Την Τετάρτη (26/8) ο πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης θα συζητήσει με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν για το άνοιγμα νέων σημείων διέλευσης κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής. Αμφότεροι ενδέχεται να επικεντρωθούν σε δύο οδοφράγματα, στη Μια Μηλιά, ανατολικά της Λευκωσίας, και στον δρόμο Αθηένου – Λευκωσίας που περνά μέσα από την πεδιάδα της Μεσαορίας.
Πέρασε ήδη ένας μήνας αφότου ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, αποχώρησε άπραγος από το νησί (29/7). Τίποτα δεν προχωρά επί της ουσίας. Γιατί, όμως, ο ΟΗΕ δείχνει τόση επιμονή σε νέα σημεία διέλευσης; Ο Γκουτέρες πιέζει τους δύο Κυπρίους ηγέτες να δώσουν σημάδια βούλησης για επανένωση. Το άνοιγμα νέων σημείων διέλευσης εκκρεμεί σχεδόν επί δύο χρόνια. Δεσμεύτηκαν να το πράξουν και δεν ανταποκρίνονται. Για τον Γκουτέρες αυτό αποτελεί τώρα μία εκ των ων ουκ άνευ προϋπόθεση για να ασχοληθεί περαιτέρω, προτού ολοκληρώσει τη θητεία του (συνέντευξη Ολγκίν στον «Πολίτη», στις 9/8).
Εμπιστοσύνη
Ο Χριστοδουλίδης δεν προέβλεψε την αυστηρότητα που δείχνει ο ΟΗΕ στην ανάγκη να αλλάξει το κλίμα αντιπαλότητας στο νησί. Ομως, ο Γκουτέρες το ιεράρχησε εξίσου με τις απαιτήσεις που έχει από τους ηγέτες για έμπρακτη πρόοδο επί της ουσίας του προβλήματος και αξιολογεί τον καθένα κατά πόσο έχει βούληση και ειλικρίνεια. Επί σειρά ετών ο Χριστοδουλίδης δείχνει περιφρόνηση στις εκκλήσεις του ΟΗΕ για οικοδόμηση εμπιστοσύνης: να ανοίξει νέα σημεία διέλευσης, να διευκολύνει την επικοινωνία των πολιτών, τη δικοινοτική συνεργασία σε έργα υποδομής, το εμπόριο, τη συμφιλίωση. Το ζητά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις δικές της εκθέσεις για τον ευρωπαϊκό κανονισμό που διέπει τις διελεύσεις και το εμπόριο κατά μήκος της Πράσινης Γραμμής.
Λίγο προτού επισκεφθεί την Κύπρο, ο Γκουτέρες έγραψε στην τακτική έκθεσή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας (6/7): Από τις δέκα πρωτοβουλίες οικοδόμησης εμπιστοσύνης που συμφωνήθηκαν στις άτυπες πενταμερείς τον Μάρτιο και τον Ιούλιο του 2025, «δεν υπήρξαν σημαντικές εξελίξεις» στις επτά πιο ουσιώδεις: άνοιγμα νέων σημείων διέλευσης, αποναρκοθέτηση, δημιουργία φωτοβολταϊκού πάρκου στη νεκρή ζώνη, ανταλλαγή έργων τέχνης, περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες.
Αντιφάσεις
Ο Χριστοδουλίδης έμπλεξε με τις δικές του αντιφάσεις. Υποστηρίζει ότι προέχει η ουσία του Κυπριακού, συζητά μεν μέτρα εμπιστοσύνης, αλλά αυτά δεν πρέπει να υποκαθιστούν την επίλυση. Ομως, δεν έπεισε τον Γκουτέρες, για τον απλούστατο λόγο ότι δεν ανταποκρίνεται ούτε στην ουσία για να διανύσει «το τελευταίο μίλι». Ειδικότερα, ο γενικός γραμματέας ζήτησε δεσμεύσεις επί της ουσίας και της μεθοδολογίας για να σπάσει το πολύχρονο αδιέξοδο, αλλά δεν βρήκε τον Χριστοδουλίδη και τον Ερχιουρμάν «κατάλληλα προετοιμασμένους» να τις αναλάβουν.
Πόσο αποκλίνει ο Χριστοδουλίδης; Κατ’ αρχάς, ο γενικός γραμματέας ξεκαθάρισε ότι δεν θέλει να διασαλευτούν λεπτές ισορροπίες του πακέτου που συμφωνήθηκε στο Κραν Μοντανά. Πάνω σε αυτές ο ΟΗΕ έχει καταγεγραμμένες συγκλίσεις και τις θέλει να γίνουν κανονικό συμφωνημένο έγγραφο, χωρίς να μπουν στη βάσανο επαλήθευσης λέξη προς λέξη. Ο Χριστοδουλίδης είναι διστακτικός και αμφίσημος. Θέλει να φορτώσει το έγγραφο συγκλίσεων που επιτεύχθηκαν πριν από… δέκα χρόνια με διαφοροποιήσεις με μπλε και κόκκινα γράμματα (ελληνοκυπριακές και τουρκοκυπριακές θέσεις αντίστοιχα). Πρόκειται για κάκιστη πρακτική, γνωστή στον ΟΗΕ από το παρελθόν. Δεν υπάρχει τίποτα άγνωστο και μη δημοσιοποιημένο από όσα συμφωνήθηκαν μέχρι το Κραν Μοντανά –έως και απόρρητα πρακτικά διέρρευσαν. Ολα είναι τοποθετημένα σε θυρίδα και θεματοφύλακας είναι ο ΟΗΕ. Οι «ερμηνείες» αποτελούν εκ των υστέρων επινόηση για να μην καταλήγουν πουθενά.
Ο Γκουτέρες ξεκαθάρισε επίσης ότι αυτή τη φορά θα εφαρμόσει διαφορετική μεθοδολογία προτού συγκαλέσει νέα Διάσκεψη για την Κύπρο: α) θα δοθούν εκ των προτέρων δεσμεύσεις για να διασφαλιστεί η επιτυχία, β) θα υπάρχει καταληκτικό χρονοδιάγραμμα και γ) διαφάνεια και λογοδοσία από την πλευρά των ηγετών στην κοινή γνώμη τους. Εν ολίγοις, ποτέ ξανά το φιάσκο του 2004 και του 2017!
Σημεία διέλευσης
Τίποτα δεν είναι ανέφικτο αν το θέλουν πραγματικά οι Κύπριοι. Στην Πράσινη Γραμμή λειτουργούν ήδη εννέα σημεία διέλευσης και οι ανάγκες των πολιτών έχουν πολλαπλασιαστεί. Από το 2018 δεν άνοιξε ούτε ένα οδόφραγμα. Η υπομονή του Γκουτέρες εξαντλήθηκε με ακατανόητα τεχνάσματα. Ο Χριστοδουλίδης συμφώνησε ρητά, με τον Ερσίν Τατάρ, να ανοίξουν τέσσερα νέα σημεία διέλευσης. Στις διαβουλεύσεις για το ποια θα ανοίξουν, έθεσαν όρους για να μην συμφωνήσουν σε κανένα. Ο Χριστοδουλίδης έσπρωξε στα άκρα τους δικούς του όρους, έχοντας απέναντί του τον Ερχιουρμάν. Με δημόσια δήλωσή του (28/1) ζήτησε, ακόμα κι αν συμφωνηθούν κάποια σημεία διέλευσης, να μην ανακοινωθούν παρά μόνο κατά την έναρξη επίσημων διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό.
Το Κυπριακό μοιάζει σήμερα πιο χαοτικό απ’ ότι ήταν πριν από μερικές εβδομάδες. Ο Χριστοδουλίδης απευθύνεται συνεχώς στο συντηρητικό ακροατήριό του των Ελληνοκυπρίων, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κερδίζει διπλωματικούς πόντους στον ΟΗΕ και στην Ε.Ε. Οι πρεσβείες στη Λευκωσία απέρριψαν απαίτηση του Χριστοδουλίδη να μην παρευρεθούν σε ενημερωτική συνάντηση με τον Μεχμέτ Ντάνα, εκπρόσωπο του Τουρκοκύπριου ηγέτη. Εκριναν αδικαιολόγητη την παρέμβαση του Υπουργείου Εξωτερικών, αφού ήδη έτυχαν αντίστοιχης ενημέρωσης από τον Ελληνοκύπριο εκπρόσωπο, Μενέλαο Μενελάου.
● Το άρθρο αναδημοσιεύεται στην εφημερίδα «Πολίτης» της Κύπρου
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr