Ένα συνολικό οικονομικό και κοινωνικό σχέδιο με έντονο αναδιανεμητικό χαρακτήρα, αλλά και σαφή στόχευση στην αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας, παρουσίασε από τη Θεσσαλονίκη ο Αλέξης Τσίπρας, επιχειρώντας παράλληλα να περιγράψει το πολιτικό πλαίσιο πάνω στο οποίο θέλει να οικοδομηθεί η αντιπαράθεση της επόμενης περιόδου.
Στον πυρήνα της ομιλίας του τοποθέτησε δύο μεγάλες δεσμεύσεις. Την αλλαγή της αναπτυξιακής στρατηγικής και τη φορολογική δικαιοσύνη. Γύρω από αυτές ανέπτυξε ένα πλέγμα προτάσεων που περιλαμβάνει τη δημιουργία Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης, επιβάρυνση της μεγάλης περιουσίας μέσω της λεγόμενης «Πατριωτικής Εισφοράς», φοροελαφρύνσεις για οικογένειες και μικρές επιχειρήσεις, αύξηση του κατώτατου μισθού στα 1.000 ευρώ εντός του 2027 και κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η ομιλία είχε, ωστόσο, και σαφή εκλογική διάσταση. Ο πρώην πρωθυπουργός δεν περιορίστηκε στην παρουσίαση μέτρων, αλλά επιχείρησε να θέσει το δίλημμα της επόμενης αναμέτρησης με όρους θεσμών και διακυβέρνησης, αντιπαραβάλλοντας τη «διαφθορά» με την «εντιμότητα» και ζητώντας όχι απλώς κυβερνητική εναλλαγή αλλά «αλλαγή πορείας».
Νέα βιομηχανική πολιτική
Η πρώτη δέσμευση αφορά την αλλαγή του αναπτυξιακού υποδείγματος. Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι το βασικό πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας δεν είναι η έλλειψη εργασίας, αλλά το έλλειμμα παραγωγικότητας, επενδύσεων και τεχνολογίας.
Με τη θέση ότι η χώρα εξακολουθεί να στηρίζεται υπερβολικά στην κατανάλωση, στις εισαγωγές και στην αγορά ακινήτων, πρότεινε μια νέα βιομηχανική πολιτική με συγκεκριμένες εθνικές παραγωγικές προτεραιότητες για την επόμενη δεκαετία.
Στον σχεδιασμό αυτό εντάσσονται τα φάρμακα και η βιοτεχνολογία, τα ποιοτικά τρόφιμα, ο ενεργειακός εξοπλισμός και τα συστήματα αποθήκευσης, η ναυτιλιακή τεχνολογία, τα κρίσιμα υλικά, τα αμυντικά προϊόντα και τα σύγχρονα δίκτυα μεταφορών.
Η κρατική χρηματοδότηση, σύμφωνα με την πρόταση, θα συνδέεται με αυστηρούς όρους. Επιχειρήσεις που λαμβάνουν δημόσιο χρήμα θα πρέπει να δημιουργούν σταθερές θέσεις εργασίας στην Ελλάδα, να εφαρμόζουν συλλογικές συμβάσεις, να μεταφέρουν τεχνολογία και να ενισχύουν τις εξαγωγές. Σε περίπτωση παραβίασης των δεσμεύσεων, θα προβλέπεται επιστροφή των χρημάτων και αποκλεισμός από νέα χρηματοδότηση.
Ως μετρήσιμους στόχους έθεσε την προσέγγιση του ευρωπαϊκού μέσου όρου στις επενδύσεις, την αύξηση του βάρους της μεταποίησης και την άνοδο των δαπανών για έρευνα κοντά στο 2% του ΑΕΠ.
Ταμείο Σύγκλισης με στόχο επενδύσεις 25 δισ. στην τετραετία
Κεντρικό εργαλείο της νέας στρατηγικής θα είναι, σύμφωνα με την πρόταση Τσίπρα, ένα Εθνικό Ταμείο Σύγκλισης.
Ο σχεδιασμός προβλέπει πρωτογενή κεφάλαια 12 δισ. ευρώ στην τετραετία, που σημαίνει 1,5 δισ. ευρώ ετησίως από το εθνικό σκέλος του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, 500 εκατ. ευρώ από συμμετοχή εγχώριων επιχειρήσεων και 1 δισ. ευρώ τον χρόνο από ανακατεύθυνση εσόδων που συνδέονται με τη Golden Visa.
Με τη μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων, ο Αλέξης Τσίπρας εκτίμησε ότι η επενδυτική δυνατότητα θα μπορούσε να πλησιάσει τα 25 δισ. ευρώ μέσα σε μία τετραετία και να ξεπεράσει τα 50 δισ. σε βάθος δεκαετίας.
Το Ταμείο, όπως το περιέγραψε, δεν θα λειτουργεί ως μηχανισμός απλών επιδοτήσεων, αλλά ως επενδυτικός φορέας με δημόσιο έλεγχο, επαγγελματική διοίκηση, ανεξάρτητη αξιολόγηση και δημοσιοποίηση των χρηματοδοτήσεων.
Στις προτεραιότητές του περιλαμβάνονται η υδατική ασφάλεια και τα αρδευτικά δίκτυα, η δημιουργία ελληνικής αλυσίδας παραγωγής φωτοβολταϊκών και συστημάτων αποθήκευσης, η προσιτή κατοικία σε δημόσια γη, οι σιδηροδρομικές εμπορευματικές συνδέσεις με τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη, η αγροδιατροφή, η κλιματική ανθεκτικότητα, η ναυπηγοεπισκευή και οι βιομηχανίες διπλής χρήσης.
«Πατριωτική Εισφορά» για το ισχυρότερο 1%
Η δεύτερη μεγάλη δέσμευση αφορά τον τρόπο κατανομής του παραγόμενου πλούτου.
Ο Αλέξης Τσίπρας πρότεινε την επιβολή ετήσιας εισφοράς 1% επί της καθαρής περιουσίας για το οικονομικά ισχυρότερο 1% των πολιτών, σε αντικατάσταση άλλων γενικών επιβαρύνσεων πάνω στην ίδια περιουσία. Ο ίδιος ονόμασε το μέτρο «Πατριωτική Εισφορά», συνδέοντάς το με την αρχή ότι όσοι διαθέτουν μεγαλύτερη οικονομική δύναμη πρέπει να συμμετέχουν περισσότερο στα δημόσια βάρη.
Για την εφαρμογή του μέτρου προτείνεται η ολοκλήρωση του περιουσιολογίου, με την επισήμανση ότι τα σχετικά στοιχεία θα χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για φορολογικό έλεγχο και με αυστηρή προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Την ίδια στιγμή, το σχέδιο προβλέπει ελαφρύνσεις για οικογένειες και μικρότερες επιχειρήσεις. Διπλασιασμό της έκπτωσης φόρου για οικογένειες με παιδιά, κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για όλες τις επιχειρήσεις, κατάργηση της προκαταβολής φόρου για τις ατομικές επιχειρήσεις και μείωση της για τα νομικά πρόσωπα.
Στο ίδιο κεφάλαιο εντάχθηκε και ένα νέο πλαίσιο «δεύτερης ευκαιρίας» για δανειολήπτες και εγγυητές που έχασαν περιουσία λόγω δανείων της περιόδου της κρίσης, καθώς και νέα ρύθμιση φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών σε έως 120 δόσεις στη βασική οφειλή, με διαγραφή προσαυξήσεων.
Κατώτατος 1.000 ευρώ το 2027, μέσος μισθός 1.800 ευρώ
Ιδιαίτερο βάρος έδωσε ο Αλέξης Τσίπρας στην αγορά εργασίας, θέτοντας ως «μεγάλο στοίχημα» την ανάκτηση της πραγματικής αξίας των μισθών.
Η πρόταση περιλαμβάνει κατώτατο μισθό 1.000 ευρώ μέσα στο 2027 και μέσο μισθό πλήρους απασχόλησης 1.800 ευρώ έως το τέλος της τετραετίας.
Οι αυξήσεις αυτές συνδέονται, σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσίασε, με την επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων, την ενίσχυση των κλαδικών συμβάσεων και τη σύνδεση των μισθολογικών αυξήσεων με την παραγωγικότητα.
Η πολιτική λογική πίσω από την πρόταση είναι ότι οι υψηλότεροι μισθοί δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται μόνο ως κοινωνική δαπάνη, αλλά και ως πίεση προς τις επιχειρήσεις να επενδύσουν σε τεχνολογία, δεξιότητες και δραστηριότητες μεγαλύτερης προστιθέμενης αξίας.
Κατάργηση των Πανελλαδικών και υποτροφία 500 ευρώ
Η πλέον ριζική θεσμική εξαγγελία της ομιλίας αφορά την εκπαίδευση.
Ο Αλέξης Τσίπρας δεσμεύθηκε για κατάργηση των Πανελλαδικών Εξετάσεων και αντικατάστασή τους από νέο σύστημα πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, το οποίο θα λαμβάνει υπόψη τη συνολική σχολική πορεία των μαθητών.
Δεν παρουσίασε στην ομιλία όλες τις τεχνικές λεπτομέρειες του νέου συστήματος, συνέδεσε όμως την αλλαγή με την ανάγκη περιορισμού των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων που, κατά την εκτίμησή του, αναπαράγονται μέσω της σημερινής διαδικασίας προετοιμασίας για τις εξετάσεις.
Παράλληλα εξήγγειλε φοιτητική υποτροφία 500 ευρώ τον μήνα για δέκα μήνες ετησίως για φοιτητές περιφερειακών πανεπιστημίων που σπουδάζουν μακριά από τον τόπο μόνιμης κατοικίας τους, κάνοντας λόγο για περίπου 80.000 δυνητικούς δικαιούχους.
ΦΠΑ 6% στα βασικά αγαθά και δωρεάν αστικές συγκοινωνίες
Στις έξι «εμβληματικές παρεμβάσεις» που παρουσίασε, πρώτη θέση κατέχει το μέτωπο της ακρίβειας.
Η πρόταση προβλέπει μείωση του ΦΠΑ στο 6% για βασικά είδη διατροφής και υγιεινής. Ο Αλέξης Τσίπρας υποστήριξε ότι το όφελος μπορεί να ξεπερνά τα 600 ευρώ ετησίως ανά νοικοκυριό.
Για να μεταφερθεί, όπως είπε, η φορολογική μείωση στην τελική τιμή, προτείνεται ψηφιακό παρατηρητήριο τιμών ανά συγκεκριμένο κωδικό προϊόντος, έλεγχος ολόκληρης της αλυσίδας από την παραγωγή έως το ράφι και ανώτατο περιθώριο κέρδους σε κάθε στάδιο. Το ίδιο πακέτο περιλαμβάνει δωρεάν μετακίνηση με τις αστικές συγκοινωνίες.
Μηδενική συμμετοχή των συνταξιούχων στα φάρμακα
Για τους συνταξιούχους εξαγγέλθηκε πλήρης κατάργηση της συμμετοχής στη φαρμακευτική δαπάνη.
Κατά τους υπολογισμούς που παρουσίασε ο Αλέξης Τσίπρας, το μέτρο θα μπορούσε να αποφέρει όφελος μεταξύ 360 και 720 ευρώ τον χρόνο για έναν μέσο συνταξιούχο, ανάλογα με τις ανάγκες του σε φαρμακευτική περίθαλψη.
Παράλληλα πρότεινε τη δημιουργία Εθνικού Συστήματος Φροντίδας ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρία, με κατ’ οίκον υπηρεσίες από πιστοποιημένους επαγγελματίες, κέντρα ημερήσιας φροντίδας ανά δήμο και αναγνώριση των συγγενών που αναλαμβάνουν συστηματικά καθήκοντα φροντιστή, με επίδομα και ασφαλιστική κάλυψη.
Ρεύμα φθηνότερο κατά 30% και νέος ρόλος για τη ΔΕΗ
Εκτεταμένο ήταν και το ενεργειακό σκέλος των εξαγγελιών. Ο στόχος που τέθηκε είναι μεσοσταθμική μείωση των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% και θέσπιση ελάχιστης εγγυημένης ποσότητας ενέργειας σε σταθερή και προσιτή τιμή για κάθε νοικοκυριό. Η τιμή βάσης θα υποστηρίζεται, σύμφωνα με την πρόταση, από μακροχρόνια συμβόλαια εγχώριας παραγωγής χαμηλού κόστους.
Στον σχεδιασμό προβλέπεται επίσης ενίσχυση του δημόσιου στρατηγικού ρόλου της ΔΕΗ, η οποία θα λειτουργεί ως εγγυητής του βασικού τιμολογίου, ως αγοραστής και διαθέτης εγχώριας καθαρής ενέργειας και ως επενδυτικός πυλώνας στα δίκτυα και στην αποθήκευση.
Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα έχει η δέσμευση ότι δεν θα επιτρέπεται διακοπή ηλεκτροδότησης σε νοικοκυριό που αποδεδειγμένα αδυνατεί να εξοφλήσει τον λογαριασμό του.
50.000 προσιτές κατοικίες σε τέσσερα χρόνια
Στο στεγαστικό, το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία Εθνικού Συστήματος Προσιτής Κατοικίας και νέου Οργανισμού Κοινωνικά Προσιτής Κατοικίας.
Ο στόχος είναι η δημιουργία 50.000 νέων προσιτών στεγαστικών επιλογών μέσα στην επόμενη τετραετία.
Το μοντέλο στηρίζεται σε τρεις άξονες. Προστασία της πρώτης κατοικίας με αλλαγές στα κριτήρια ευαλωτότητας και ισχυρότερη υποχρέωση συμμετοχής των πιστωτών στις ρυθμίσεις, επαναφορά κλειστών ακινήτων στην αγορά με χρηματοδότηση ανακαινίσεων υπό τον όρο της μακροχρόνιας διάθεσής τους με προσιτό ενοίκιο και αξιοποίηση δημόσιας και δημοτικής γης χωρίς εκποίηση.
Παράλληλα προτείνεται να αποκτήσουν οι δήμοι τη δυνατότητα περιορισμού των βραχυχρόνιων μισθώσεων σε περιοχές όπου διαπιστώνεται σοβαρή πίεση στη μόνιμη κατοικία.
Κλιματικός νόμος, πρόληψη και νερό
Στο περιβαλλοντικό πεδίο, ο Αλέξης Τσίπρας έκανε λόγο για δεσμευτικούς στόχους μείωσης των εκπομπών κατά 55% έως το 2030 και 80% έως το 2040, με κλιματική ουδετερότητα το 2050 και ετήσιο απολογισμό στη Βουλή.
Πρότεινε ακόμη κάθε μεγάλη κυβερνητική απόφαση ή επένδυση να συνοδεύεται από εκτίμηση των κλιματικών επιπτώσεών της.
Για την πολιτική προστασία προανήγγειλε προστατευμένο προϋπολογισμό πρόληψης, ενοποίηση της δασοπροστασίας και της πυρόσβεσης και μετατροπή των συμβάσεων 2.300 εποχικών πυροσβεστών από οκτάμηνες σε δωδεκάμηνες.
Ξεχωριστός άξονας είναι η διαχείριση του νερού, με ενιαία ευθύνη ανά λεκάνη απορροής, σταθερή χρηματοδότηση αντιπλημμυρικών έργων, αποκατάσταση φυσικών ρεμάτων και απομάκρυνση κατασκευών από ζώνες υψηλού κινδύνου.
Από το οικονομικό πρόγραμμα στο εκλογικό δίλημμα
Το τελευταίο μέρος της ομιλίας ήταν αμιγώς πολιτικό.
Ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να συνδέσει το οικονομικό και κοινωνικό πρόγραμμα με ένα ευρύτερο αίτημα αλλαγής διακυβέρνησης, ασκώντας σκληρή κριτική στην κυβέρνηση και προσωπικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη για τις απευθείας αναθέσεις, τη λειτουργία των θεσμών, τις ανεξάρτητες αρχές και τη συγκέντρωση αρμοδιοτήτων στο Μέγαρο Μαξίμου.
Στο πλαίσιο αυτό επιχείρησε να μεταφέρει το βάρος της πολιτικής αντιπαράθεσης πέρα από την οικονομία, θέτοντας ως βασικό δίλημμα των επόμενων εκλογών το «διαφθορά ή εντιμότητα».
Το κλείσιμο της ομιλίας συμπύκνωσε και την πολιτική φιλοδοξία του εγχειρήματος. Με τη φράση ότι δεν ζητεί «μια ακόμη κυβερνητική εναλλαγή», αλλά «αλλαγή πορείας», ο Αλέξης Τσίπρας επιχείρησε να εμφανίσει τις προτάσεις της Θεσσαλονίκης ως σχέδιο κυβερνητικής προοπτικής και όχι ως αποσπασματικό κατάλογο κοινωνικών παροχών.
The post Αλέξης Τσίπρας: Η αναδιανομή, οι μισθοί και η αλλαγή στο παραγωγικό μοντέλο από τη Θεσσαλονίκη appeared first on The Indicator.
Διαβάστε περισσότερα