τέλμα, οι στόχοι της εξωτερικής πολιτικής του Τραμπ και του Νετανιάχου – και τα εσωτερικά πολιτικά τους συμφέροντα – άρχισαν να αποκλίνουν. Οι διαφορές μεταξύ τους έγιναν μάλιστα όλο και μεγαλύτερες τους τελευταίους τρεις μήνες – όχι μόνο για το Ιράν, αλλά και για τον Λίβανο και τη Γάζα.
Δύο ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ενώ ο Τραμπ συμπαθεί τον Νετανιάχου σε προσωπικό επίπεδο, έχει απογοητευτεί από τις αποφάσεις και τις πολιτικές του.
«Ο Μπίμπι είναι ο χειρότερος εχθρός του εαυτού του», είπε ο Τραμπ, σύμφωνα με δύο άτομα που μίλησαν πρόσφατα με τον πρόεδρο για τον Νετανιάχου.
Το τελευταίο περιστατικό που προκάλεσε ένταση στις σχέσεις τους ήταν η δημόσια απόρριψη από τον Νετανιάχου του σχεδίου του Συμβουλίου Ειρήνης της Γάζας για τον αφοπλισμό της Χαμάς.
Ένας ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι ο Λευκός Οίκος θεώρησε τη δήλωση του Νετανιάχου την Κυριακή ως προεκλογική τακτική και όχι απαραίτητα ως πολιτική διακήρυξη.
«Κατανοούμε τις πολιτικές ανάγκες του Μπίμπι. Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα με αυτό, εφόσον συνεχίζει να κάνει αυτό που του ζητάμε – ειδικά σε ό,τι αφορά τον περιορισμό των επιθέσεων στη Γάζα», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Νετανιάχου μίλησε τηλεφωνικά με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και υποσχέθηκε να δώσει μια ευκαιρία στο σχέδιο του Συμβουλίου Ειρήνης, παρά τον σκεπτικισμό που έχει εκφράσει. Υποσχέθηκε επίσης να περιορίσει τις επιθέσεις στη Γάζα, ώστε να ξεκινήσει η διαδικασία αποστρατιωτικοποίησης, δήλωσε ένας άλλος Αμερικανός αξιωματούχος που επικαλείται το Axios.
Από τότε, το Ισραήλ έχει πραγματοποιήσει πολύ λιγότερα πλήγματα στη Γάζα και οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις οπισθοχώρησαν στην Κίτρινη Γραμμή – όπου υποτίθεται ότι θα αναπτύσσονταν βάσει της συμφωνίας.
Ο Κούσνερ σχεδιάζει ένα ταξίδι στο Ισραήλ την επόμενη εβδομάδα για να συναντηθεί με τον Νετανιάχου και άλλους αξιωματούχους και να συζητήσει το σχέδιο για τη Γάζα, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Το παρασκήνιο και οι δημοσκοπήσεις
Αρκετοί πολιτικοί αντίπαλοι του Νετανιάχου – συμπεριλαμβανομένου του Άιζενκοτ και των πρώην πρωθυπουργών Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ – έχουν εκφράσει την ανησυχία τους ότι ο Τραμπ θα υποστηρίξει τον νυν ηγέτη, όπως δήλωσαν δύο από τους βοηθούς τους στο Axios.
Σύμφωνα με δύο πηγές με γνώση του θέματος, τα εν λόγω στελέχη της αντιπολίτευσης έστειλαν μηνύματα στον Τραμπ και τους βοηθούς του μέσω κοινών φίλων, δωρητών και άλλων πολιτικών συμμάχων, προτρέποντας τον πρόεδρο να παραμείνει ουδέτερος.
Ένας πρώην αξιωματούχος των ΗΠΑ που ενημερώθηκε για την κατάσταση υποστήριξε ότι η αδύναμη εικόνα του Νετανιάχου στις δημοσκοπήσεις έχει αποτρέψει τον Τραμπ από το να εμπλακεί.
Τονίζεται μάλιστα ότι ο Τραμπ ήταν εξαιρετικά δημοφιλής στο Ισραήλ, αλλά η εικόνα του έχει επιδεινωθεί τους τελευταίους τρεις μήνες λόγω της συμφωνίας που υπέγραψε με το Ιράν και της απόφασής του να αποσυρθεί από τον πόλεμο μετά την παραβίαση της συμφωνίας.
Οι Ισραηλινοί έχουν επίσης ενοχληθεί με τους περιορισμούς που έχει θέσει ο Τραμπ στις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ισραήλ στο Ιράν, τη Γάζα, τη Συρία και τον Λίβανο.
Ασαφείς απαντήσεις
Ο Τραμπ ρωτήθηκε από δημοσιογράφους τέσσερις φορές τις τελευταίες εβδομάδες αν υποστηρίζει τον Νετανιάχου και δεν έδωσε καμία ξεκάθαρα θετική απάντηση.
«Υπάρχει κάποιος στο Ισραήλ καλύτερος από αυτόν για να κάνει τη δουλειά;» ρώτησε τον Τραμπ τον Ιούλιο ο ραδιοφωνικός παραγωγός Χιου Χιούιτ. Ο πρόεδρος απέφυγε να απαντήσει ξεκάθαρα. «Λοιπόν, δεν γνωρίζω τους περισσότερους. Γνωρίζω μερικούς από αυτούς, προφανώς, αλλά δεν γνωρίζω τους περισσότερους», είπε, αναφερόμενος στους αντιπάλους του Νετανιάχου.
Σε αρκετές πρόσφατες συνεντεύξεις, ο Τραμπ επαίνεσε τον Νετανιάχου ως «σπουδαίο πρωθυπουργό εν καιρώ πολέμου», αλλά κάθε φορά αναφερόταν σε εκείνον σε παρελθοντικό χρόνο.
Και ενώ Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ο Τραμπ έθεσε το ζήτημα της χάριτος κατ’ ιδίαν κατά την τελευταία του συνάντηση με τον Νετανιάχου, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει μιλήσει δημόσια γι’ αυτό εδώ και μήνες.
Οι ισραηλινές εκλογές είναι πάντως κρίσιμης σημασίας στην ατζέντα του Τραμπ στη Μέση Ανατολή για τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του, ειδικά με την κρίση στο Ιράν να βρίσκεται σε ένα αδιέξοδο «χωρίς συμφωνία και χωρίς πόλεμο».
Ο Τραμπ θέλει επίσης να προωθήσει το ειρηνευτικό του σχέδιο για τη Γάζα, να σημειώσει πρόοδο στις διαπραγματεύσεις μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου, να εξασφαλίσει μια συμφωνία ασφαλείας μεταξύ Ισραήλ και Συρίας και, το πιο σημαντικό, να μεσολαβήσει για μια ιστορική ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ισραήλ και Σαουδικής Αραβίας.
Ο Τραμπ και οι συνεργάτες του έχουν άσχημες αναμνήσεις από την πολιτική κρίση του 2019 στο Ισραήλ, η οποία οδήγησε σε τρεις συνεχόμενες εκλογές και είχε ως αποτέλεσμα μια χαμένη χρονιά διπλωματίας στη Μέση Ανατολή.
Ένας ανώτερος αξιωματούχος των ΗΠΑ δήλωσε ότι ο Λευκός Οίκος δεν θα επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος και δεν θα επιτρέψει στην ισραηλινή εσωτερική πολιτική να σταθεί εμπόδιο στην περιφερειακή του ατζέντα.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr