Οι κανόνες που διέπουν την παγκόσμια ναυτιλία καταρρέουν, τονίζουν οι μεγαλύτερες ναυτιλιακές δυνάμεις του κόσμου, καθώς οι πόλεμοι και ένας διογκούμενος «σκιώδης στόλος» που λειτουργεί εκτός της δυτικής εποπτείας προκαλούν σοβαρές αναταράξεις.
Η ναυτιλιακή βιομηχανία προστατευόταν επί δεκαετίες από κανόνες που διασφαλίζουν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα και την ουδετερότητα των εμπορικών πλοίων. Ωστόσο, η κατάρρευση αυτών των αρχών συνιστά σοβαρό κίνδυνο για το παγκόσμιο εμπόριο, σύμφωνα με μια συμμαχία 18 ναυτιλιακών υπερδυνάμεων.
«Χωρίς το θαλάσσιο εμπόριο, οι εφοδιαστικές αλυσίδες θα κατακερματίζονταν και η παγκόσμια οικονομία, όπως τη γνωρίζουμε, θα σταματούσε απότομα», αναφέρει η ομάδα σε ανακοίνωσή της που δημοσιεύθηκε την Τρίτη.
Η μάχη για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, η πανδημία του Covid-19 και ο «σκιώδης στόλος» που δημιουργήθηκε ως αποτέλεσμα των κυρώσεων των ΗΠΑ, της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου δεν αποτελούν «μεμονωμένα επεισόδια», αλλά «ενδείξεις μιας διαρθρωτικής αλλαγής στο περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί το παγκόσμιο εμπόριο», αναφέρει η Consultative Shipping Group (CSG), τα μέλη της οποίας αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου σε όρους χωρητικότητας.
Σύμφωνα με τους Financial Times, πρόκειται για την πρώτη δημόσια παρέμβαση της CSG από την ίδρυσή της, πριν από περισσότερα από 60 χρόνια. Στα μέλη της περιλαμβάνονται η Ελλάδα, η Σιγκαπούρη, η Δανία, η Ιαπωνία, ο Καναδάς, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και η Νότια Κορέα.
«Οι ναυτιλιακές διαδρομές μετατρέπονται ολοένα και περισσότερο σε εργαλεία άσκησης πίεσης και πηγές κινδύνου», προειδοποίησε η CSG, προσθέτοντας ότι οι πρόσφατες εξελίξεις καταδεικνύουν πόσο «εύθραυστο» μπορεί να είναι το σύστημα του θαλάσσιου εμπορίου.
Ο Μπράιαν Γουέσελ, γενικός διευθυντής της Ναυτιλιακής Αρχής της Δανίας, η οποία προεδρεύει της CSG, δήλωσε στους Financial Times ότι τα ναυτικά κράτη προχώρησαν σε αυτή τη σπάνια δημόσια τοποθέτηση λόγω των αυξανόμενων ανησυχιών για τον κατακερματισμό του ναυτιλιακού τομέα και την υπονόμευση των προτύπων που έχει θεσπίσει ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός (IMO), ο οργανισμός του ΟΗΕ που ρυθμίζει τη ναυτιλιακή βιομηχανία.
«Για δεκαετίες, οικοδομήσαμε το παγκόσμιο εμπόριο με την παραδοχή ότι τα πλοία μπορούν να κινούνται ελεύθερα πέρα από τα σύνορα. Αυτή η παραδοχή βρίσκεται πλέον υπό πίεση», δήλωσε.
«Οι παγκόσμιοι όροι ισότιμου ανταγωνισμού και οι διεθνείς κανονισμοί που έχουμε θεσπίσει εδώ και πολλές δεκαετίες στον IMO θεωρήθηκαν δεδομένοι», πρόσθεσε.
Περισσότερο από το 80% του παγκόσμιου εμπορίου μεταφέρεται διά θαλάσσης, με τα πλοία να λειτουργούν βάσει των κανόνων που έχει θέσει ο IMO. Ο οργανισμός ιδρύθηκε επίσημα το 1948, όμως η ιδέα της διεθνούς διακυβέρνησης των ωκεανών ανάγεται στον 17ο αιώνα, όταν καθιερώθηκε για πρώτη φορά η αρχή του mare liberum, δηλαδή των «ελεύθερων θαλασσών».
Λόγω του ρόλου τους στο παγκόσμιο εμπόριο, τα πλοία έχουν καταστεί ολοένα και πιο συχνός στόχος και πιόνι στις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις.
Η Ρωσία, η Ουκρανία, οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν πλήξει φέτος στόχους που αφορούν την πολιτική ναυτιλία στο πλαίσιο των συγκρούσεων, ενώ η ευπάθεια των θαλάσσιων σημείων-κλειδιών έχει αναδειχθεί από τις προσπάθειες του Ιράν να επιβάλει καθεστώς διοδίων στα Στενά του Ορμούζ.
Τη Δευτέρα, η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι μια συμφωνία με το Ομάν για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας μέσω του θαλάσσιου περάσματος, από το οποίο προηγουμένως διέρχονταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, βρίσκεται κοντά στην ολοκλήρωσή της. Δεν είναι σαφές εάν θα επιβληθεί τέλος διέλευσης.
Εφοπλιστές και ναυτιλιακοί οργανισμοί έχουν προειδοποιήσει ότι η επιβολή τέλους θα δημιουργούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει και άλλες χώρες που συνορεύουν με κρίσιμα θαλάσσια περάσματα να ακολουθήσουν το ίδιο μοντέλο.
Την ίδια ώρα, οι κυρώσεις των ΗΠΑ, της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου κατά της Ρωσίας και του Ιράν έχουν οδηγήσει σε ταχεία διόγκωση ενός «σκιώδους στόλου» πετρελαιοφόρων, ο οποίος πλέον αριθμεί περισσότερα από 1.500 πλοία, σύμφωνα με το TankerTrackers.com, αντιστοιχώντας σχεδόν στο ένα πέμπτο του παγκόσμιου στόλου δεξαμενόπλοιων. Σχεδόν όλα αυτά τα πλοία δεν διαθέτουν τα παραδοσιακά ασφαλιστήρια συμβόλαια.
Το καλοκαίρι, το Caroline Bezengi, ένα πλοίο του «σκιώδους στόλου» που μετέφερε περίπου 800.000 βαρέλια ρωσικού πετρελαίου, προσέκρουσε σε νάρκη τύπου limpet στα ανοικτά των ακτών του Ομάν, χωρίς να διαθέτει την παραδοσιακή ασφάλιση προστασίας και αποζημίωσης (P&I). Αυτό θα μπορούσε να αφήσει την κυβέρνηση του Ομάν αντιμέτωπη με κόστος εκατομμυρίων δολαρίων για τις εργασίες καθαρισμού και απορρύπανσης.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr