Το 83ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας ξεκινάει σε λίγες ημέρες (2-12 Σεπτεμβρίου) με λιγότερο Χόλιγουντ αλλά με σπουδαίους σκηνοθέτες στο διαγωνιστικό του τμήμα, όπως οι Βέρνερ Χέρτζογκ, Μάρτιν Μακ Ντόνα, Χιροκάζου Κόρε-εντα, Νάνι Μορέτι, Φλόρινα Ζελέρ, με την πρεμιέρα της νέας ταινίας της Ζακλίν Λέντζου να περιλαμβάνεται στο πρόγραμμα και με το απαραίτητο κόκκινο χαλί: τον χορό ανοίγει ο Τζορτζ Κλούνεϊ με την Αμάλ Αλαμουντίν, ο οποίος θα λάβει φέτος Τιμητικό Χρυσό Λέοντα.
Ασφαλώς Φεστιβάλ Βενετίας χωρίς τα προφεστιβαλικά… παρατράγουδα δεν νοείται αφού και αυτό το φθινόπωρο ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας συνεχίζεται στα κανάλια της Γαληνοτάτης. Αφορμή και αιτία η πρόσφατη ανακοίνωση ότι το «DAU» συμμετέχει στο διαγωνιστικό τμήμα, μια ταινία με ρωσικό, ουκρανικό και ελληνικό ενδιαφέρον. Είναι το απόσταγμα ενός εγχειρήματος που κράτησε 20 χρόνια: τα πρώτα γυρίσματα έγιναν από τον Ρώσο σκηνοθέτη Ιλια Χρζανόφσκι στο Χάρκοβο, πριν αρχίσουν οι εχθροπραξίες, σε ένα «μυστικό εργαστήριο» με χιλιάδες κομπάρσους. Η ταινία αναφέρεται στη ζωή του Σοβιετικού, βραβευμένου με Νόμπελ το 1962, φυσικού Λεβ Λαντάου (1908-1968) -Ντάου ήταν το υποκοριστικό του- που εργάστηκε για τη δημιουργία της πυρηνικής βόμβας. Τον ρόλο ερμηνεύει ο δικός μας διάσημος αρχιμουσικός (με ρωσική υπηκοότητα) Θεόδωρος Κουρεντζής. Συμμετέχει και η Μαρία Ναυπλιώτου, η οποία υποδύεται μια Ελληνίδα ηθοποιό, τον μεγάλο έρωτα του Λαντάου σε νεαρή ηλικία. Στα κατά καιρούς γυρίσματα μιας ταινίας που εξελίχθηκε σε πειραματικό κινηματογραφικό έργο μεγάλης κλίμακας, συμμετείχαν επίσης οι Massive Attack, Μαρίνα Αμπράμοβιτς, Ρομέο Καστελούτσι κ.ά.
Η κριτική επικεντρώθηκε προς το Φεστιβάλ Βενετίας με κοινή ανακοίνωση που εξέδωσαν τα υπουργεία Εξωτερικών και Πολιτισμού της Ουκρανίας και η ουκρανική πρεσβεία στην Ιταλία. Καλούν το φεστιβάλ να επανεξετάσει τη συμμετοχή της ταινίας: «Τη στιγμή που η Ρωσία συνεχίζει τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας, καταστρέφοντας συστηματικά πόλεις, πολιτιστική κληρονομιά και εθνική ταυτότητα, η προσφορά μιας από τις πιο αναγνωρισμένες πολιτιστικές πλατφόρμες στον κόσμο σε ένα έργο που συνδέεται με το ρωσικό κράτος και τα δίκτυα επιρροής του, στέλνει ένα βαθιά ανησυχητικό μήνυμα».
