Το πιο χαρακτηριστικό από τα όσα ηρωικά και πένθιμα (πραγματικά ηρωικά και πένθιμα όμως – και τα δύο) έζησε η πανσπουδαία, τιτανοτεράστια γυναίκα και καλλιτέχνις Γιαγιόι Κουσάμα, που μόλις χθες γνωστοποιήθηκε ο θάνατός της (αν και είχε πεθάνει από τις 14/8, στα 97 της χρόνια), ήταν τα λόγια που είχε πει για την ίδια η Αλεξάντρα Μονρόε, ανώτερη επιμελήτρια Ασιατικής Τέχνης στο Guggenheim: «Η Γιαγιόι ήρθε στην Αμερική από την Ιαπωνία στα 27 της, μόλις 13 χρόνια μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Την πρωτοποριακή της τέχνη, από τη μαλακή γλυπτική έως τα επαναλαμβανόμενα μοτίβα και τις εγκαταστάσεις με τους καθρέφτες, τα “έκλεψαν” και τα παρουσίασαν ως δικές τους ιδέες, λίγους μήνες αφού πρώτα τα παρουσίαζε η ίδια, άλλοι γνωστοί καλλιτέχνες, όλοι άντρες: από τον Κλάες Ολντενμπουργκ και τον Λουκάς Σαμαράς έως τον Αντι Γουόρχολ. Τότε πιστεύαμε πως ήταν μια κάπως “λογική” αντίδραση, καθώς η Γιαγιόι δεν ήταν μόνο γυναίκα αλλά και Γιαπωνέζα και το μίσος των Αμερικανών για την Ιαπωνία μετά τον Πόλεμο ήταν δριμύ. Κάναμε λάθος. Ηταν ένα ξεκάθαρα πατριαρχικό μοντέλο που επαναλαμβάνεται έως σήμερα: η Γιαγιόι ήταν γυναίκα και οι άντρες μπορούσαν να της κλέβουν ιδέες επειδή ήταν άντρες. Οσο για τις ΗΠΑ, είναι μια βαθιά ρατσιστική χώρα και προς τους Ασιάτες, ανεξαρτήτως πολέμου. Αυτή είναι η αλήθεια».
Αντίο, Γιαγιόι.
Ήσουν ανεπανάληπτη.
Γυναίκα και καλλιτέχνις.
n.ralli@efsyn.gr
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr