Επτά μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές, η Μαρίν Λεπέν προηγείται καθαρά στις δημοσκοπήσεις. Ωστόσο, το κόμμα της περνά μια ανοιχτή κρίση και η νέα ρατσιστική υπερθεμάτιση μοιάζει περισσότερο με φυγή προς τα εμπρός παρά με ένδειξη πολιτικής αυτοπεποίθησης.
Η έρευνα της Ipsos BVA-CESI για τη Le Monde δίνει στη Λεπέν 33-35% στον πρώτο γύρο των εκλογών του 2027. Το ποσοστό της είναι ακόμη υψηλότερο στις μεγαλύτερες ηλικίες, ενώ στον δεύτερο γύρο εμφανίζεται να επικρατεί απέναντι σε οποιονδήποτε αντίπαλο. Το κλίμα ευνοεί την άκρα Δεξιά: τρεις στους τέσσερις θεωρούν ότι η χώρα θα βρίσκεται σε χειρότερη κατάσταση στο μέλλον και επτά στους δέκα ζητούν άμεση πολιτική αλλαγή. Παράλληλα, η Λεπέν έχει τη στήριξη του ομίλου Μπολορέ.
Κάτω από αυτή την εικόνα, όμως, υπάρχουν σοβαρές ρωγμές. Η καταδίκη της Λεπέν και άλλων στελεχών του Εθνικού Συναγερμού για υπεξαίρεση κονδυλίων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μπορεί να επηρεάσει την υποψηφιότητά της, εφόσον η απόφαση επικυρωθεί. Η εξέλιξη αυτή αποδυναμώνει και τον Ζορντάν Μπαρντελά, ο οποίος προετοίμαζε τη δική του υποψηφιότητα σε περίπτωση αποκλεισμού της Λεπέν.
Παράλληλα, οι σχέσεις Λεπέν-Μπαρντελά παρουσιάζουν πολιτικές και οργανωτικές διαφορές. Η Λεπέν διατηρεί έναν στενό, προσωπικό κύκλο συνεργατών και προωθεί την ανιψιά της, Μαριόν Μαρεσάλ, ως αντίβαρο στον Μπαρντελά. Μετά την πρόσφατη συνεδρίαση της εκτελεστικής επιτροπής, ο τελευταίος έφτασε να απειλεί με παραίτηση. Στην οικογενειακή επιχείρηση των Λεπέν παραμένει ακόμη ξένος.
Σε επίπεδο πολιτικής, εκείνος εκφράζει πιο καθαρά τη φιλοεπιχειρηματική και νεοφιλελεύθερη πτέρυγα, ενώ η Λεπέν επιμένει σε έναν επιφανειακά φιλολαϊκό λόγο. Το «κοινωνικό» της πρόσωπο, πάντως, έχει σαφή όρια: υπόσχεται στους εργοδότες περικοπές 125 δισ. ευρώ και προτείνει «εθνική προτίμηση» στις κοινωνικές κατοικίες και τα επιδόματα. Η αναδιανομή σταματά εκεί όπου αρχίζει η διάκριση.
Διαφορές υπάρχουν και στην εξωτερική πολιτική. Στελέχη του κόμματος ζητούν περιορισμό της βοήθειας προς την Ουκρανία, ενώ οι ευρωβουλευτές του RN καταψήφισαν το ευρωπαϊκό δάνειο προς το Κίεβο. Η σχέση του κόμματος με τη Ρωσία παραμένει επίσης πολιτικό βάρος, καθώς το 2017 συνδεδεμένες με το Κρεμλίνο τράπεζες του είχαν δανείσει 11 εκατομμύρια ευρώ. Ο Μπαρντελά, αντίθετα, κινείται σε πιο ευρωατλαντική γραμμή.
Και ενώ οι αντιθέσεις βαθαίνουν, μια σειρά περιστατικών υπενθυμίζει τι εξακολουθεί να βρίσκεται στον πυρήνα της άκρας Δεξιάς. Στην Καρκασόν, μέλος της κομματικής υπηρεσίας ασφαλείας καταγράφηκε να εκτοξεύει ρατσιστικές ύβρεις και να καλεί δημόσια «να πάρουμε τα όπλα».
Στο Παρίσι, πρώην μέλη νεοφασιστικής οργάνωσης δικάζονταν για τη δολοφονία Αργεντινού παίκτη του ράγκμπι, ενώ αποκαλύψεις έφεραν στο φως σχέσεις συλλογικότητας προσκείμενης στο RN με νεοναζί που στοχοποιούν ομοφυλόφιλους και μετανάστες. Κάθε φορά πρόκειται για μέλη ή υποστηρικτές του RN. Και κάθε φορά η απάντηση είναι η ίδια: πρόκειται περί «μεμονωμένων περιστατικών», αφού έχει επέλθει υποτιθέμενη «εξομάλυνση» του κόμματος.
Μέσα στην κρίση, η Λεπέν ανεβάζει τον τόνο. Επαναφέρει την απαγόρευση της μαντίλας στον δημόσιο χώρο, μέτρο που ο Μπαρντελά είχε αφαιρέσει από το πρόγραμμα το 2024, και προτείνει δημοψήφισμα για να παρακάμψει τον συνταγματικό έλεγχο. Τα μέτρα αυτά φαίνεται να στοχεύουν κυρίως στην επιβολή της ατζέντας και στη μετατόπιση της δημόσιας συζήτησης.
Παραμένει, όμως, μια βασική αντίφαση: η Λεπέν έχει καταδικαστεί για υπεξαίρεση δημόσιου χρήματος, ενώ το κόμμα της έχει οικοδομήσει μεγάλο μέρος της ταυτότητάς του πάνω στην καταγγελία των διεφθαρμένων ελίτ. Οι πιο πιστοί ψηφοφόροι της μπορεί να συσπειρωθούν, αλλά όσοι την επιλέγουν για να «ταρακουνήσουν το σύστημα» ίσως αντιμετωπίσουν διαφορετικά το ζήτημα της εντιμότητας.
Το ερώτημα είναι ποιος θα μπορέσει να τους μιλήσει. Στην ίδια δημοσκόπηση, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν συγκεντρώνει 15,5-17%, πάνω από τον Εντουάρ Φιλίπ, και διατηρεί ένα σχετικά σταθερό εκλογικό σώμα, με ιδιαίτερη δυναμική στις νεότερες ηλικίες και τις λαϊκές τάξεις. Σήμερα αποτελεί το μόνο συμπαγές πολιτικό μπλοκ απέναντι στη Λεπέν.
Δεν είναι τυχαίο ότι η Λεπέν τελευταία επιτίθεται στον Μακρόν και στην «παρακμή» τους συστήματος, αλλά δεν λέει λέξη για τον Μελανσόν. Θέλει να εμφανίζεται ως η μοναδική εναλλακτική απέναντι στον μακρονισμό.
Η γαλλική άκρα Δεξιά ξεκινά από θέση ισχύος. Δεν έχει, όμως, κερδίσει ακόμη. Και το ανάχωμα απέναντί της δεν μπορεί να οικοδομηθεί με δανεικές λέξεις και αντιγραφές της ατζέντας της. Μπορεί να ανακοπεί μόνο με καθαρή θέση υπέρ της κοινωνικής δικαιοσύνης και απέναντι στον ρατσισμό – θέση που σήμερα εκφράζει μόνο ο υποψήφιος της γαλλικής Αριστεράς.
*Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας της Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο της Τουλούζης
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr