Βιέννη. Δείγματα της διακηρυγμένης πρόθεσής του -μετά τη σαρωτική νίκη του δεξιού Κόμματος Σεβασμού και Ελευθερίας (TISZA) στις βουλευτικές εκλογές του Απριλίου στην Ουγγαρία- να «απελευθερώσει» τη χώρα από το «καθεστώς Ορμπαν», τερματίζοντας την εποχή του δεξιοεθνικιστή-λαϊκιστή Βίκτορ Ορμπαν μετά από 16 χρόνια ιδιαίτερα αυταρχικής εξουσίας, παρουσιάζει τώρα ο 45χρονος διάδοχός του στην πρωθυπουργία, ο Πέτερ Μάγκιαρ, μετά από 100 και κάποιες ημέρες από την ανάληψη των καθηκόντων του τον περασμένο Μάιο.
Η νίκη εκείνη σήμαινε κάτι περισσότερο από μια απλή αλλαγή στην κορυφή της κυβέρνησης, καθώς ο Πέτερ Μάγκιαρ (ο οποίος -και αυτό να μην ξεχνιέται- στο παρελθόν υπήρξε στενός συνεργάτης και από τους πλέον έμπιστους του Βίκτορ Ορμπαν) μπόρεσε να εφαρμόσει ώς τώρα συνταγματικές τροποποιήσεις με πλειοψηφία δύο τρίτων, χρησιμοποιώντας αυτή την κοινοβουλευτική «λευκή επιταγή», μεταξύ άλλων, για να απομακρύνει πρόσωπα που από τις θέσεις τους υποστήριζαν τις πολιτικές του προκατόχου του.
Μόλις τον Ιούλιο, ο πρόεδρος της χώρας, Τάμας Σούλιοκ, τον οποίο ο Μάγκιαρ είχε αποκαλέσει «μαριονέτα» του Ορμπαν, αναγκάστηκε να παραιτηθεί μέσω συνταγματικής τροπολογίας και λίγο μετά την απομάκρυνσή του, ο πρωθυπουργός, με ανάρτησή του στο Facebook -κάτι που προκάλεσε έντονη κριτική-, πρότεινε ως διάδοχο την πρωταθλήτρια του σκακιού Γιούντιτ Πόλγκαρ, αλλά εκείνη αρνήθηκε, με την αναζήτηση νέου προέδρου να πυροδοτεί δημόσια συζήτηση και να προτείνονται μέσω διαδικτύου διάφορα ονόματα, όπως ο εφευρέτης του «Κύβου του Ρούμπικ», Ερνέ Ρούμπικ, και, τελικά, να εκλέγεται από τη Βουλή ως νέος πρόεδρος της Ουγγαρίας ο πρώην πρόεδρος του Ανώτατου Δικαστηρίου, Αντρας Μπάκα.
Ο τέως πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπαν κατηγορεί τον Μάγκιαρ για «διακυβέρνηση μέσω Facebook» (AP Photo/Petr David Josek)
Το αντιπολιτευόμενο πλέον κόμμα Ενωση Νεαρών Δημοκρατών (Fidesz) του Βίκτορ Ορμπαν κατηγόρησε τον Μάγκιαρ για «διακυβέρνηση μέσω Facebook» σε αυτήν και σε άλλες περιπτώσεις, υποστηρίζοντας ότι με τη χρήση ενός ψηφιακού τύπου διακυβέρνησης με ισχυρή παρουσία στο Facebook και συχνές ζωντανές μεταδόσεις, όλη η εξουσία συγκεντρωνόταν στο πρόσωπό του.
Σύμφωνα με τον γνωστό Ούγγρο δημοσιογράφο Λούτσα Ζόλτες, η παρουσία του Μάγκιαρ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι απλώς μια επικοινωνιακή στρατηγική, αλλά ο πρωθυπουργός βρήκε έτσι ένα σημαντικό εργαλείο «για να δοκιμάσει πολιτικές ιδέες και να μετρήσει την αντίδραση του κοινού», και το κόμμα του, το TISZA, αντί να βασίζεται σε εσωτερικές δημοσκοπήσεις, βασίζεται όλο και περισσότερο σε σχόλια, αντιδράσεις και likes.
Δρομολογημένες ήδη από τη νέα εξουσία, οι μεταρρυθμίσεις στη δικαστική εξουσία και τη δημόσια ραδιοτηλεόραση αποτελούν επίσης μέρος του μετασχηματισμού της Ουγγαρίας, και, σύμφωνα με παρατηρητές, ο πρωθυπουργός προχώρησε με ταχείς ρυθμούς, όπως, για παράδειγμα, στην αντικατάσταση της διοίκησης του μεγαλύτερου δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα, M1, ο οποίος θεωρούνταν πιστός στον Ορμπαν, αλλά, και εδώ, ένα βέτο προσωπικού από τον Μάγκιαρ σε μια ανάρτηση στο Facebook προκάλεσε κριτική ότι χρησιμοποιούσε «μεθόδους Ορμπαν».
Η κυβέρνηση ξεκίνησε επίσης έρευνες σε κρατικές υπηρεσίες που κατηγορούνται για έλλειψη διαφάνειας, ενώ ένα γραφείο για την ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων και μια νέα υπηρεσία κατά της διαφθοράς έχουν σκοπό να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση παραβάσεων του παρελθόντος.
Επιπλέον, οι θητείες των μελών του Κοινοβουλίου και η ηλικία των δικαστών έχουν περιοριστεί και ήδη στις πρώτες 100 ημέρες της νέας κυβέρνησης ξεκίνησαν αρκετές δικαστικές μεταρρυθμίσεις για να πειστεί και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποδεσμεύσει πάνω από 20 δισεκατομμύρια ευρώ σε προηγουμένως δεσμευμένα κεφάλαια, μερικά από τα οποία προήλθαν από το Ταμείο Ανάκαμψης επί πανδημίας, με αυτά τα κεφάλαια να έχουν παγώσει επί Ορμπαν λόγω ελλείψεων στο κράτος δικαίου.
Μόλις τρεις εβδομάδες μετά την ορκωμοσία της νέας κυβέρνησης στη Βουδαπέστη, η Ευρωπαϊκή Ενωση διέθεσε περισσότερα από 16 δισεκατομμύρια ευρώ στην Ουγγαρία λόγω «σημαντικής προόδου» στις επενδύσεις, στην περιφερειακή ανάπτυξη και στην καταπολέμηση της διαφθοράς, όπως αναφερόταν σχετικά.
Ωστόσο, όσον αφορά τη μεταναστευτική πολιτική, η Ουγγαρία συνεχίζει την προηγούμενη γραμμή Ορμπαν, αρνούμενη να δεχτεί πρόσφυγες, όπως αυτό ορίζεται από το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο Μετανάστευσης.
Οπως επισημαίνει ο δημοσιογράφος Λούτσα Ζόλτες, τα κονδύλια της Ε.Ε. θα πρέπει να δώσουν στην κυβέρνηση σημαντικά μεγαλύτερο περιθώριο ελιγμών, καθώς τα κρατικά ταμεία είναι άδεια, ενώ η περιοριστική δημοσιονομική κατάσταση, σε συνδυασμό με την τρέχουσα σοβαρή ξηρασία στη χώρα, θέτει την κυβέρνηση μπροστά σε δυσκολίες αντιμετώπισής τους.
Οι ακραίοι καύσωνες και τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα νερού στον Δούναβη, κρίσιμα για την ψύξη των πυρηνικών σταθμών, βυθίζουν τη χώρα σε μια ενεργειακή κρίση που θα μπορούσε επίσης να έχει τεράστιες επιπτώσεις στην οικονομία και ο νέος πρωθυπουργός θα πρέπει να επιλέξει μεταξύ δισεκατομμυρίων σε δαπάνες για επενδύσεις σε υποδομές και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, και, από την άλλη, βραχυπρόθεσμων μέτρων που θα ωφελούσαν άμεσα τον πληθυσμό.
Εκτός από την αναδιάρθρωση του πολιτικού μηχανισμού που διαμόρφωσε ο Ορμπαν, η κυβέρνηση του Μάγκιαρ έχει μέχρι στιγμής καταφέρει να κάνει σχετικά λίγες πολιτικές κινήσεις και ανοιχτά ερωτήματα παραμένουν, για παράδειγμα, σε σχέση με τους δημόσιους θεσμούς, καθώς ο ίδιος κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του είχε υποσχεθεί σημαντικές βελτιώσεις σε αυτούς τους τομείς.
Για παράδειγμα, στην κοινωνική πρόνοια και την εκπαίδευση, στο ουγγρικό συνταξιοδοτικό σύστημα, που απαιτεί επίσης μεταρρύθμιση, ενώ η σύνταξη ενός νέου ουγγρικού Συντάγματος πρόκειται να ξεκινήσει το φθινόπωρο, με την πλειοψηφία των δύο τρίτων στο Κοινοβούλιο να δίνει στην κυβέρνηση πλήρη ελευθερία σε αυτή την προσπάθεια.
Σύμφωνα με αναλυτές στη Βιέννη, οι προσδοκίες του ουγγρικού πληθυσμού από την κυβέρνηση του Πέτερ Μάγκιαρ είναι πολύ υψηλές και, επιπλέον, ο κόσμος αναμένει ότι οι υπεύθυνοι στην κυβέρνηση Ορμπαν θα λογοδοτήσουν ποινικά, ωστόσο αυτό εξαρτάται όχι μόνο από τον νέο πρωθυπουργό αλλά και από την Εισαγγελία και τα δικαστήρια, ενώ είναι γεγονός ότι ορισμένοι από τον πολιτικό κύκλο του Ορμπαν έχουν καταφύγει στο εξωτερικό.
Ενα μεγάλο μέρος του πληθυσμού φέρεται να υποστηρίζει τις σημαντικές μεταρρυθμίσεις της νέα δεξιάς κυβέρνησης, εν μέρει λόγω μιας «ενότητας κατά του Ορμπαν», και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το κυβερνών κόμμα TISZA βρίσκεται περίπου στο 60%, ενώ το Fidesz του Ορμπαν περιορίζεται γύρω στο 20%.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr