Πίσω από τα επικοινωνιακά πανηγύρια της κυβέρνησης για την απόδοση επιτέλους σε χρήση της γραμμής Καλαμαριάς του Μετρό Θεσσαλονίκης βρίσκονται οι αποζημιώσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, η ανυπαρξία συστήματος ενιαίου εισιτηρίου με τα λεωφορεία του ΟΑΣΘ και πληθώρα άλλα ζητήματα για τα οποία εφαρμόστηκε η μέθοδος της αποσιώπησης.
Δεν πρόκειται για «θεωρητικές» ή «πολιτικές» διαφωνίες αλλά για ζητήματα που αφορούν ευθέως το δημόσιο ταμείο, την κατασπατάληση κονδυλίων που τα πληρώνουν οι φορολογούμενοι, οι οποίοι επιπλέον ταλαιπωρούνται εξαιτίας των κακοδαιμονιών.
Ψεύτικες υποσχέσεις
Οι πάντες καταλαβαίνουν πάντως πως δεν μπορεί να κομπάζει η κυβέρνηση επειδή, έπειτα από πολυετή καθυστέρηση και ψεύτικες υποσχέσεις, κατάφερε να δώσει τη γραμμή Καλαμαριάς σε χρήση υποχρεώνοντας την πλειονότητα των Καλαμαριωτών (όσων δεν διαμένουν κοντά σε έναν από τους πέντε σταθμούς) να… καθυστερούν περισσότερο να κατέβουν στο κέντρο της Θεσσαλονίκης.
Κι αυτό διότι εκεί που χρησιμοποιούσαν ένα λεωφορείο, τώρα πρέπει να αλλάζουν λεωφορεία και μετρό (για μετάβαση σε σταθμό Μετρό με αυτοκίνητο ούτε λόγος, αφού δεν υπάρχει ούτε μία θέση πάρκινγκ, αλλά μόνο χωράφια). Αυτή την ταλαιπωρία καλούνται μάλιστα να τη χρυσοπληρώσουν με τέσσερα εισιτήρια για να πάνε στο κέντρο και να επιστρέψουν, δίνοντας 2,40 ευρώ αντί για 1,20 ευρώ, αφού δεν υπάρχει ενιαίο εισιτήριο. Από το 2019 μέχρι σήμερα η κυβέρνηση δεν έκανε τίποτα απολύτως για να υπάρξει ενιαίο εισιτήριο, για το οποίο αδιαφόρησε προκλητικά.
Ο διαγωνισμός για την επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης προς την Καλαμαριά προκηρύχθηκε τον Απρίλιο του 2009 για να υπογραφεί τελικά το 2013 η σύμβαση με την ανάδοχο εταιρεία (ΑΚΤΩΡ) για την κατασκευή των 5 σταθμών (Νομαρχία, Καλαμαριά, Αρετσού, Νέα Κρήνη, Μίκρα). Εγκαινιάστηκε προχθές μετά 13 χρόνια, αν και η πρώτη σύμβαση προέβλεπε ολοκλήρωση σε 5 χρόνια. Το κόστος της αρχικής σύμβασης ήταν 400 εκατομμύρια ευρώ, στο τέλος ξεπέρασε τα 750 εκατομμύρια ευρώ.
Ο πρωθυπουργός με το επιτελείο του στο δρομολόγιο των εγκαινίων (ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΠΑΜΗΤΣΟΣ/ Γ.Τ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ/EUROKINISSI)
Οι καθυστερήσεις
Γιατί καθυστέρησε τόσο η γραμμή; Η σημερινή κυβέρνηση λέει ότι το 2013 η κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου είχε κάνει σύμβαση μόνο για έργα πολιτικού μηχανικού και γι’ αυτό υπογράφηκαν πέντε επιπλέον χωριστές συμβάσεις το διάστημα 2017-2024. Ολες ανατέθηκαν στην ΑΚΤΩΡ και στη Hitachi Rail (συστήματα σηματοδότησης και αυτόματης οδήγησης των συρμών-GoA4, συστήματα αερισμού, κλιματισμού κ.λπ.) κι εκεί κάπου μπερδεύτηκε το πράγμα. Η ιστορία γράφει ότι το διάστημα 2013 έως τα τέλη του 2015, η συνολική πρόοδος της επέκτασης δεν ξεπερνούσε το 10%. Το 2019 η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ παρέδωσε το 60%.
Μάλιστα η εργολήπτρια εταιρεία έλεγε ότι το έργο θα ολοκληρωνόταν κατασκευαστικά το αργότερο στις αρχές του 2020, για να δοθεί σε εμπορική λειτουργία μαζί ή αμέσως μετά τη βασική γραμμή. Εκτοτε πέρασε μια επταετία. Κι ας δήλωνε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις 30 Νοεμβρίου 2024 στα εγκαίνια της βασικής γραμμής ότι η γραμμή Καλαμαριάς θα παραδινόταν σε ακριβώς έναν χρόνο από τότε. Αξέχαστες θα μείνουν οι συνεχείς αλληλοαναιρούμενες δηλώσεις υπεύθυνων υπουργών για τους χρόνους παράδοσης της γραμμής Καλαμαριάς.
Αμεση συνέπεια ήταν να φτάσουν τα 65 εκατομμύρια ευρώ οι αποζημιώσεις για τη γραμμή Καλαμαριάς που κατέβαλε το Δημόσιο στον εργολάβο, για καθυστερήσεις με υπαιτιότητα της κυβέρνησης της Ν.Δ.
Τον Μάρτιο του 2025 καταβλήθηκαν 10,76 εκατομμύρια, τον Απρίλιο του 2025 άλλα 53,2 εκατομμύρια για τη γραμμή Καλαμαριάς (αυτά από το διαιτητικό δικαστήριο) ενώ, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, εκτιμάται ότι υπάρχουν άλλες 4 προσφυγές, οι οποίες αφορούν κυρίως τις περίφημες 5 συμβάσεις που επικαλείται διαρκώς ο υφυπουργός Μεταφορών Νίκος Ταχιάος (το σύστημα συλλογής κομίστρου, τη σηματοδότηση, την προμήθεια των συρμών, το σύστημα τηλεπικοινωνιών).
Αν προσθέσουμε στις αποζημιώσεις αυτές όσες αποζημιώσεις έχουν δοθεί για την κεντρική γραμμή, τότε ξεπερνάμε το ποσό των 650 εκατομμυρίων ευρώ και ο λογαριασμός εκτοξεύεται και είναι πιθανό να προσεγγίζει τα 800 εκατομμύρια ευρώ (βλ. «Αποζημιώσεις χωρίς τέλος για το Μετρό Θεσσαλονίκης», «Εφ.Συν.», 27.3.2026).
Με τα χρήματα αυτά θα μπορούσε να κατασκευαστεί άλλο ένα flyover στη Θεσσαλονίκη, όπως και το Αντικαρκινικό Νοσοκομείο που εξαγγέλλεται, και να είχε γίνει η επέκταση της Πόντου, ακόμη και η σύνδεσή της με τη λεωφόρο Γεωργικής Σχολής για να μην καταλήγει η Πόντου σε τάφρο.
Το κατάφερε κι αυτό η Ν.Δ.: εισιτήριο μόνο για το μετρό, μη συμβατό με τα άλλα μέσα (ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ / EUROKINISSI)
ΤΟ ΑΝΥΠΑΡΚΤΟ ΕΝΙΑΙΟ ΕΙΣΙΤΗΡΙΟ
Ιστορίες κυβερνητικού παραλογισμού πίσω από τους «μουσαμάδες» της Ν.Δ.
Ακόμη ένα κατόρθωμα του Κώστα Αχ. Καραμανλή, που άλλαξε την αρχική προκήρυξη της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ με μια προβληματική σύμβαση
Γιατί στη Θεσσαλονίκη δεν υπάρχει ενιαίο εισιτήριο; Η υπόθεση του ενιαίου εισιτηρίου κρατά από το 2019 – η σύμβαση για το ενιαίο εισιτήριο ήταν η τελευταία που είχε προκηρύξει η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Οπως συνέβη με πλείστα όσα ανάλογα θέματα, η κυβέρνηση Μητσοτάκη με υπουργό Μεταφορών τον Κώστα Αχ. Καραμανλή άλλαξε και αυτή την προκήρυξη. Το αποτέλεσμα ήταν ότι αντί της προκήρυξης με πρόβλεψη και για το ενιαίο εισιτήριο υπήρξε μια προβληματική σύμβαση μόνο για το σύστημα έκδοσης και επικύρωσης των εισιτηρίων και την τηλεματική του ΟΑΣΘ, όπως γράφει από το 2020 η «Εφ.Συν.».
Μόλις ανέλαβε την κυβέρνηση η Ν.Δ., τον Αύγουστο του 2019 προκηρύχθηκε από την «Κοινωνία της Πληροφορίας» ο διαγωνισμός για ηλεκτρονικό εισιτήριο και τηλεματική υπό την εποπτεία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η σύμβαση υπογράφηκε το 2021 με την κοινοπραξία ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ (70%) – INDIGITAL (15%) – AΜCO (15%), με προϋπολογισμό 30 εκατομμύρια ευρώ πλέον ΦΠΑ (τελικό ποσό κοντά 37 εκατομμύρια). Η ανακοίνωση της «Κοινωνίας της Πληροφορίας» ήταν διθυραμβική. Η έναρξη των εργασιών προγραμματιζόταν για τις 8 Μαρτίου 2021. Μόνο που οι αστοχίες και η προχειρότητα φάνηκαν εξαρχής.
Το έργο έπρεπε να το παραλάβει η ΑΣΥΘ (Αστικές Συγκοινωνίες Θεσσαλονίκης), την οποία κατήργησε ο Κ. Καραμανλής. Τότε διαπίστωσαν ότι ο ΟΑΣΘ είχε δικό του παρόμοιο λειτουργικό σύστημα και αρνιόταν να παραλάβει το καινούργιο. Επιπλέον η κοινοπραξία που είχε αναλάβει το έργο του Μετρό Θεσσαλονίκης είχε καταλήξει σε συμφωνία με αμερικανική εταιρεία για κόμιστρο και έξυπνο εισιτήριο μόνο για το μετρό (αυτό που ισχύει σήμερα). Ομως, τα δύο συστήματα, της αμερικανικής εταιρείας και του ΟΑΣΘ ήταν -και παραμένουν- τελείως ασύμβατα. Η ένταση ήταν τέτοια που αποπέμφθηκε ο πρόεδρος του ΟΑΣΘ, Γιώργος Σκόδρας («Λεφτά για οδηγούς στον ΟΑΣΘ δεν έχουν, αλλά για συμβούλους έχουν», «Εφ.Συν.», 29 Νοεμβρίου 2022, «Επιστολή του πρώην προέδρου ΟΑΣΘ για ρεπορτάζ και απάντηση του συντάκτη», «Εφ.Συν.», 1 Δεκεμβρίου 2022).
Το υπουργείο Μεταφορών ασκούσε έντονες πιέσεις στον τότε διευθύνοντα σύμβουλο του Οργανισμού Συγκοινωνιακού Εργου Θεσσαλονίκης (ΟΣΕΘ), Μίλτο Τόσκα, και στον νέο πρόεδρο του ΟΑΣΘ, Κώστα Ταγγίρη, να λύσουν το πρόβλημα. Η κυβέρνηση μιλούσε για ενιαίο εισιτήριο, αλλά ενιαίο εισιτήριο δεν υπήρχε («Αλαλούμ και με το ενιαίο εισιτήριο στη Θεσσαλονίκη», «Εφ.Συν.», 3.10.2022). Τα χρόνια πέρασαν και τις παραμονές λειτουργίας της κεντρικής γραμμής του Μετρό ανακάλυψαν αίφνης ότι δεν υπάρχει ενιαίο εισιτήριο. Η ΑΚΤΩΡ ξεκαθάρισε ότι «το θέμα του ενιαίου εισιτηρίου των συγκοινωνιών της Θεσσαλονίκης, που ήρθε πρόσφατα στη δημοσιότητα, δεν αφορά την ΑΚΤΩΡ, καθώς ουδέποτε ήταν ζητούμενο στις συμβατικές υποχρεώσεις της εταιρείας ή στο πλαίσιο του έργου».
Οι επιπτώσεις όλου αυτού του μπάχαλου φτάνουν μέχρι σήμερα. Γιατί όμως δεν υπήρξε πρόβλεψη από την αρχή; Πληροφορίες της «Εφ.Συν.» αναφέρονται στην περίοδο 2021-2022, όταν η Ελληνικό Μετρό (τότε Αττικό Μετρό) με πρόεδρο τον σημερινό υφυπουργό Νίκο Ταχιάο άλλαξε τα μέχρι τότε δεδομένα που ήθελαν να αναλαμβάνει το θέμα των εισιτηρίων η εταιρεία ΙΝΤΡΑ και το ανέθεσε στην ΑΚΤΩΡ, χωρίς όμως πρόβλεψη για ενιαίο εισιτήριο.
Το κουβάρι προσπάθησε να το ξεμπλέξει φιλότιμα ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Σταϊκούρας αλλά κι αυτός υπέγραψε συμπληρωματική σύμβαση με την ΑΚΤΩΡ τον Σεπτέμβριο του 2024 για την εγκατάσταση αντίστοιχου συστήματος στη γραμμή Καλαμαριάς χωρίς καμία πρόβλεψη για ενιαίο εισιτήριο. Οσο για το τελικό κομμάτι της σύμβασης της ΤΕΡΝΑ, παρελήφθη τελικά το 2025. Σύμφωνα με την τελευταία ενημέρωση από τους υπεύθυνους, οι δύο εταιρείες έχουν υπογράψει συμφωνία τήρησης απορρήτου και ανταλλαγής στοιχείων των λογισμικών για να συνδεθούν τα διαφορετικά συστήματα. Πόσο θα κοστίσει αυτό παραμένει άγνωστο. Εκτιμήσεις ανθρώπων με γνώση του χώρου υπολογίζουν 10-15 εκατομμύρια ευρώ.
Η υπόθεση «ενιαίο εισιτήριο» είναι οι «μουσαμάδες» της Ν.Δ. Οι «μουσαμάδες», αγαπημένη λέξη των νεοδημοκρατών οι οποίοι την καθιέρωσαν το 2018 μετά από επίσκεψη του Αλέξη Τσίπρα στον σταθμό Σιντριβάνι, κατά διαβολική σύμπτωση απεικόνιζαν ακριβώς τα εκδοτήρια του ενιαίου εισιτηρίου. Ομως, έχει ο καιρός γυρίσματα. Σήμερα, οκτώ χρόνια μετά, ενιαίο εισιτήριο δεν υπάρχει. Μάλιστα, στο περίπτερο του ΟΣΕΘ στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης το 2024, τα κυβερνητικά μέσα ενημέρωσης είχαν διαβεβαιώσει ότι ο Χρήστος Σταϊκούρας, ο Νίκος Ταχιάος και ο Βασίλης Οικονόμου είχαν κόψει «τα πρώτα ενιαία ηλεκτρονικά εισιτήρια για τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς της Θεσσαλονίκης». Αυτοί κι αν ήταν μουσαμάδες…
Διαβάστε περισσότερα