Σοβαρά ερωτήματα για την συνοχή των ουκρανικών ένοπλων δυνάμεων εγείρει το πρωτοφανές περιστατικό που σημειώθηκε την Τετάρτη στο Κίεβο, καθώς δύο διακριτές ουκρανικές μυστικές υπηρεσίες ενεπλάκησαν σε ανταλλαγή πυροβολισμών, με τον Ουκρανό πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι να χαρακτηρίζει το περιστατικό «ντροπιαστικό».
Σύμφωνα με τον Guardian το επεισόδιο εκτυλίχθηκε μεταξύ, στελεχών της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU) και της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών της χώρας (HUR/GUR).
Από την συμπλοκή τραυματίστηκαν τρεις αξιωματικοί, δύο εκ των οποίων φέρονται να νοσηλεύονται σε σοβαρή κατάσταση, αποκάλυψε η εφημερίδα Kyiv Independent.
Η υπόθεση συνδέεται με την έρευνα της SBU για φερόμενη ρωσική τρομοκρατική συνωμοσία εναντίον Ρώσου αντιφρονούντα που πολεμά στο πλευρό της Ουκρανίας.
Η επιχείρηση που κατέληξε σε πυροβολισμούς
Η SBU ανακοίνωσε ότι ερευνούσε σχέδιο της ρωσικής FSB για τη δολοφονία μέλους της ρωσικής αντιπολίτευσης. Πηγή των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων είχε αναφέρει ότι στόχος της συνωμοσίας ήταν ο Στεπάν Καπλούνοφ, υπαρχηγός του Russian Volunteer Corps (RVC), μιας ρωσικής παραστρατιωτικής μονάδας που πολεμά στο πλευρό του Κιέβου και υπάγεται στη HUR, την άλλη ουκρανική μυστική υπηρεσία.
Ο Καπλούνοφ είχε βρεθεί στην Ουκρανία για τους εορτασμούς της Ημέρας Ανεξαρτησίας στις 24 Αυγούστου. Ωστόσο, σύμφωνα με ανακοίνωση του RVC, στις 1 Σεπτεμβρίου «απήχθη από άγνωστα άτομα» στην αυλή του σπιτιού του.
Λίγο αργότερα, ενώ οι ουκρανικές αρχές ανακοίνωναν ότι είχαν αποτρέψει τη φερόμενη ρωσική συνωμοσία, άρχισαν να έρχονται στη δημοσιότητα πληροφορίες για ένοπλο επεισόδιο στο Κίεβο.
Η Γενική Εισαγγελία της Ουκρανίας υποστήριξε ότι άνδρες της SBU δέχθηκαν επίθεση από μονάδα των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων ενώ πραγματοποιούσαν ερευνητικές ενέργειες.
«Κατά τη διάρκεια των ερευνητικών ενεργειών στο πλαίσιο της υπόθεσης για την τρομοκρατική ενέργεια της FSB της Ρωσικής Ομοσπονδίας, σημειώθηκε ένοπλη επίθεση εναντίον αξιωματικών της SBU», ανέφερε.
Η ίδια ανακοίνωση πρόσθεσε ότι «κατά τον τερματισμό της ένοπλης αντίστασης, οι αστυνομικοί χρησιμοποίησαν όπλα».
Η διαφορετική εκδοχή της HUR
Η πλευρά της HUR, ωστόσο, παρουσίασε μια εντελώς διαφορετική εικόνα.
Ο διοικητής της ειδικής μονάδας «Timur» της HUR, στην οποία συμμετέχει και το RVC, υποστήριξε ότι ο Καπλούνοφ «απήχθη μέρα μεσημέρι» από άνδρες της SBU και κρατήθηκε χωρίς κατηγορίες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μετά από διαπραγματεύσεις για τις νομικές διαδικασίες, η SBU άρχισε να συλλαμβάνει μέλη της HUR. Ο διοικητής κατήγγειλε μάλιστα ότι άνδρες της SBU άνοιξαν πυρ εναντίον άοπλων στελεχών της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, HUR.
Ο δικηγόρος του Καπλούνοφ, Τάρας Μπορόβσκι, δήλωσε ότι τρία μέλη της HUR τραυματίστηκαν κατά την ανταλλαγή πυρών, με δύο από αυτά να βρίσκονται σε σοβαρή κατάσταση.
«Ο ένας πυροβολήθηκε στο πόδι και υπέστη ρήξη αρτηρίας, με αποτέλεσμα να αιμορραγεί. Βρίσκεται σε πολύ σοβαρή κατάσταση σε ιατρική μονάδα. Ο δεύτερος είναι επίσης σε σοβαρή κατάσταση στο νοσοκομείο. Ο τρίτος έχει τραυματιστεί ελαφρύτερα», ανέφερε.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι βρισκόταν στο σημείο και κατηγόρησε επίσης την SBU ότι πραγματοποίησε νυχτερινή έρευνα στο διαμέρισμα του Καπλούνοφ χωρίς να επιτρέψει την παρουσία του δικηγόρου του και χωρίς δικαστικό ένταλμα.
Παράλληλα, έθεσε ερωτήματα σχετικά με το γιατί πραγματοποιήθηκε η έρευνα την 1η Σεπτεμβρίου, εφόσον, όπως υποστήριξε, ο πελάτης του είχε ήδη συλληφθεί στις 23 Αυγούστου.
Ο δικηγόρος απέρριψε επίσης τον ισχυρισμό ότι η SBU είχε αποτρέψει απόπειρα δολοφονίας του Καπλούνοφ, χαρακτηρίζοντάς τον προσπάθεια να δικαιολογηθεί αυτό που ο ίδιος περιέγραψε ως εξωδικαστική κράτηση και «επικοινωνιακό τέχνασμα».
Ο Καπλούνοφ έχει έκτοτε αφεθεί ελεύθερος, σύμφωνα με τον δικηγόρο του, χωρίς ωστόσο να είναι γνωστό πού βρίσκεται.
«Πυροβολούμε μόνο τους Ρώσους κατακτητές»
Το περιστατικό προκάλεσε την άμεση παρέμβαση του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο οποίος κάλεσε τις ηγεσίες και των δύο υπηρεσιών να δώσουν εξηγήσεις και διέταξε τη διερεύνηση του περιστατικού.
Ο Ουκρανός πρόεδρος χαρακτήρισε το επεισόδιο «απολύτως ντροπιαστική κατάσταση» και ζήτησε από τον Γενικό Εισαγγελέα Ρουσλάν Κραβτσένκο και το Κρατικό Γραφείο Ερευνών να διαπιστώσουν τι ακριβώς συνέβη.
«Εδώ, στην Ουκρανία, επιτρέπεται να πυροβολούμε μόνο τους Ρώσους κατακτητές, για την υπεράσπιση της Ουκρανίας», δήλωσε ο Ζελένσκι.
«Το κράτος μας δεν θα θεωρήσει ποτέ οποιαδήποτε άλλη ανταλλαγή πυρών ως κάτι που επιτρέπεται σε οποιονδήποτε να κάνει», πρόσθεσε.
Ο Ουκρανός πρόεδρος απαίτησε να αποδοθούν ευθύνες στους υπαίτιους, αφήνοντας ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο αλλαγών στην ηγεσία των υπηρεσιών, καθώς και εσωτερικών ερευνών.
Στο πλαίσιο αυτό, υπέγραψε διάταγμα με το οποίο απομάκρυνε τον Όλεγκ Χράμοφ, επικεφαλής του τμήματος της SBU που είναι αρμόδιο για την προστασία κρατικών μυστικών.
Ο επικεφαλής του Γραφείου του Ουκρανού προέδρου προέδρου, Κιρίλο Μπουντάνοφ, ζήτησε από την πλευρά του «ενδελεχή και αμερόληπτη έρευνα».
Δεν είναι η πρώτη φορά που SBU και HUR συγκρούονται
Παρότι βίαια περιστατικά μεταξύ HUR και SBU είναι σπάνια, οι δύο υπηρεσίες έχουν βρεθεί και στο παρελθόν στο επίκεντρο σοβαρών αντιπαραθέσεων.
Τον Μάρτιο του 2022, το πτώμα του τραπεζίτη Ντένις Κιρέγιεφ βρέθηκε πεταμένο από βαν στο κέντρο του Κιέβου, με τραύμα από πυροβολισμό στο κεφάλι.
Ο Κιρέγιεφ συνεργαζόταν με τη HUR και είχε πιστωθεί με την απόκτηση πληροφοριών σχετικά με τα σχέδια της Ρωσίας για την πλήρους κλίμακας εισβολή, οι οποίες φέρεται να βοήθησαν την Ουκρανία να αντιμετωπίσει τα αρχικά σχέδια της Μόσχας για κατάληψη του Κιέβου.
Στη συνέχεια συμμετείχε στις άκαρπες ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Κιέβου και Μόσχας, όμως βρέθηκε υπό υποψίες για προδοσία και κατηγορίες ότι ήταν διπλός πράκτορας υπέρ της Ρωσίας.
Το 2023 ο τότε επικεφαλής της HUR, Κιρίλο Μπουντάνοφ, αρνήθηκε ότι ο Κιρέγιεφ εργαζόταν για τη Ρωσία και υποστήριξε ότι σκοτώθηκε από μέλη της SBU.
Διαβάστε περισσότερα