Όμως και ο Κουρεντζής δέχτηκε ξανά βέλη επειδή «του απονεμήθηκε η ρωσική υπηκοότητα από τον Βλαντίμιρ Πούτιν» και γιατί η μουσική του καριέρα «χρηματοδοτήθηκε από ρωσικές τράπεζες». Επιπλέον αναφέρεται ότι η ταινία χρηματοδοτήθηκε από τον Ρώσο επιχειρηματία Σεργκέι Αντόνιεφ, στον οποίο επιβλήθηκαν κυρώσεις από τις ΗΠΑ το 2023 και από την Ουκρανία το 2022. Ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Βενετίας, Αλμπέρτο Μπαρμπέρα, αντέδρασε αμέσως στις επικρίσεις με ανάρτησή του στο Ιnstagram, την Τετάρτη. Αναγνωρίζοντας τον «αιματηρό και σκληρό πόλεμο», αναφέρει ότι «η δημιουργία ενός πλέγματος κατηγοριών, βασισμένων σε ψευδείς υποθέσεις και στη χειραγώγηση της πραγματικότητας, με σκοπό την επίθεση στην Μπιενάλε και σε μια ταινία που έχει προσκληθεί να διαγωνιστεί, είναι μια μικροπρεπής και απαράδεκτη πράξη. Το “DAU” δεν είναι ρωσική ταινία. Δεν είναι προπαγάνδα υπέρ του Πούτιν. Είναι μια ταινία που καταγγέλλει τα ολοκληρωτικά καθεστώτα και την παρέμβασή τους στη ζωή των πολιτών για τον περιορισμό της ελευθερίας τους».
Ο Χρζανόφσκι με δημόσια δήλωσή του διαχωρίζει τη θέση του από το ρωσικό κράτος, λέγοντας ότι αντιτάχθηκε στην προσάρτηση της Κριμαίας και καταδίκασε την εισβολή. Έχει αποκηρύξει τη ρωσική υπηκοότητα, ενώ η Μόσχα τον έχει χαρακτηρίσει «ξένο πράκτορα» και οι ταινίες του δεν προβάλλονται στη Ρωσία. Ο ίδιος χαρακτήρισε τις κατηγορίες της Ουκρανίας «ιδιαίτερα οδυνηρές» και πρόσθεσε: «Η αντίθεση στον ολοκληρωτισμό σημαίνει επίσης υπεράσπιση της πραγματικής αλήθειας». Διευκρίνισε επίσης, ότι η ταινία είναι γερμανική παραγωγή, σε συμπαραγωγή με τη Γαλλία και τη Σουηδία και δεν έχει λάβει ρωσική χρηματοδότηση εδώ και επτά χρόνια.
Στο σάιτ της Μπιενάλε Βενετίας διαβάζουμε ότι η ταινία ακολουθεί τον Λαντάου, ιδεαλιστή φυσικό με ελληνική καταγωγή, από το 1928 και επί τέσσερις ταραχώδεις δεκαετίες στην ΕΣΣΔ, καθώς στρατεύεται στην κρατική υπηρεσία για να βοηθήσει στη δημιουργία της ατομικής βόμβας, μέσα σε ένα μυστικό ερευνητικό ίδρυμα, όπου η αυτονομία του διαβρώνεται. «Ενα οικείο πορτρέτο ενός άνδρα που αναζητά την ευτυχία και την ελευθερία και μια μεγάλη τοιχογραφία μιας κοινωνίας που βασίζεται στη βία και την ιδεολογία, το“DAU” ανιχνεύει τους μικρούς συμβιβασμούς που διαμορφώνουν μια ζωή και αλλάζουν την πορεία της ιστορίας».
Ο ίδιος ο σκηνοθέτης αναφέρει ότι: «Το σημείο εκκίνησης ήταν το ενδιαφέρον μου για τον άνθρωπο: η ικανότητά μας να αγαπάμε, να δημιουργούμε, να είμαστε ελεύθεροι, να κάνουμε ηθικές επιλογές και να βρίσκουμε την ευτυχία σε έναν κόσμο όπου ένα ολοκληρωτικό σύστημα αναδιαμορφώνει την ίδια την ανθρώπινη φύση. Επέλεξα έναν Ελληνα ως πρωταγωνιστή: ως προχριστιανικός πολιτισμός, οι Έλληνες είχαν μια ηθική διαφορετική από τη δική μας, και η ελληνική τραγωδία ενώνει τη μοίρα και την ελευθερία – το πεπρωμένο που εκπληρώνεται μέσα από αμέτρητες μικρές ανθρώπινες πράξεις».
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr