Το πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα περιλαμβάνει τα μουσικά ακούσματα του τόπου, τους κατοίκους του, τις παραδόσεις τους και την καλλιτεχνική πρωτοπορία. Εγκολπώνει την οργιώδη φύση, τους γείτονες, τη στρατηγική θέση της Πρέσπας και τον διασυνοριακό χαρακτήρα της, τις συνήθειες που απορρέουν από τον κύκλο της καλλιέργειας της γης.
Το 2ο Διεθνές Φεστιβάλ Μουσικής TRIETHNÉS ξεκινάει σήμερα και διαρκεί έως και την Κυριακή, πραγματοποιώντας πλήθος συναυλιών και παράλληλων εκδηλώσεων με βάση τη σύγχρονη, την κλασική και την παραδοσιακή βαλκανική μουσική δημιουργία. Υπό την καλλιτεχνική διεύθυνση του διακεκριμένου μαέστρου Γιώργου Ζιάβρα, σε συμπαραγωγή με τον Δήμο Πρεσπών, στοχεύει να γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της τοπικής κοινωνίας και ένας ισχυρός πόλος, ένας θεσμός αντάξιος του τόπου.
«Ο στόχος μας ήταν εξ αρχής να μη δημιουργήσουμε ακόμη ένα φεστιβάλ που μεταφέρει έτοιμες παραγωγές από τα μεγάλα αστικά κέντρα και το εξωτερικό στην περιφέρεια. Μας ενδιαφέρει το πρόγραμμα να γεννιέται, όσο το δυνατόν περισσότερο, μέσα από τον ίδιο τον τόπο, την ιστορία του, το φυσικό περιβάλλον και τους ανθρώπους που ζουν εδώ» δηλώνει στην «Εφ.Συν.» ο Γιώργος Ζιάβρας.
Ο καλλιτεχνικός διευθυντής, Γιώργος Ζιάβρας
«Στη δεύτερη διοργάνωση κινούμαστε σε τρεις βασικούς άξονες:
Ο πρώτος είναι η συνάντηση της σύγχρονης μουσικής δημιουργίας με τις μουσικές παραδόσεις των Βαλκανίων. Δημιουργούμε τις συνθήκες ώστε να συνομιλήσουν ισότιμα μεταξύ τους, δεν τις αντιμετωπίζουμε ως διαφορετικούς κόσμους.
Ο δεύτερος είναι η έννοια του site-specific. Η Πρέσπα δεν λειτουργεί ως όμορφο φόντο στο οποίο τοποθετούμε συναυλίες. Οι χώροι επιλέγονται επειδή έχουν κάτι να αφηγηθούν και, πολλές φορές, καθορίζουν το καλλιτεχνικό έργο. Από το εγκαταλελειμμένο σχολείο στο Δασερί και το παλιό λατομείο της Μικρολίμνης μέχρι τον Αγιο Αχίλλειο, προσπαθούμε κάθε παραγωγή να έχει οργανική σχέση με το σημείο στο οποίο παρουσιάζεται.
Τρίτος άξονας είναι η διασυνοριακή ταυτότητα της περιοχής. Η Πρέσπα είναι ένας τόπος όπου η Ελλάδα, η Αλβανία και η Βόρεια Μακεδονία συναντιούνται κυριολεκτικά, σχεδόν, μέσα στο ίδιο τοπίο. Δεν είναι απλώς ένα γεωγραφικό δεδομένο για εμάς, αλλά ένα πολύ ισχυρό καλλιτεχνικό και κοινωνικό ερώτημα: τι σημαίνει να ζεις σε έναν τόπο όπου τα σύνορα είναι τόσο κοντά, ενώ οι μουσικές, οι γλώσσες, οι μνήμες και οι ιστορίες των ανθρώπων έχουν διασταυρωθεί επί αιώνες;».
Ο ίδιος εξηγεί ότι το πρόγραμμα δίνει βαρύτητα στην εκπαίδευση. «Επενδύουμε στην επόμενη γενιά μέσα από τη Respensis Academy και τη μεγαλύτερη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Ο τελικός στόχος είναι το TRIETHNÉS να μη “συμβαίνει” στην Πρέσπα για τέσσερις ημέρες, αλλά να είναι ένας οργανισμός που αποκτά σταδιακά ρίζες, δημιουργεί σχέσεις και επιστρέφει κάτι ουσιαστικό στον τόπο». Τον ρωτάμε τι κράτησε από την εμπειρία της πρώτης διοργάνωσης. «Κυρίως την πεποίθηση ότι η Πρέσπα δεν χρειάζεται να “ντυθεί” για να φιλοξενήσει την τέχνη. Εχει ήδη τόσο ισχυρή ταυτότητα, ώστε πολλές φορές το πιο έξυπνο για τον καλλιτέχνη είναι να ακούσει τον χώρο και να παρέμβει στοχευμένα και με οικονομία» απαντά.
Στιγμιότυπο από την περσινή διοργάνωση
«Κρατώ, επίσης, τη σχέση που δημιουργήθηκε με τους ανθρώπους. Πέρυσι αντιληφθήκαμε τη μεγάλη διάθεση της τοπικής κοινωνίας να συμμετάσχει, να βοηθήσει, να μοιραστεί ιστορίες, γνώσεις, εμπειρίες. Αυτό μας έδωσε την αυτοπεποίθηση να πάμε ένα βήμα παραπέρα φέτος και να εντάξουμε τους κατοίκους όχι μόνο στην υποστήριξη του φεστιβάλ, αλλά και στις καλλιτεχνικές διαδικασίες και τις παραγωγές.
Η πρώτη χρονιά μάς έμαθε επίσης ότι ένα τέτοιο εγχείρημα χρειάζεται χρόνο. Οι σχέσεις με έναν τόπο δεν χτίζονται σε μία διοργάνωση και σίγουρα δεν μπορούν να είναι επιφανειακές. Η επιτυχία, για μένα, δεν μετριέται μόνο από το πόσο καλές ήταν οι συναυλίες ή πόσο κόσμο συγκέντρωσαν. Αλλά και εάν οι άνθρωποι σε θυμούνται όταν επιστρέφεις έναν χρόνο αργότερα, σε περιμένουν, σου ανοίγουν ξανά τα σπίτια τους και αισθάνονται ότι αυτό που δημιουργείς αφορά, κατά κάποιον τρόπο, και τους ίδιους.
Είναι ίσως το μεγαλύτερο μάθημα της πρώτης διοργάνωσης: ότι το TRIETHNÉS πρέπει να αναπτύσσεται αργά, οργανικά και με συνέπεια. Δεν θέλουμε να μεγαλώσει απλώς σε μέγεθος. Θέλουμε κάθε χρόνο να αποκτά μεγαλύτερο βάθος».
Στο πρόγραμμα συμμετέχουν καλλιτέχνες από όλο τον κόσμο (Ελλάδα, Αλβανία, Βόρεια Μακεδονία, Βραζιλία, Γερμανία, Βέλγιο, Χιλή), εγκαινιάζεται η συνεργασία με τη Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων, στο πλαίσιο της αδελφοποίησης των Δήμων Πρεσπών και Αθηναίων, ενώ οι εκδηλώσεις που είναι με ελεύθερη είσοδο -με προαιρετική συνεισφορά- θα φιλοξενηθούν σε όλο το μήκος και το πλάτος της Πρέσπας: Μικρολίμνη, Αγιος Γερμανός, Ψαράδες, Αγιος Αχίλλειος, Δασερή, Λαιμός, Μοσχοχώρι μέχρι το Πούστετς στην Αλβανία. Εκεί, αύριο (28/8) ο δεξιοτέχνης των κρουστών Παναγιώτης Ζιάβρας και ο performer Myrgon, με ήχο, κίνηση, τελετουργικά στοιχεία και αυτοσχεδιασμό, δημιουργούν μια περιπατητική εμπειρία που ακολουθεί συμβολικά τις διαδρομές των ανθρώπων της Πρέσπας ανά τους αιώνες. Η παράσταση δίνεται στο πλαίσιο του προγράμματος «Nomad Prespa» (Νομαδική Πρέσπα) που εγκαινιάζεται φέτος.
Βιβάλντι, Ρίχτερ και η σοδειά του φασολιού
Μεθαύριο το απόγευμα (29/8), στο παλιό λατομείο Μικρολίμνης, ανεβαίνει η παράσταση «Four Seasons/perpetuum mobile». Οι «Τέσσερις εποχές» του Αντόνιο Βιβάλντι στη νέα μινιμαλιστική εκδοχή του Βρετανού συνθέτη Μαξ Ρίχτερ αποδίδονται από τη Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Αθηναίων. Στην παράσταση, που αναψηλαφεί τις εποχές και τη σοδειά του φασολιού στην περιοχή, συμμετέχουν δεκαπέντε Πρεσπιώτες και Πρεσπιώτισσες ηλικίας από 6 έως 83 ετών. Τη σκηνοθεσία υπογράφει ο Πάνος Ζυγούρος και την ορχήστρα διευθύνει ο Γιώργος Ζιάβρας. Σολίστ στο βιολί η εξάρχουσα της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, Κατερίνα Χατζηνικολάου.
«Η ιδέα για την παράσταση γεννήθηκε ουσιαστικά πέρσι, όταν βρέθηκα στην Πρέσπα ως επισκέπτης και εθελοντής του φεστιβάλ και είχα την ευκαιρία να περάσω αρκετό χρόνο με τους ανθρώπους της περιοχής» μας αφηγείται ο ηθοποιός, συγγραφέας και σκηνοθέτης Πάνος Ζυγούρος. «Ενα βράδυ, στην ταβέρνα της Ζένιας και του Κυριάκου, κάθισα στο ίδιο τραπέζι με τρεις αγρότες, οι οποίοι μου περιέγραψαν ολόκληρη τη διαδρομή του φασολιού -που λατρεύω- από τη σπορά και την καλλιέργεια μέχρι τη συγκομιδή και τη στιγμή που φτάνει στο πιάτο μας.
Η “περιπέτεια” του φασολιού έμεινε στο μυαλό μου και όταν αργότερα άκουσα το έργο του Ρίχτερ, η αφήγηση επέστρεψε στη σκέψη μου και συνειδητοποίησα πως είναι ακριβώς η ιστορία που πρέπει να διηγηθούμε. Την πρότεινα στον Γιώργο Ζιάβρα και την ενέταξε στον προγραμματισμό».
Τον βασικό κορμό της performance δούλεψε εντατικά στην Αθήνα, όπως εξηγεί, «με τρεις επαγγελματίες ηθοποιούς, ενώ τις τελευταίες ημέρες δουλεύω παράλληλα με την ομάδα των ντόπιων, οι οποίοι συγκροτούν τον “χορό” της παράστασης. Η συνάντηση των καλλιτεχνών που έρχονται και των ανθρώπων που ζουν εδώ είναι, για μένα, η ουσία του φεστιβάλ: η μουσική είναι μία. Ακόμη και αν διαφέρει από τόπο σε τόπο, ενώνει τους ανθρώπους μέσα από την πλούσια μεταξύ τους συνδιαλλαγή».
Η παράσταση ανεβαίνει στο παλιό λατομείο στη Μικρολίμνη, «έναν παράδεισο, από τους πολλούς της περιοχής. Εχεις τη Μικρή Πρέσπα μπροστά σου πιάτο, ενώ η φυσική κοιλότητα του βράχου δημιουργεί εξαιρετική ακουστική. Οταν έχεις τη φύση σκηνογράφο και φωτιστή, θεωρώ πως δεν χρειάζεται να κάνεις πολλά» μας απαντάει στην ερώτηση ποιες παραμέτρους έλαβε υπόψη του για να ζωντανέψει ο ιδιαίτερος χώρος με επίκεντρο τη μουσική και τη σωματική κίνηση. «Το ζητούμενο είναι, περισσότερο, να αξιοποιήσεις στο έπακρο όσα ήδη σου προσφέρει ο τόπος και να παρέμβεις μόνο με μικρές, ουσιαστικές λεπτομέρειες που υπηρετούν το αφήγημα.
Στη μουσική του Ρίχτερ δεν προσθέσαμε λόγο φυσικά. Η αφήγηση ακολουθεί αποκλειστικά την κίνηση. Η κινησιολογική γλώσσα των ηθοποιών προέκυψε από την παρατήρηση και τη μελέτη των καθημερινών κινήσεων των αγροτών καθώς και των στιγμών που οι καθημερινές δραστηριότητες αποκτούν -από μόνες τους, άντε και με ένα πολύ μικρό σπρώξιμο από εμάς- και ποιητική υπόσταση».
Το πρόγραμμα
Το φεστιβάλ ανοίγει (27/8) στο παλιό σχολείο της Δασερής με συναυλία-performance βασισμένη σε ελληνικά, αλβανικά, σλαβομακεδονικά νανουρίσματα και τραγούδια της πρεσπιώτικης διασποράς, με τη Νατάσα Τσακηρίδου και τη Μαριάννα Νομικού. Το βράδυ στους Ψαράδες, ο Βραζιλιάνος πιανίστας Paulo Álvares συναντά το βλάχικο πολυφωνικό σύνολο «Φαρσερότες» από το Ντρένοβο της Αλβανίας. Στις 28/8, στον Αγιο Γερμανό, παρουσιάζεται το «Pierrot Lunaire» του Arnold Schoenberg, με τον βαρύτονο Γιώργο Ιατρού και πενταμελές σύνολο υπό τον Γιώργο Ζιάβρα. Στις 30/8, στο συσκευαστήριο του Συνεταιρισμού «Πελεκάνος» στον Λαιμό, η Ακαδημία Σύγχρονης Μουσικής «Respensis» παρουσιάζει νέες συνθέσεις φοιτητών και μαθητών. Το βράδυ, παραδοσιακοί βαλκανικοί ήχοι συναντούν techno και Balkan beats. Στον Αγιο Αχίλλειο, έως το τέλος Αυγούστου, φιλοξενείται η έκθεση «Αγιος Αχίλλειος: η Ακρη της Αρχής», με έργα καλλιτεχνών από Ελλάδα, Αλβανία και Βόρεια Μακεδονία.
● Αναλυτικά το πρόγραμμα στο https://www.triethnesfest.eu/el/
Διαβάστε περισσότερα