-Η ευζωία των ζώων είναι πλέον παράμετρος του τουριστικού μας προϊόντος. Και η Ελλάδα έχει ακόμη δρόμο να διανύσει.
του Νικόλαου Σαρούκου (*)
#money-grid-35365{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-35365>li.last{margin-right:0;}#money-grid-35365>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-35365>li{width:100%;}}
Κάποιες εικόνες δεν χρειάζονται μετάφραση. Ένα γαϊδούρι στη Σαντορίνη, φορτωμένο με τουρίστες και να ανεβαίνει εκατοντάδες σκαλιά μέσα στη ζέστη. Ένα σκυλί δεμένο για χρόνια δίπλα σε ένα σκουριασμένο βαρέλι, κάτω από τον καυτό ελληνικό ήλιο. Ένα νεκρό ζώο στην άκρη της ασφάλτου και λίγο παρακάτω ένα ακόμη, κάποτε διαμελισμένο από τα διερχόμενα αυτοκίνητα. Υπαίθριες σφαγές αμνοεριφίων, που μάλιστα σε κάποιες περιπτώσεις παρουσιάστηκαν ως… τουριστική «ατραξιόν» ή μέρος εθίμων ! Και τώρα, ξανά, η Σαντορίνη. Το πρόσφατο περιστατικό με τα υποζύγια και όσα ακολούθησαν επανέφεραν με ένταση στη δημόσια συζήτηση ένα ζήτημα που δεν είναι μόνο ζήτημα φιλοζωίας. Είναι ζήτημα πολιτισμού, παιδείας, δημόσιας εικόνας και, τελικά, του ίδιου του τουριστικού μας προϊόντος.
Γιατί ο τρόπος με τον οποίο συμπεριφερόμαστε στα ζώα λέει πολλά για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε τον τόπο μας.
Ο τουρίστας βλέπει αυτό που εμείς έχουμε συνηθίσει
Κάποιες εικόνες τις συναντάμε τόσο συχνά, ώστε κινδυνεύουμε να τις θεωρήσουμε φυσιολογικές. Ο επισκέπτης, όμως, δεν έχει αυτή την «πολυτέλεια». Δεν έχει συνηθίσει το σκυλί δεμένο κάτω από τον ήλιο. Δεν θεωρεί φυσιολογικό ένα ζώο να υποφέρει για να προσφέρει μια «παραδοσιακή εμπειρία». Και κυρίως, δεν γνωρίζει τις δικές μας δικαιολογίες. Δεν γνωρίζει ότι «έτσι γινόταν παλιά». Δεν γνωρίζει ότι «είναι παράδοση». Δεν γνωρίζει ότι «ο ιδιοκτήτης του ζώου από αυτό ζει». Δεν γνωρίζει ποιος Δήμος ή ποια υπηρεσία έχει την αρμοδιότητα. Βλέπει μόνο το αποτέλεσμα. Και το αποτέλεσμα είναι αυτό που τελικά μεταφέρει στην πατρίδα του.
Στη σημερινή εποχή, άλλωστε, κανένα περιστατικό δεν μένει εύκολα τοπικό. Μια φωτογραφία, ένα βίντεο ή μια καταγγελία μπορεί μέσα σε λίγες ώρες να περάσει τα σύνορα και να γίνει αντικείμενο συζήτησης σε τουριστικές κοινότητες, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και διεθνή μέσα ενημέρωσης.
Από το «έλα μωρέ» στην παγκόσμια εικόνα
Ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα να μην είναι μόνο η ίδια η κακοποίηση. Είναι η νοοτροπία που πολλές φορές τη συνοδεύει. Το «έλα μωρέ». Το «σιγά τι έγινε». Το «έτσι τα βρήκαμε». Το «μην τα βάζουμε με τους ανθρώπους που ζουν από αυτά».
Μόνο που ο τουρισμός του σήμερα δεν λειτουργεί έτσι. Ο επισκέπτης έχει κινητό στο χέρι. Φωτογραφίζει, βιντεοσκοπεί, ανεβάζει, σχολιάζει, καταγγέλλει. Και αυτό που κάποιος τοπικός παράγοντας μπορεί να θεωρήσει «ένα περιστατικό», για έναν ξένο επισκέπτη μπορεί να γίνει η εικόνα μιας ολόκληρης πόλης, ενός ολόκληρου προορισμού ή ακόμη και μιας χώρας.
Δεν μας λείπουν μόνο οι κανόνες. Μας λείπει η αντίληψη.
Η Ελλάδα διαθέτει πλέον θεσμικό πλαίσιο για την προστασία των ζώων. Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι να ανακαλύψουμε ξανά την ανάγκη προστασίας τους. Είναι να περάσουμε από τη θεωρία στην πράξη. Χρειάζονται έλεγχοι στα ζώα που χρησιμοποιούνται σε τουριστικές δραστηριότητες, τήρηση των κανόνων για τις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας τους, αντιμετώπιση των αδέσποτων, άμεση απομάκρυνση των νεκρών ζώων από το οδικό δίκτυο και, κυρίως, αποτελεσματικοί μηχανισμοί καταγγελίας και ελέγχου.
Χρειάζεται, όμως, και κάτι ακόμη: εκπαίδευση. Γιατί ο ξενοδόχος, ο ξεναγός, ο οδηγός, ο επαγγελματίας του τουρισμού, ο Δήμος και ο ίδιος ο πολίτης πρέπει να καταλάβουν ότι η ευζωία των ζώων δεν είναι ένα «παράπλευρο» ζήτημα. Είναι μέρος της ποιότητας ενός προορισμού.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να πουλάει φιλοξενία και να ανέχεται βαρβαρότητα
Ο τουρισμός μας πουλάει κάτι πολύ περισσότερο από δωμάτια, παραλίες και ήλιο. Πουλάει τρόπο ζωής. Πουλάει πολιτισμό. Πουλάει φύση. Πουλάει φιλοξενία. Και ο πολιτισμός ενός τόπου δεν μετριέται μόνο στα μουσεία και στα μνημεία του. Μετριέται και στον τρόπο που συμπεριφέρεται στα πιο ανυπεράσπιστα πλάσματα.
Η εικόνα των ζώων είναι, λοιπόν, μέρος της εικόνας του προορισμού.
«Ε, σιγά το πράγμα…»
Πριν από περίπου δέκα χρόνια, όταν υπηρετούσα ως Διευθυντής στην Περιφερειακή Υπηρεσία Τουρισμού Πελοποννήσου, πληροφορήθηκα ένα περιστατικό σε πόλη της Πελοποννήσου (άκρως τουριστική) που ακόμη και σήμερα δυσκολεύομαι να περιγράψω χωρίς να αισθανθώ αποτροπιασμό. Τέσσερα κουτάβια είχαν βρεθεί μέσα σε ένα κιβώτιο, μέσα σε μια λίμνη αίματος. Ήταν ακρωτηριασμένα, τυφλωμένα και άγρια χτυπημένα. Και όμως, ζούσαν και τα τέσσερα. Ο κτηνίατρος αναγκάστηκε να τους κάνει ευθανασία. Με πόνο ψυχής.
Ενημέρωσα τηλεφωνικά τον Δήμαρχο της πόλης για το περιστατικό. Και ομολογώ ότι έμεινα έκθαμβος από τη στάση του. Όχι μόνο επειδή περίμενα, ως θεσμικός εκπρόσωπος της πόλης, να αντιληφθεί το μέγεθος της φρίκης, αλλά κυρίως επειδή περίμενα να καταλάβει ότι ένα τέτοιο περιστατικό δεν αφορά μόνο τα ζώα. Αφορά την ίδια την κοινωνία, την πόλη, τους ανθρώπους της, την εικόνα της και, σε έναν τουριστικό τόπο, την εικόνα που αυτή η πόλη εκπέμπει προς τα έξω.
Τον προειδοποίησα ότι το περιστατικό δεν επρόκειτο να μείνει εκεί. Του είπα ότι θα «ταξίδευε» εκτός συνόρων και ότι μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην εικόνα της πόλης και, κατ’ επέκταση, στην τουριστική της εικόνα. Περίμενα, ίσως, μια αντίδραση αγανάκτησης. Περίμενα να ακούσω ότι θα κινητοποιήσει τις υπηρεσίες, ότι θα αναζητήσει τους υπευθύνους, ότι θα κάνει ό,τι περνούσε από το χέρι του για να μην ξανασυμβεί κάτι τέτοιο.
Αντί γι’ αυτό, στη διάρκεια της τηλεφωνικής μας συνομιλίας, αρκέστηκε να μου πει, με μπόλικη τεστοστερόνη: «Ε, σιγά το πράγμα. Και τι έγινε δηλαδή;»
Έμεινα πραγματικά άφωνος. Ίσως, εκείνη τη στιγμή, να κατάλαβα ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν ήταν μόνο η φρικαλεότητα που είχε συμβεί. Ήταν ότι ένας άνθρωπος που βρισκόταν σε θέση ευθύνης αδυνατούσε να αντιληφθεί ότι η βαρβαρότητα απέναντι σε ένα ζώο μπορεί να αποτελεί και καθρέφτη μιας ολόκληρης κοινωνίας.
Τρεις ημέρες αργότερα, το περιστατικό «ταξίδεψε». Έφτασε σε τουριστικές κοινότητες στην Αυστρία και στην Ελβετία, μαντέψτε, με άμεσες ακυρώσεις στις κρατήσεις ξενοδοχείων της συγκεκριμένης πόλης.
Τότε κατάλαβα ακόμη πιο καθαρά κάτι που σήμερα, στην εποχή των κοινωνικών δικτύων, είναι αυτονόητο: κανένα περιστατικό δεν είναι πλέον πραγματικά τοπικό.
Ένα κακοποιημένο ζώο δεν είναι μόνο ένα ζώο που υποφέρει. Είναι ένας καθρέφτης της κοινωνίας μας. Και όταν αυτός ο καθρέφτης βρίσκεται μπροστά στα μάτια ενός επισκέπτη, γίνεται ταυτόχρονα καθρέφτης και του τουριστικού μας προϊόντος.
Διότι τελικά, ο πολιτισμός ενός τόπου δεν αρχίζει στην είσοδο – ας πούμε – ενός μουσείου.
Αρχίζει από τον τρόπο που φερόμαστε σε εκείνον που δεν μπορεί να μας ανταποδώσει ούτε το καλό ούτε το κακό.
(*) Ο κ. Νικόλαος Σαρούκος είναι Προϊστάμενος Ελέγχου, Επιθεωρήσεων και Τουριστικής Ανάπτυξης Θεσσαλίας
Υπουργείο Τουρισμού
Περιφερειακή Υπηρεσία Τουρισμού Θεσσαλίας
Πανταζή Βασσάνη 9
Βόλος 38333
www.mintour.gr, saroukos_n@mintour.gr,
Τηλ. (+30) 2421023500 (εσωτ. 16)
Κιν. / Mob. : +30 6979471653
#money-grid-34887{list-style:none;margin:0;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li{float:left;width:49%;min-width:250px;list-style:none;margin:0 1% 1% 0;;padding:0;overflow:hidden;}#money-grid-34887>li.last{margin-right:0;}#money-grid-34887>li.last+li{clear:both;}@media only screen and (max-width:768px) {#money-grid-34887>li{width:100%;}}The post Όταν η αγριότητα ταξιδεύει πιο γρήγορα από τον Tουρισμό appeared first on ΧΡΗΜΑ & ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ money-tourism.gr.
Διαβάστε περισσότερα