Ενα ακόμη επεισόδιο μπαζώματος ευθυνών προστέθηκε για το έγκλημα των Τεμπών με τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), έπειτα από πολύμηνη κυοφορία, να δημοσιεύει την απόφαση για την πυραντοχή των καθισμάτων καταλήγοντας σε πρόστιμα-χάδι 120.000 ευρώ για τη Hellenic Train και μέτρα ατομικής ευθύνης «τύπου 112» για την καλλιέργεια «κουλτούρας ασφαλείας» στους επιβάτες που θα πρέπει να μάθουν να χρησιμοποιούν και πυροσβεστήρες…
Η απόφαση της Ολομέλειας της ΡΑΣ δεν δίνει απάντηση στο αν τελικά οι συρμοί που συνεχίζουν να κυκλοφορούν σήμερα είναι ασφαλείς σε περίπτωση πυρκαγιάς και ενώ στο σκεπτικό της εντοπίζονται πλήθος παραβιάσεων και παραλείψεων από τη Hellenic Train, προτείνονται μέτρα όπως το να απομακρυνθούν τασάκια, κουρτινάκια και άλλα… εύφλεκτα υλικά.
Ο ελληνικός σιδηρόδρομος συνεχίζει δυστυχώς να υπολειτουργεί σε καθεστώς αναξιοπιστίας ως σκιά του εαυτού του με τη ΡΑΣ να καταλήγει σε απόφαση-«εμπαιγμό», όπως τη χαρακτηρίζει ο νομικός Αντώνης Ψαρόπουλος που ζήτησε με ομαδικό εξώδικο συγγενών των θυμάτων, εδώ και έναν χρόνο, να ληφθούν ακόμη και έκτακτα μέτρα για τα καθίσματα χωρίς πυραντοχή.
Τα πρόστιμα των 120.000 ευρώ επιβάλλονται στη Hellenic Train με την αρμοδιότητά της ως υπεύθυνου φορέα για τη συντήρηση και όχι ως αρμόδιου για την καθημερινή λειτουργία των τρένων, λες και αυτό είναι έργο άλλης εταιρείας. Το τίμημα των 120.000 ευρώ, για τα οποία κατά κανόνα γίνονται δικαστικές προσφυγές και συχνά μειώνονται μέχρι του σημείου να εξαφανιστούν, επιβλήθηκε παρά το γεγονός ότι η ΡΑΣ προχωρά σε σοβαρές διαπιστώσεις:
1. ότι δεν διασφαλίζεται η ιχνηλασιμότητα των δραστηριοτήτων συντήρησης,
2. ότι δεν τεκμηριώνεται δομημένη προσέγγιση που να εξασφαλίζει την ιχνηλασιμότητα όλων των πληροφοριών συντήρησης και
3. ότι δεν τεκμηριώνεται δομημένη προσέγγιση που να εξασφαλίζει ότι τα ανταλλακτικά συντήρησης χρησιμοποιούνται όπως ορίζεται στις εντολές συντήρησης και σύμφωνα με τις προδιαγραφές του κατασκευαστή και την ισχύουσα εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Κατά τα λοιπά, η ΡΑΣ επιστρέφει το μπαλάκι και ζητά να συμμορφωθεί η Hellenic Train με τη σύσταση που είχε εκδώσει τον Μάρτιο του 2025 ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Το κλου του πορίσματος της ΡΑΣ είναι η άμεση εφαρμογή μέτρων εγκατάστασης «κουλτούρας ασφαλείας στο προσωπικό και στους επιβάτες»! Ως τέτοια μέτρα, «βραχυπρόθεσμα», αναφέρονται:
η απομάκρυνση μη κρίσιμων υλικών από τους συρμούς με σκοπό τη μείωση της δυνητικά καύσιμης μάζας
η προσθήκη επιπλέον πυροσβεστήρων
η έκτακτη συντήρηση των μέσων ασφαλείας
η θέσπιση προτύπων εκπαίδευσης του προσωπικού
η μείωση των διαστημάτων επιθεώρησης / συντήρησης του τροχαίου υλικού.
Στα μακροπρόθεσμα μέτρα αναφέρεται η «αντικατάσταση των καθισμάτων και του λοιπού εσωτερικού εξοπλισμού των βαγονιών», χωρίς να υπάρχει σαφής προθεσμία. Προστίθενται ακόμη:
ο εκσυγχρονισμός του συστήματος φωνητικών ανακοινώσεων
ο εκσυγχρονισμός των συστημάτων κλιματισμού / εξαερισμού
ο εκσυγχρονισμός των συστημάτων αναγγελίας κινδύνου.
Επειδή όμως αυτά τα μέτρα «απαιτούν σημαντική επένδυση» και μπορεί να δημιουργήσουν θέμα με τα ισχύοντα πρότυπα ακολουθεί περαιτέρω εξειδίκευση για τα μέτρα απομάκρυνσης των… εύφλεκτων υλικών, «με σκοπό την κατά το δυνατόν ελάττωση των μέσων διάδοσης και τροφοδότησης πιθανής πυρκαγιάς». Τέτοιο «μη αναγκαίο» υλικό μπορεί να είναι ενδεικτικά:
Πτυσσόμενα κουρτινάκια
Ελαφρά διαχωριστικά μεταξύ θέσεων
Αφαιρετά μαξιλαράκια
Κουβέρτες
Πλαστικοί κάδοι απορριμμάτων
Κινητά στοιχεία επίπλωσης (π.χ. καρέκλες / τραπεζάκια εστιατορίου) εφ’ όσον είναι κατασκευασμένα από καύσιμο υλικό.
Τα τασάκια, οι κάδοι απορριμμάτων, οι διανομείς χαρτοπετσετών και οι κάδοι για τις χρησιμοποιημένες χαρτοπετσέτες θα πρέπει να είναι σχεδιασμένα με στόχο την αποτροπή της εξάπλωσης εσωτερικής πυρκαγιάς.
«Πουθενά δεν υπάρχει μια διαταγή για τις εργασίες που πρέπει να γίνουν» τονίζει στην «Εφ.Συν.» ο Αντώνης Ψαρόπουλος (ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΤΖΕΚΑΣ/EUROKINISSI)
ΑΝΤΩΝΗΣ ΨΑΡΟΠΟΥΛΟΣ:
«Η ΡΑΣ αναιρεί τον εαυτό της»
Οργισμένος για την απόφαση της Ολομέλειας της ΡΑΣ με την οποία η Αρχή «αναιρεί τον εαυτό της» επιβάλλοντας πρόστιμα-χάδι στη Hellenic Train, χωρίς να την πιέζει να αποκαταστήσει σε συγκεκριμένες προθεσμίες την ασφάλεια των τρένων που κυκλοφορούν, δηλώνει ο νομικός Αντώνης Ψαρόπουλος.
Η «Εφ.Συν.» επικοινώνησε χθες με τον πατέρα της Μάρθης Ψαροπούλου, ο οποίος ήταν και εκείνος που ζήτησε να ληφθούν έκτακτα μέτρα βάσει των ευρημάτων για την ελλιπή πυραντοχή των καθισμάτων. Μίλησε για «εμπαιγμό» από την πλευρά της ΡΑΣ και για μια απόφαση που δεν συμβαδίζει με το πολυσέλιδο σκεπτικό της απόφασης.
«Ενώ στο σκεπτικό της απόφασης εντοπίζονται πολλές και σοβαρές παραλείψεις τόσο για την πιστοποίηση των υλικών που χρησιμοποιούνται όσο και για την ιχνηλάτηση του εξοπλισμού που χρησιμοποιείται στα τρένα, στο διατακτικό η Αρχή καταλήγει στα πρόστιμα των 120.000 ευρώ. Πουθενά δεν υπάρχει μια διαταγή για τις εργασίες που πρέπει να γίνουν με βάση συγκεκριμένες ασφυκτικές προθεσμίες ώστε τα τρένα με τα οποία ο κόσμος κυκλοφορεί να γίνουν πιο ασφαλή», επισημαίνει ο κ. Ψαρόπουλος.
«Δεν αφαιρεί καν την πιστοποίηση που έχει δώσει η ΡΑΣ στη Hellenic Train ως Υπεύθυνου Φορέα Συντήρησης», τονίζει ο νομικός αλλά ούτε και της βάζει συγκεκριμένες προθεσμίες για τις εργασίες που πρέπει να κάνει. Η ΡΑΣ ήταν εκείνη που έχει πιστοποιήσει τη Hellenic Train, αλλά εννοείται ότι εάν της αφαιρούσε το πιστοποιητικό θα της προκαλούσε μεγάλο πρόβλημα, καθώς θα έπρεπε μετά να αναθέσει τις εργασίες συντήρησης σε άλλον φορέα με μεγάλο οικονομικό κόστος την ώρα που η ιταλική εταιρεία εισπράττει κάθε χρόνο κρατική επιδότηση 62 εκατομμυρίων ευρώ και μέρος αυτής αφορά και τις εργασίες συντήρησης.
Ακόμη χειρότερα, λέει ο κ. Ψαρόπουλος, η ΡΑΣ μετακινεί την ευθύνη ακόμη και στους ίδιους τους επιβάτες, μιλώντας για την ανάγκη να αποκτήσουν εκείνοι «κουλτούρα ασφαλείας», να εκπαιδευτούν για να χρησιμοποιούν πυροσβεστήρες ή να συμμορφώνονται με τις ανακοινώσεις της εταιρείας.
Ενα πόρισμα που χάνεται στον χρόνο και στο παιχνίδι επίρριψης των ευθυνών
Το Δημόσιο δεν πλήρωνε τα έξοδα της πραγματογνωμοσύνης, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ δεν απαντούσε στο θέμα της πυραντοχής των καθισμάτων, ώσπου το εξώδικο των συγγενών των θυμάτων, τον Σεπτέμβριο του 2025, οδήγησε στο πόρισμα-«εμπαιγμό» της ΡΑΣ
Η απόφαση της ολομέλειας της ΡΑΣ φέρει ημερομηνία 3 Αυγούστου αλλά δημοσιεύθηκε χθες. Η διερεύνηση είχε ξεκινήσει ουσιαστικά σχεδόν έναν χρόνο νωρίτερα, όταν τον Σεπτέμβριο του 2025 συγγενείς των θυμάτων του εγκλήματος των Τεμπών είχαν στείλει το πρώτο εξώδικο. Το εξώδικο εκείνο συνδεόταν με την πλήρη απουσία της διερεύνησης των αρμοδίων σχετικά με τη φωτιά που προκλήθηκε στα συντρίμμια των Τεμπών και προκάλεσε τον θάνατο επιβατών που είχαν επιζήσει από τη σύγκρουση.
Το πόρισμα του επίσημου κρατικού φορέα διερεύνησης ΕΟΔΑΣΑΑΜ δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο του 2025, δύο χρόνια μετά την τραγωδία και την ώρα που κατέβαιναν στον δρόμο εκατομμύρια σε όλη τη χώρα, αλλά άφηνε για αργότερα το θέμα της πυραντοχής των καθισμάτων. Δεν απαντούσε δηλαδή στα ερωτήματα για τα υλικά από τα οποία ήταν φτιαγμένα και το αν άρπαξαν αμέσως φωτιά προκαλώντας τον θάνατο από ασφυξία και εγκαύματα ή λειτούργησαν βάσει των προδιαγραφών που επιβάλλουν να είναι «άκαυστα» ώστε να υπάρχει χρόνος απομάκρυνσης των εγκλωβισμένων επιβατών.
Η καθυστέρηση δεν ήταν τυχαία. Είχε ζητηθεί έλεγχος υφασμάτων από εξειδικευμένο εργαστήριο, αλλά τα αποτελέσματα καθυστέρησαν πολλούς μήνες καθώς το Δημόσιο δεν πλήρωνε τα έξοδα της πραγματογνωμοσύνης. Τα ευρήματα έφθασαν τελικά τον Αύγουστο του 2025 και περιλήφθηκαν στο συμπληρωματικό πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ που βγήκε τον Φεβρουάριο του 2026. Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ έκρινε ότι τα τα καθίσματα ήταν εκτός προδιαγραφών αλλά δεν ασχολήθηκε με την πυραντοχή τους στα τρένα που συνεχίζουν να κυκλοφορούν αλλά έριξε την ευθύνη στη Hellenic Train και τον ΟΣΕ (Σιδηρόδρομοι Ελλάδος ΜΑΕ) ο οποίος διαθέτει τροχαίο υλικό που μπορεί να μισθώσει σε άλλες εταιρείες.
«Η Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε. και η Hellenic Train Α.Ε., υπό την εποπτεία της ΡΑΣ, θα πρέπει να προχωρήσουν σε σειρά ενεργειών προκειμένου να ελέγξουν και να καταγράψουν το επίπεδο πυραντοχής των καθισμάτων των επιβαταμαξών τις οποίες έχει μισθώσει η Hellenic Train Α.Ε. από τη Σιδηρόδρομοι Ελλάδος Μ.Α.Ε., και να διαχειριστούν τους κινδύνους ασφαλείας που πιθανώς εντοπιστούν, μέσω της εφαρμογής κατάλληλων μέτρων»… Την επομένη, η «Εφ.Συν.» έγραφε για «ακόμα μια προσπάθεια «θολώματος των νερών», ακόμα ένα «μπάζωμα» με συνέπεια να μην είναι ξεκάθαρο πού υπήρξαν παραλείψεις και ποιος έχει την ευθύνη.
Η καθυστέρηση της πραγματογνωμοσύνης είχε και μία ακόμη σημαντική απώλεια. Η δικογραφία για τα Τέμπη έκλεισε τον Σεπτέμβριο του 2025 χωρίς να περιλάβει καθόλου τα ευρήματα. Αυτή ήταν και η βασική αιτία των εξωδίκων που έστειλαν οι συγγενείς στη ΡΑΣ τον Σεπτέμβριο και τον Οκτώβριο του 2025, με πρωτοβουλία του νομικού Αντώνη Ψαρόπουλου, πατέρα της Μάρθης που σκοτώθηκε στα Τέμπη.
Δύο μέρες αργότερα, η Επιτροπή Διερεύνησης Ανεξάρτητων Εμπειρογνωμόνων Οικογενειών (ΕΔΑΠΟ) πραγματοποίησε συνέντευξη Τύπου μαζί με τον Αντώνη Ψαρόπουλο. Εκεί το μέλος της ΕΔΑΠΟ, Κωνσταντίνος Λακαφώσης, παρομοιάζει ευθέως το υλικό των καθισμάτων με…προσάναμμα καθώς «είχαν σκέτο πανί ή ενδιάμεσο στρώμα πολυεστέρα». «Δεν περιμένουμε από τη ΡΑΣ να επιβάλει απλώς κάποιο πρόστιμο», τόνισε ο κ. Ψαρόπουλος. «Πρέπει να μας πει ότι τα βαγόνια είναι ok, αλλιώς ταξιδεύετε με δική σας ευθύνη και να έχετε μαζί σας μάσκα αερίων και πυροσβεστήρα», πρόσθεσε ο Κ. Λακαφώσης.
Η ΡΑΣ ξεκίνησε τη δική της διερεύνηση που κατέληξε σε πόρισμα την 1η Απριλίου 2026. Ωστόσο το πόρισμα παρέμεινε επτασφράγιστο, δημοσιοποιήθηκε σχεδόν δύο μήνες αργότερα και οδήγησε τελικά στην τωρινή απόφαση.
Οι προθέσεις της κυβέρνησης να διαχειριστεί επικοινωνιακά την υπόθεση κερδίζοντας χρόνο και απομακρύνοντας τις δικές της ευθύνες έχουν φανεί και κατά τη διάρκεια του κοινοβουλευτικού ελέγχου στις αρχές Μαρτίου 2026. Ο τότε αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Κ. Κυρανάκης, απαντώντας σε ερώτηση του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Αλ. Μεϊκόπουλου, απάντησε ότι εγγυάται την ασφάλεια μόνο για νέα τρένα που εκείνος συμφώνησε να έρθουν στην Ελλάδα και ισχυρίστηκε ότι για τα παλαιότερα τρένα δεν μπορεί να γνωρίζει καθώς ήταν πολύ μικρός όταν παραγγέλθηκαν στη δεκαετία του ’90.
Διαβάστε περισσότερα