Εχει άραγε αλλάξει η στάση μας τα τελευταία χρόνια απέναντι στη ζωντάνια των παιδιών; Ολο και περισσότερα ξενοδοχεία, τουριστικά συγκροτήματα, πισίνες και σπα, ακόμα και εστιατόρια ανά την Ευρώπη προβάλλουν ως πλεονέκτημα την πολιτική «μόνο για ενήλικες», πουλώντας απλώς ηρεμία.
Παρέχουν υπηρεσίες, δραστηριότητες και εγκαταστάσεις σχεδιασμένες για το προφίλ ενήλικων πελατών, που αποτελούν νέα πηγή κερδών, περιορίζοντας όμως την πρόσβαση σε ανηλίκους. Η χώρα μας βρίσκεται προς το παρόν στην αντίθετη κατεύθυνση από την ευρωπαϊκή τάση που διαμορφώνεται από την εξάπλωση των ψυχαγωγικών και άλλων χώρων, όπως επίσης και κοινωνικών εκδηλώσεων μόνο για ενήλικες χωρίς παιδιά, με στόχο μια πιο ήσυχη ατμόσφαιρα.
Θέμα κουλτούρας
Η ελληνική εξαίρεση φαίνεται να συνδέεται με την κουλτούρα επένδυσης στην οικογένεια, που δεν ευνοεί αποκλεισμούς των παιδιών από τη δημόσια ζωή. Διαθέσιμα στοιχεία σχετικά με τη ζήτηση ή τα χαρακτηριστικά των ξενοδοχειακών μονάδων «μόνο για ενήλικες» δεν υπάρχουν, παρά ενδείξεις που δείχνουν μικρή συγκέντρωση σε δημοφιλείς περιοχές, οι οποίες αποτελούν βασικούς προορισμούς για ξένους τουρίστες και διαθέτουν διεθνή αεροδρόμια.
Για παράδειγμα, τα περισσότερα θέρετρα με τέτοιες υπηρεσίες, που αναφέρονται στην πλατφόρμα του βρετανικού tour operator Jet2holidays, βρίσκονται στην Κρήτη (47), στην Κέρκυρα (35), στη Χαλκιδική (22), στην Κεφαλονιά (19) και στη Σαντορίνη (15). Οι πιο δημοφιλείς ελληνικοί προορισμοί για κρατήσεις αποκλειστικά για ενήλικες μέσω της βρετανικής εταιρείας TUI για την περίοδο υψηλής ζήτησης του φετινού καλοκαιριού, από τα μέσα Ιουλίου μέχρι τα τέλη Αυγούστου, είναι πρώτα η Κρήτη, που ακολουθείται από τις προαναφερθείσες περιοχές, όπως επίσης την Κω, τη Ρόδο και τη Ζάκυνθο. Καταλύματα μόνο για ενήλικες διατίθενται για τους παραπάνω τόπους και το ίδιο χρονικό διάστημα μέσω του γερμανικού ταξιδιωτικού πράκτορα DER Touristik.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, οι περιοχές της Κρήτης, των Ιονίων Νήσων και του Νοτίου Αιγαίου συγκεντρώνουν τη συντριπτική πλειονότητα των τουριστικών επισκέψεων και των εσόδων. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων, το 2025 τα αεροδρόμια των Χανίων, της Κω, της Ζακύνθου, της Σαντορίνης, της Ρόδου και της Κέρκυρας προσέλκυσαν το μεγαλύτερο μέρος των διεθνών αφίξεων, επιβεβαιώνοντας το έντονο ενδιαφέρον της ξένης ζήτησης σε αυτούς τους προορισμούς.
Εστίαση – διασκέδαση
Την εικόνα για τα καταστήματα εστίασης και διασκέδασης μεταφέρει ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ, Γιώργος Καββαθάς, ο οποίος εκτιμά πως η child free πρακτική δύσκολα θα μετεξελιχθεί σε τάση στην Ελλάδα, καθώς «οι άτυποι κοινωνικοί κανόνες έχουν σε μεγάλο βαθμό επιλύσει τέτοιου τύπου προβληματισμούς και δύσκολα θα βρεθούν επιχειρηματίες να επιλέξουν να διαφοροποιηθούν στο συγκεκριμένο ζήτημα σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους».
Οπως αναφέρει, στη χώρα μας «γενικώς επικρατεί η νοοτροπία της συμμετοχής των παιδιών σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο εύρος οικογενειακών εξωτερικών δραστηριοτήτων, με τη συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων της εστίασης ή άλλων μορφών διασκέδασης να είναι εξαιρετικά φιλικές προς τα παιδιά, διαφημίζοντας μάλιστα σε πολλές περιπτώσεις πρόσθετες παροχές διευκόλυνσης των γονέων. Στην πράξη είναι σαφές ότι η συντριπτική πλειονότητα των γονέων είναι αυτή που καθορίζει τους χώρους που θεωρούν ασφαλείς για τα παιδιά, αποφεύγοντας καταστήματα με περιορισμένο χώρο κίνησης ή εξαιρετικά δυνατή μουσική», προσθέτει.
Στην ερώτηση τι προβλέπει η σχετική νομοθεσία, ο κ. Καββαθάς επισημαίνει πως «έχουν θεσπιστεί διατάξεις απαγόρευσης εισόδου σε ανήλικους σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, για την προστασία των εφήβων κυρίως από την έκθεσή τους σε περιβάλλον πώλησης – διάθεσης αλκοόλ. Επίσης, ανάλογα με την ταυτότητα κάθε επιχείρησης μπορούν να υπάρξουν περιορισμοί ή συστάσεις σε γονείς να αποφύγουν τη συμμετοχή παιδιών ή ανηλίκων. Τέτοιοι χώροι είναι ορισμένα escape room με σενάρια τρόμου και εξαιρετικής δυσκολίας γρίφους ή εστιατόρια των οποίων ο κατάλογος είναι συγκεκριμένος και δύσκολα μπορεί να καλύψει τις προτιμήσεις μικρών παιδιών».
Η επέκταση μετά την πανδημία και η Γαλλία που αντιστέκεται
Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες οι κρατήσεις μόνο από ενήλικες επεκτάθηκαν από τον τουριστικό σε περαιτέρω κλάδους ειδικά έπειτα από την πανδημία του κορονοϊού, παρότι ως μέτρο δεν συμβάλλει στην κοινωνική ένταξη των ανηλίκων και τη συνύπαρξή τους με ενήλικες. Αυτή την τάση επιβεβαιώνει η Ιταλική Ομοσπονδία Επιχειρηματικών Ενώσεων Ταξιδιών και Τουρισμού (FIAVET), η οποία επισημαίνει τη συσσώρευση τέτοιων κλινών στην ορεινή περιοχή του Τρεντίνο. Τα τελευταία χρόνια, έχουν καταγραφεί περίπου 200 καταλύματα αυτού του είδους στη γείτονα. Σε βόρειες χώρες, όπως η Λιθουανία, η Ενωση Ξενοδοχείων και Εστιατορίων έχει διαπιστώσει ότι το προφίλ του τουρίστα αναζητά πλέον περισσότερο περιβάλλοντα ησυχίας, κάτι που εκφράζεται κυρίως μέσω της επιλογής αυτών των υπηρεσιών.
Στην Ισπανία, αυτό που ξεκίνησε ως μια εξειδικευμένη αγορά συνδεδεμένη με τα πολυτελή συγκροτήματα της Καραϊβικής για τουρίστες τη δεκαετία του ’70, έχει πλέον διευρυνθεί σε άλλα τμήματα της αγοράς. Σύμφωνα με το εξειδικευμένο μέσο Hosteltur, μετά την Covid-19 οι κρατήσεις για ζευγάρια αυξήθηκαν κατά 14%, περνώντας από 51% το 2020 σε 65% το 2021. Πλατφόρμες όπως το «Adults Only Holidays» ή το «No me molesten» προσφέρουν μόνο καταλύματα με αυτόν τον περιορισμό. Μεγάλες ξενοδοχειακές αλυσίδες διαθέτουν μια ειδική ενότητα όπου μπορεί κανείς να βρει επιλογές που προωθούν την απουσία ανηλίκων ως προστιθέμενη αξία της εμπειρίας ή στοιχείο πολυτέλειας.
Το προφίλ του πελάτη που αναζητά αυτά τα ξενοδοχεία είναι συνήθως άτομα άνω των 35 ετών, χωρίς παιδιά ή με παιδιά που έχουν ήδη μεγαλώσει. Ο εγχώριος κλάδος αρνείται ότι πρόκειται για πρακτική που εισάγει διακρίσεις, υποστηρίζοντας ότι η νομοθεσία επιτρέπει αυτό το επιχειρηματικό μοντέλο, το οποίο ανταποκρίνεται σε μια εμπορική στρατηγική που βασίζεται στην τμηματοποίηση της αγοράς.
Στη Γαλλία, οι χώροι αποκλειστικά για ενήλικες αποτελούν μειοψηφική προσφορά. Το 2025 αντιπροσώπευαν περίπου το 3% της τουριστικής αγοράς, σύμφωνα με την εργοδοτική ένωση Entreprises du Voyage. Την ίδια χρονιά, η κυβέρνηση θέσπισε το σήμα «Le Choix des Familles» για να διακρίνει τα καταλύματα που επιλέγουν να φιλοξενούν οικογένειες. Η διαμάχη έφτασε σε θεσμικό επίπεδο. Φέτος η Εθνική Συμβουλευτική Επιτροπή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (CNCDH) προειδοποίησε ότι η εξάπλωση χώρων που αποκλείουν τα παιδιά μπορεί να έχει συνέπειες για τα θεμελιώδη δικαιώματά τους, ενώ η γαλλική νομοθεσία απαγορεύει τη διάκριση λόγω ηλικίας και οικογενειακής κατάστασης.
«Ατομικισμός»
Σε κάθε περίπτωση, η υπόσχεση για ηρεμία μάλλον ανταποκρίνεται σε μια ζήτηση που καθορίζεται από πολιτικούς και κοινωνικούς παράγοντες. «Πρόκειται για παράγοντες που συνδέονται με τη μείωση του ποσοστού γεννήσεων και την άνθηση του ατομικισμού», σημειώνει η Μαριμπέλ Ιλέσκας, κοινωνιολόγος και μέλος της Επιτροπής για την Παιδική Ηλικία του επίσημου Συλλόγου Κοινωνικών Λειτουργών της Μαδρίτης (COTSM). Εξηγεί ότι όλες αυτές οι τάσεις αποτελούν μέρος μιας συλλογικής αντίληψης, που εκφράζεται με μειωμένη ανοχή απέναντι στην παραμονή παιδιών σε συγκεκριμένους χώρους.
Επικρίσεις για τον παραγκωνισμό ανηλίκων από τη δημόσια ζωή έχουν εκφραστεί σε διάφορες περιπτώσεις. Το 2025, ξενοδόχος της Βιέννης πυροδότησε έντονες αντιπαραθέσεις όταν δήλωσε στην αυστριακή εφημερίδα Der Standard: «Προτιμώ να έχω έναν πελάτη με σκύλο παρά έναν με παιδί». Το 2019, χρόνια πριν αυξηθεί το ενδιαφέρον για διακοπές σε θέρετρα αποκλειστικά για ενήλικες, ένα εστιατόριο στο Πόζναν της Πολωνίας ανακοίνωσε την απόφαση να μην δέχεται παιδιά κάτω των έξι ετών, προκαλώντας διχογνωμία μεταξύ όσων την υποστηρίζουν και όσων τη θεωρούν διακριτική.
●Το άρθρο γράφτηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος PULSE, στο οποίο συμμετέχει κατ’ αποκλειστικότητα η «Εφ.Συν.». Συνεργάστηκαν: Ana Somavilla (El Confidencial – Iσπανία), Alice Bandera και Lorenzo Ferrari (OBCT – Ιταλία), Beate Hausbichler (Der Standard – Αυστρία), leva Kniukštienė (Delfi – Λιθουανία) και Voxeurop (Γαλλία).στρία), Francesca Barca (Voxeurop – Γαλλία).
Διαβάστε περισσότερα