Ασφυκτική πλέον πίεση ασκούν Ευρωπαίοι και Ουκρανοί στην Ελλάδα προκειμένου να διαθέσει τα συστήματα αεράμυνας Patriot στο Κίεβο. Εν μέσω καθημερινών βομβαρδισμών με drones και πυραύλους από τη Ρωσία, αλλά και με τις πληροφορίες που φτάνουν στο Κίεβο για μια πιθανή νέα χερσαία επίθεση, ο Ουκρανός υπουργός Αμυνας περιέγραψε χθες την κατάσταση με μελανά χρώματα, στην άτυπη συνάντηση των ομολόγων του στην Ιρλανδία.
Ο Ουκρανός υπουργός επανέλαβε τις δηλώσεις του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι ότι υπάρχουν μεγάλες ελλείψεις σε πυραύλους αναχαίτισης και έκανε έκκληση στα κράτη-μέλη της Ε.Ε. για Patriot αμερικανικής κατασκευής, οι οποίοι είναι σε περιορισμένη προσφορά λόγω του πολέμου στο Ιράν.
Ανάμεσα στους 27 της Ε.Ε., η Ελλάδα και η Ισπανία είναι που έχουν ακόμα αποθέματα Patriot. Συνεπώς, οι δύο χώρες βρίσκονται στο επίκεντρο των πιέσεων.
«Δεν λάβαμε καμία συγκεκριμένη απόφαση σήμερα, αλλά υπήρξαν τηλεφωνήματα και συζητήσεις για αυτούς τους πυραύλους και θα συνεχιστούν», δήλωσε με νόημα μετά το τέλος του Συμβουλίου χθες η ύπατη εκπρόσωπος της Ε.Ε. για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, Κάγια Κάλας, επιβεβαιώνοντας την άσκηση περαιτέρω πίεσης σε Ελλάδα και Ισπανία.
«Ευχαριστώ τα κράτη-μέλη που έχουν ήδη διαθέσει τα δικά τους αποθέματα. Ειδικά οι πύραυλοι Patriot που πρόκειται να λήξουν θα πρέπει να αποσταλούν ή να πωληθούν στην Ουκρανία. Κάθε πύραυλος αναχαίτισης που παρέχουμε στην Ουκρανία σημαίνει έναν ρωσικό πύραυλο που δεν φτάνει σε ουκρανικό σχολείο, σπίτι ή νοσοκομείο», πρόσθεσε.
Οι κουβέντες συνεχίζονται και σήμερα στο Γουίτλοου της Ιρλανδίας όπου συναντιούνται οι Ευρωπαίοι υπουργοί Εξωτερικών, ενώ στην εξίσωση αναμένεται να μπει και το ΝΑΤΟ. Μια συνάντηση μεταξύ της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στις Βρυξέλλες θα πραγματοποιηθεί σήμερα το μεσημέρι. Διπλωματικές πηγές ανέφεραν ότι το ζήτημα θα είναι ψηλά στην ατζέντα των δύο αξιωματούχων.
Οι Ευρωπαίοι λένε ότι η Ελλάδα υστερεί σε σχέση με άλλους συμμάχους στο τι έχει δώσει στην Ουκρανία και υποστηρίζουν ότι δεν είναι δίκαιο για ορισμένες χώρες να επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος. Προτείνουν επίσης τους πυραύλους να τους αγοράσει από την Ελλάδα η Νορβηγία και να τους παραδώσει στην Ουκρανία, προκειμένου να παρακαμφθούν τυχόν νομικά προβλήματα.
Χθες, ο Ολλανδός υφυπουργός Αμυνας Ντερκ Μπόσβικ δήλωσε ότι, ενώ κατανοεί την άποψη της Ελλάδας πως χρειάζεται τον εξοπλισμό για τις δικές της αμυντικές ανάγκες, «ορισμένα από τα αποθέματα που κατέχουν οι νότιες χώρες θα μπορούσαν να σταλούν στην Ουκρανία».
Η συζήτηση δεν είναι καινούργια
Από το 2024 ακόμα, η Ουκρανία αναζητούσε επιπλέον Patriot από χώρες που διέθεταν «εφεδρικές» συστοιχίες. Στις 11 Απριλίου, ο Ζελένσκι δήλωνε επισήμως ότι η πρώτη προτεραιότητα της Ουκρανίας ήταν η ενίσχυση της αεράμυνας. Την ίδια ημέρα είχε συναντηθεί και με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο περιθώριο της Συνόδου της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών.
Στη σύνοδο κορυφής του Απριλίου 2024, οι Ευρωπαίοι ηγέτες υιοθέτησαν συμπεράσματα που ζητούσαν «επειγόντως» περισσότερη αεράμυνα για την Ουκρανία. Στο ίδιο κείμενο, υπήρχε ταυτόχρονα η γενική ευρωπαϊκή απαίτηση για αεράμυνα και αναγνώριση ότι κάθε κράτος έχει τις δικές του αμυντικές ανάγκες.
Σύμφωνα με τους Financial Times, στο περιθώριο αυτής της συνόδου, Ευρωπαίοι ηγέτες πίεσαν προσωπικά τον Ελληνα πρωθυπουργό και τον Ισπανό πρωθυπουργό να διαθέσουν Patriot στην Ουκρανία. Το ρεπορτάζ αναφέρει ότι οι συνομιλητές των δύο πρωθυπουργών υποστήριζαν πως οι δικές τους ανάγκες ήταν λιγότερο επείγουσες και η επιχειρηματολογία ήταν ότι δεν αντιμετώπιζαν άμεση απειλή αντίστοιχη με αυτήν της Ουκρανίας.
Μετά το δημοσίευμα των Financial Times ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δεν αρνήθηκε ότι υπήρχε πίεση, τονίζοντας πως η Ελλάδα είχε ήδη παράσχει «έμπρακτη βοήθεια» στην Ουκρανία. Πρόσθεσε όμως ότι δεν θα γινόταν καμία ενέργεια που θα έθετε σε κίνδυνο την ελληνική αποτρεπτική ικανότητα ή την αεράμυνα.
Τρεις ημέρες αργότερα, ο ίδιος ο Κ. Μητσοτάκης το επιβεβαίωσε απολύτως καθαρά στη συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ: «Μας ζητήθηκε και εξηγήσαμε γιατί δεν μπορούμε να το κάνουμε».
Λίγους μήνες αργότερα, σε άλλη συνέντευξή του στον Alpha, ο Ελληνας πρωθυπουργός δήλωσε: «Γίνεται πολύ μεγάλη συζήτηση για τα συστήματα Patriot. Η Ελλάδα έχει έξι συστοιχίες Patriot. Γι’ αυτό και αντιστάθηκα σε οποιαδήποτε πίεση να μεταφέρουμε συστοιχίες Patriot στην Ουκρανία, διότι είναι απολύτως κρίσιμες για την υπεράσπιση του δικού μας εναέριου χώρου».
Η Γερμανία ανταποκρίθηκε στις εκκλήσεις. Εχει δώσει συνολικά τρία πλήρη συστήματα Patriot. Ο Ουκρανός πρόεδρος κάλεσε δημοσίως «όλους τους άλλους ηγέτες» να ακολουθήσουν το γερμανικό παράδειγμα.
Μεταξύ άλλων, η Ρουμανία έδωσε μια συστοιχία Patriot, Γερμανία και Ρουμανία έδωσαν επιπλέον Patriot batteries, ενώ Ολλανδία και άλλοι εταίροι έδωσαν components για μία ακόμη Patriot battery και η Ιταλία ένα SAMP/T που επίσης χρειάζονταν οι Ουκρανοί. Ακόμα και η Ισπανία, που επίσης πιέζεται τώρα, έδωσε πυραύλους. Παρά τις πιέσεις, η Ελλάδα δεν έχει δώσει ούτε Patriot ούτε S-300. Μία συστοιχία έχουν δώσει και οι ΗΠΑ.
Η στάση της Αθήνας
Η Αθήνα εμμένει στη θέση της ότι για λόγους αυτοάμυνας δεν μπορεί στην παρούσα φάση να αποστείλει στην Ουκρανία συστήματα αεράμυνας που διαθέτουν στο οπλοστάσιό τους οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις. Ο Νίκος Δένδιας, κατά τη χθεσινή άτυπη σύνοδο των υπουργών Αμυνας της Ευρωπαϊκής Ενωσης που πραγματοποιήθηκε στο Δουβλίνο, εξήγησε στους ομολόγους του ότι η έκρυθμη κατάσταση που επικρατεί στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο σε συνδυασμό με την προκλητική τουρκική ρητορική που έχει επανέλθει εξαιτίας της αντιπαράθεσης της Τουρκίας με το Ισραήλ και τη στρατηγική σχέση που έχει αναπτύξει την τελευταία δεκαετία η Αθήνα με το Τελ Αβίβ, καθιστούν αδύνατη τη μεταφορά αντιαεροπορικών πυραύλων στο Κίεβο. Ο υπουργός Εθνικής Αμυνας, προσερχόμενος στην άτυπη σύνοδο, εξέφρασε την πρόθεσή του να συζητήσει «την πρόκληση που συνιστά ο αναθεωρητισμός στην Ανατολική Μεσόγειο, στο Αιγαίο, στη Θράκη, για τον ευρωπαϊκό χώρο, για την ευρωπαϊκή άμυνα, για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, για την ασφάλεια των Ευρωπαίων πολιτών».
Τα ελληνικά συστήματα αεράμυνας
Η ελληνική Πολεμική Αεροπορία διαθέτει στο οπλοστάσιό της έξι πυροβολαρχίες αμερικανικών αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot και δύο πυροβολαρχίες ρωσικών πυραύλων S-300. Aπό το 2021 η μία πυροβολαρχία Patriot έχει μεταφερθεί στο Γιανμπούρ της Σαουδικής Αραβίας, επομένως για επιχειρησιακούς λόγους η ελληνική κυβέρνηση δεν δύναται να παρέχει συστοιχίες Patriot στην Ουκρανία. Σε ό,τι αφορά τα ρωσικά συστήματα αεράμυνας S-300 ή τα αντιαεροπορικά συστήματα μεσαίου βεληνεκούς, TOR M1, όπως τονίζουν πηγές του ΓΕΕΘΑ, επίσης δεν μπορούν να διατεθούν αν προηγουμένως δεν αντικατασταθούν από τα ισραηλινά συστήματα που πρόκειται να προμηθευτούν οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις μετά την προχθεσινή υπογραφή της συμφωνίας στο Τελ Αβίβ.
Τα πρώτα ισραηλινά συστήματα αναμένεται να παραδοθούν στην Ελλάδα ύστερα από 18 μήνες, ενώ η πλήρης ανάπτυξή τους θα ολοκληρωθεί έπειτα από τρία χρόνια. Οι ισραηλινοί αντιβαλλιστικοί και αντιαεροπορικοί πύραυλοι David’s Sling θα αντικαταστήσουν το υφιστάμενο ρωσικής προέλευσης σύστημα S-300PMU1, ενώ η απόκτηση δέκα πυροβολαρχιών του συστήματος SPYDER-AiO θα οδηγήσει στην απόσυρση των επίσης ρωσικής κατασκευής αντιαεροπορικών συστημάτων μεσαίου βεληνεκούς TOR M1 (πέντε πυροβολαρχίες) και των μικρού βεληνεκούς OSA-AK/AKM (έξι πυροβολαρχίες).
Στο τραπέζι και η αποφυγή βέτο στην εξωτερική πολιτική
Σήμερα οι υπουργοί Εξωτερικών θα συζητήσουν και το ζήτημα του περιορισμού των «βέτο» στα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Οκτώ χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Γερμανίας και της Γαλλίας, κυκλοφόρησαν ένα έγγραφο ζητώντας μια νέα ματιά στον τρόπο με τον οποίο η Ε.Ε. χειρίζεται τις εξωτερικές υποθέσεις, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να επιταχύνει τη λήψη αποφάσεων και να αποφύγει τα «μπλοκαρίσματα» από τα κράτη-μέλη.
Οι Γερμανοί, που εδώ και καιρό πιέζουν για την κατάργηση της δυνατότητας βέτο για θέματα εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε., λένε ότι είναι υπενθύμιση των Συνθηκών και όχι αλλαγή τους. Ωστόσο διπλωμάτες εξηγούσαν ότι το βέτο παραμένει, αλλά θα μπορεί να χρησιμοποιείται μόνο για «σημαντικό εθνικό λόγο».
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr