«Αυτό που συνέβη στην Κυψέλη είναι μια αστοχία, μια αποτυχία του έργου. Προκύπτει πρώτα απ’ όλα από τις ζημιές σε δεκάδες διαμερίσματα. Προκύπτει, όμως, και από τα στοιχεία που δόθηκαν. Παρά το γεγονός ότι αυτά παραμένουν αποσπασματικά και εξαιρετικά ελλιπή, είναι παραδεδεγμένο πλέον ότι οι πραγματικές καθιζήσεις όταν πέρασε το ΤΒΜ (μετροπόντικας) ήταν πολύ μεγαλύτερες από τις εκτιμώμενες».
Τα λόγια ανήκουν στον καθηγητή του Τμήματος Μεταλλειολόγων του ΕΜΠ, Δημήτρη Καλιαμπάκο, που ανέλαβε τον περασμένο Ιούλιο να συνδράμει τους κατοίκους της Κυψέλης, οι οποίοι βρέθηκαν «χωρίς να το επιλέξουν εκείνοι» στην ατέρμονη περιπέτεια των καθιζήσεων από την υπόγεια διέλευση του μετροπόντικα κάτω από τα σπίτια τους.
Ζητήσαμε από τον κ. Καλιαμπάκο να μας μιλήσει για τις αστοχίες και την απόκρυψή τους, τα αγωνιώδη ερωτήματα των κατοίκων, τη «ρήτρα εμπιστευτικότητας» που επέβαλαν οι αρμόδιοι και την ευθύνη που εκείνος ανέλαβε με βάση και την εμπειρία του.
Μας μίλησε ως πραγματογνώμονας αλλά και ως πρόεδρος από το 2013 του διεθνούς οργανισμού ACUUS, ο οποίος μελετά σε παγκόσμιο επίπεδο τα έργα αξιοποίησης του υπόγειου χώρου στις πόλεις, μεταξύ των οποίων η κατασκευή 1.000 χιλιομέτρων μετρό ετησίως, συνοψίζοντας την εμπειρία του με τη φράση: «Επιτυχής εκτέλεση ενός έργου μετρό είναι αυτή που δεν την παίρνει κανείς χαμπάρι».
-Τι σημαίνει ότι οι μελέτες πριν από τη διέλευση του μετροπόντικα έβγαζαν όλα τα σπίτια «πράσινα»;
Σημαίνει ότι η διέλευση του μετροπόντικα μπορεί να περάσει κάτω από τα σπίτια αυτά πρακτικά χωρίς ζημίες. Τα ίδια τα στοιχεία τώρα δείχνουν ότι η πλειονότητα των κτιρίων μετά τη διέλευση του ΤΒΜ αντιμετωπίζει προβλήματα, σε διαφορετικά επίπεδα, και είναι «κίτρινα» ή κόκκινα».
-Είναι αυτό που λέμε τα χρώματα κίτρινο-κόκκινο μετά τον αντισεισμικό έλεγχο;
Οχι, δεν είναι το ίδιο. Αλλά δεν είναι και τελείως διαφορετικό. Στα σπίτια που χαρακτηρίζονται ως «κόκκινα» αναγνωρίζεται, σύμφωνα και με τη χρησιμοποιούμενη μεθοδολογία, ότι μπορεί να αντιμετωπίζουν και προβλήματα στον φέροντα οργανισμό.
-Πώς σχολιάζετε τη «ρήτρα εμπιστευτικότητας» για τα στοιχεία;
Είναι απολύτως λάθος. Εμπιστευτικότητα έναντι ποίου; Των κατοίκων που ζουν σε ένα καθεστώς επώδυνης αβεβαιότητας και συνεχούς φόβου για τις κατοικίες και τις ζωές τους; Είναι δυνατόν να τίθενται όροι εμπιστευτικότητας στον δήμο που θεσμικά εκπροσωπεί τους κατοίκους και έχει καθήκον και υποχρέωση να προασπίζει την ασφάλεια των ανθρώπων και των περιουσιών τους;
Σε κάθε περίπτωση, για μένα το όριό μου είναι η συνείδησή μου και το καθήκον που απορρέει από τον κοινωνικό ρόλο του επαγγέλματός μου. Το πρόβλημα που δημιουργήθηκε θέτει εύλογα σε αμφισβήτηση τα μεγάλα τεχνικά έργα και δημιουργεί πρόβλημα αξιοπιστίας και με τον τεχνικό κόσμο.
Το ρήγμα αυτό πρέπει να αποκατασταθεί. Η επίκληση της «εμπιστευτικότητας» μόνο δυναμώνει το χάσμα της αξιοπιστίας. Ταυτόχρονα, έχει μεγάλη σημασία οι κάτοικοι να νιώσουν ότι δεν είναι μόνοι στη διεκδίκηση των δίκαιων αιτημάτων τους. Εκτός από τη μαζική συμπαράσταση του κόσμου, έχει μεγάλη σημασία οι θεσμοί και η τεχνική διανόηση να είναι μαζί τους.
-Πού βρισκόμαστε τώρα;
Δυστυχώς, είμαστε ακόμη στην αρχή. Στο πρώτο και στοιχειώδες βήμα να δοθούν όλα τα στοιχεία ώστε να διαμορφώσουμε άποψη πάνω στα τρία βασικά ερωτήματα που γεννήθηκαν: Ποιες ήταν οι αιτίες που οδήγησαν στο πρόβλημα; Ποιες είναι οι επιπτώσεις και με ποιον τρόπο αυτές θα αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά; Με ποιον τρόπο δεν θα επαναληφθεί η αποτυχία; Ο χρόνος περνά επώδυνα για τους πληγέντες κατοίκους. Κάθε βράδυ που επιστρέφουν στα σπίτια τους, επιστρέφουν με αβεβαιότητα.
-Υπάρχουν πάντως και οι δηλώσεις αρμοδίων που βγαίνουν και λένε ότι δεν υπάρχει κάτι ανησυχητικό.
Στην αυτοψία που έκανα εγώ στα σπίτια, το μεγάλο ερώτημα των κατοίκων είναι: «Κινδυνεύουμε;». Μακάρι να μπορούσα να τους πω ότι όλα είναι καλά. Τους απαντώ ότι, όχι μόνο με βάση τη δική μου γνώση αλλά και με τα στοιχεία που δόθηκαν, οι εύκολες αυτές διαβεβαιώσεις δεν έχουν επαρκή επιστημονική βάση. Και ότι αυτό που απαιτείται άμεσα είναι καθολικός, επιμελής έλεγχος της στατικής επάρκειας όλων των σπιτιών που επλήγησαν, έλεγχος που θα υπαγορεύσει τη σύμφωνα με τους κανονισμούς επισκευή τους.
-Τα στοιχεία που ζητάτε είναι στοιχεία που δεν δίνονται ή που δεν υπάρχουν για να δοθούν;
Είναι βέβαιο ότι το βασικό σώμα των δεδομένων που ζητούνται υπάρχουν, γιατί είναι πράγματα που συνοδεύουν την εκτέλεση κάθε σχετικού έργου. Εάν δεν υπάρχουν κάποια, πρέπει να συμπληρωθούν. Και χάνουμε χρόνο σε σχέση με αυτό. Η σωστή αντιμετώπιση ξεκινά από την πλήρη διαφάνεια, τη συμπλήρωση των δεδομένων που απαιτούνται και από μια μελέτη ανοικτή, διαφανή και ελέγξιμη για τον τρόπο αποκατάστασης των ζημιών. Αυτό είναι βασικό δικαίωμα των κατοίκων και στοιχείο μιας ευνομούμενης πολιτείας.
-Διαφαίνεται πάντως ο κίνδυνος μιας εμπλοκής, εσείς να ζητάτε στοιχεία και εκείνοι να λένε πως δεν υπάρχει πρόβλημα.
Δεν είναι μικρός ο κίνδυνος αυτός, αλλά είναι λάθος δρόμος και ελπίζω να μην επιλεγεί. Ξέρετε, υπάρχει κακό παρελθόν στην Ελλάδα προσχηματικών συζητήσεων. Η ίδια η λέξη διαβούλευση έχει χάσει σε μεγάλο βαθμό τη σημασία της. Αλλά, αυτός είναι ένας απολύτως λάθος δρόμος, που συν τοις άλλοις δεν θα φέρει αποτελέσματα, τουλάχιστον δίκαια.
-Θα βγει κάτι από αυτήν την περιπέτεια;
Η κατάσταση, παρά τις δυσκολίες, δεν είναι ίδια σήμερα. Τον πλέον σημαντικό ρόλο έπαιξε η απόφαση των κατοίκων της Κυψέλης να αντιμετωπίσουν συλλογικά το πρόβλημά τους. Αν δεν υπήρχε αυτή η συλλογική προσπάθεια, πιθανά το θέμα δεν θα υπήρχε καν. Για το καλό της Αθήνας θα πρέπει αυτή η υπόθεση να πάρει τον δρόμο δικαίωσης των κατοίκων για να κλείσει το ρήγμα.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr