Πολύ καλά διαβασμένη, ενωτική, σκέψεις με λογική αλληλουχία και επίκληση στο συναίσθημα. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην ομιλία της για την «Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ενωσης»… έδωσε τα ρέστα της. Μιλώντας ενώπιον των ευρωβουλευτών στο Στρασβούργο, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχε σκοπό να εντυπωσιάσει τις πολιτικές ομάδες και να τις πείσει ότι κρατάει το τιμόνι του εκτελεστικού οργάνου της Ε.Ε. με τον καλύτερο τρόπο.
Στη μισάωρη ομιλία της, στην οποία παρουσίασε τα επιτεύγματα της Επιτροπής υπό την ηγεσία της μέχρι τώρα, αλλά και όσα σχεδιάζει να κάνει, η Φον Ντερ Λάιεν αναφέρθηκε σε μια γκάμα θεμάτων, από την οικονομία και την τεχνητή νοημοσύνη μέχρι την άμυνα, την ηλεκτροποίηση της Ευρώπης και την Ουκρανία. Σκοπός της ήταν να κρατήσει τις ισορροπίες ανάμεσα στις πολιτικές ομάδες, δίνοντας σε καθεμία κάτι που ήθελε να ακούσει, αλλά ταυτόχρονα να εμπνεύσει τους Ευρωπαίους «να βάλουν ξανά την Ε.Ε. στην καρδιά τους», όπως είπε.
«Επικοινωνιακά τεχνάσματα»
Τα κατάφερε; Μάλλον όχι. Η «Εφ.Συν.» μίλησε με δύο ειδικούς των ευρωπαϊκών θεμάτων, ζητώντας τη γνώμη τους. Φιλοευρωπαϊστές, σκεπτόμενοι, με κριτική σκέψη και χρόνια ενασχολούμενοι με τα ευρωπαϊκά θέματα, ο καθηγητής του Ευρωπαϊκού Δικαίου Αλμπέρτο Αλεμάνο και ο αναλυτής της δεξαμενής σκέψης «Ευρωπαϊκό Κέντρο Πολιτικής» (European Policy Center) Ερίκ Μορίς μάς είπαν την άποψή τους για την ομιλία της προέδρου της Κομισιόν.
«Είδαμε τα συνηθισμένα επικοινωνιακά τεχνάσματα, την πρόσκληση κάποιου προσώπου στο Κοινοβούλιο για την αφήγηση μιας ευχάριστης ή συγκινητικής ιστορίας και οι ατάκες που προορίζονται για τα ΜΜΕ όπως “Οι γυναίκες ήρθαν για να μείνουν”, “Η Θέουτα είναι Ισπανία.
Η Θέουτα είναι Ευρώπη. Και η Ευρώπη θα είναι στο πλευρό σας”, “Δεν θέλω ένα ρομπότ να μου πει αν έχω καρκίνο ή όχι”», είπε ο Ερίκ Μορίς.
Σύμφωνα με τον ειδικό, η Φον ντερ Λάιεν παρουσίασε πληθώρα πρωτοβουλιών και πακέτων μέτρων για την αντιμετώπιση ζητημάτων σε ευρύ φάσμα. Ωστόσο, υπήρξε έλλειψη σαφήνειας ως προς τις βασικές προτεραιότητες και το όραμά της για την Ευρώπη.
«Υπήρξε ασάφεια σχετικά με την ιδιότητα υπό την οποία μιλά η Φον ντερ Λάιεν. Μιλά εξ ονόματος του εαυτού της, της Επιτροπής ή της Ε.Ε.; Το ζήτημα δεν αφορά μόνο τα παιχνίδια εξουσίας στις Βρυξέλλες, αλλά τον απαραίτητο συντονισμό και τη συναίνεση των κρατών-μελών για την επίτευξη αποτελεσμάτων», συμπληρώνει ο αναλυτής.
Ακόμα και η βαρύγδουπη πρόσκληση του Καναδά για συνεργασία ως το «πρώτο συνδεδεμένο μέλος με την Ε.Ε.», είναι «κενές περιεχομένου», σύμφωνα με τον Ε. Μορίς. «Τι σημαίνει “συνδεδεμένο μέλος” της Ε.Ε.; Ποιος το επικυρώνει; Ποια είναι τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις των δύο πλευρών; Ποιο είναι το πλαίσιο διακυβέρνησης;» αναρωτιέται.
Αναφορά-έκπληξη
Πράγματι, η Φον ντερ Λάιεν κράτησε κρυφή μέχρι την τελευταία στιγμή αυτή την αναφορά. Στο κείμενο της ομιλίας της που μοιράστηκε στις πρωτεύουσες και τους δημοσιογράφους ελάχιστα λεπτά πριν από την έναρξή της, ο Καναδάς δεν αναφερόταν ως «το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της Ε.Ε.».
Η αναφορά έκανε πολλές χώρες να αντιδράσουν. Τι σημαίνει συνδεδεμένο μέλος; Και όταν λέει πρώτο, σημαίνει ότι θα ακολουθήσουν κι άλλα; Αν ναι, ποια; Και ποιος την εξουσιοδότησε για να το ανακοινώσει, αφού κάτι τέτοιο δεν προβλέπεται στις Συνθήκες;
Διπλωμάτες έλεγαν χθες στην «Εφ.Συν.» ότι το βασικό μέλημα πολλών χωρών είναι να μην επιβαρύνουν την ήδη «δύσκολη» σχέση της Ε.Ε. με τον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ, που αμέσως απείλησε για το ενδεχόμενο να δει την κίνηση ως «εχθρική ενέργεια» κατά των ΗΠΑ.
Σταδιακή προοπτική αντί για άλμα
«Είναι κάτι που κανείς δεν θέλει», εξήγησε διπλωμάτης της Ε.Ε. Κι επίσης, ας μην σπεύδουμε να φτιάχνουμε μηχανισμούς και θεσμούς συνεργασίας με αμφίβολα αποτελέσματα», σχολίασε.
Για τον Ερίκ Μορίς, όμως, η αισιοδοξία της προέδρου αλλά και οι «φιλοδοξίες» και η «ψευδαίσθηση της υλοποίησης» ήταν υπερβολικά στην ομιλία της. «Η Φον ντερ Λάιεν επαναλαμβάνει το ίδιο λάθος με πέρυσι, όταν είχα γράψει ότι “το ηγετικό της στιλ έχει αυξήσει τον κίνδυνο να αποτύχει η Επιτροπή να υλοποιήσει τους στόχους και τις υποσχέσεις της”», υπογραμμίζει. Η ίδια «ανακοίνωσε ένα νέο Ευρωπαϊκό Μέσο για τους Στρατηγικούς Παράγοντες Διευκόλυνσης (Strategic Enablers). Αραγε, θα έχει αυτή η ιδέα μεγαλύτερη διάρκεια ζωής από το περσινό “τείχος των drones”;» αναρωτιέται.
«Φυσικά, η ομιλία της Φον ντερ Λάιεν περιλαμβάνει ορισμένες ενδιαφέρουσες και αναγκαίες πρωτοβουλίες. Ωστόσο, το να λέμε ότι “όλα αυτά αποδεικνύουν πως η Ευρώπη μπορεί να αποδώσει εκεί όπου πραγματικά έχει σημασία” αποτελεί αυταπάτη, εάν δεν υπάρχει στρατηγική και σχέδιο που να διασφαλίζουν την υλοποίηση από τους εμπλεκόμενους θεσμικούς και μη θεσμικούς φορείς», καταλήγει ο Ερίκ Μορίς.
«Πρόκειται για άλλη μια περίπτωση déjà vu: καλοπροαίρετη και αφελής – όπως μόνο εμείς οι Ευρωπαίοι μπορούμε να είμαστε», λέει ο καθηγητής Αλμπέρτο Αλεμάνο. Είναι καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου στο κορυφαίο Πανεπιστήμιο HEC Paris της Γαλλίας, ενώ παράλληλα διδάσκει ως επισκέπτης καθηγητής στο Κολέγιο της Ευρώπης στην Μπριζ και στο Πανεπιστήμιο του Τόκιο.
«Πρόσφερε μια σταδιακή προοπτική, τη στιγμή που οι περιστάσεις απαιτούν ένα τεράστιο άλμα. Στα ζητήματα ασφάλειας και πολιτικής ενοποίησης, η Ευρώπη εξακολουθεί να διστάζει να διαβεί τον Ρουβίκωνα. Στο οικονομικό σκέλος, πολύ συχνά αντηχούσε τη φωνή κλάδων που παλεύουν ενάντια στην παρακμή, αντί να εστιάζει στη διασφάλιση της ύπαρξης και του σκοπού τους», σχολίασε.
«Για άλλη μια φορά, μία πρόεδρος που δεν προτίθεται να αναλάβει πολιτικά ρίσκα μετατρέπει τη συλλογική σοφία σε τεχνοκρατικές λύσεις: λογικές και ειλικρινείς, αλλά ανεπαρκείς για τις απαιτήσεις της εποχής!», κατέληξε.
Διαβάστε περισσότερα
Efsyn.gr